'Twitter verspreidt onjuist nieuws sneller dankzij de gewone gebruiker'

Aangepast
Getty

Dat het op Twitter wemelt van onjuiste berichten, daar kijkt niemand van op. Maar onderzoekers van de Amerikaanse universiteit MIT voegen daar nu ook aan toe dat dergelijke verhalen veel beter worden verspreid dan berichten die wel kloppen. Ook concluderen zij dat dit niet persé komt door geautomatiseerde accounts (bots) maar vooral door gewone gebruikers.

De onderzoekers denken dat de onjuiste berichten er meer uitspringen doordat het nieuwsfeit ongebruikelijker is en daarom meer worden gedeeld.

"Het is toch wel ontmoedigend om te beseffen in welke mate wij als mensen hiervoor verantwoordelijk zijn", zegt onderzoeker Sinan Aral tegen The New York Times over de verspreiding van foute berichtgeving op het platform. "We kunnen hier bots niet de schuld van geven."

Twitterberichten sinds 2006

Het gaat om een groot onderzoek van MIT. De onderzoekers bekeken alle berichten vanaf de oprichting van Twitter in 2006 tot vorig jaar. Ze volgden 126.000 verhalen die door zo'n drie miljoen mensen meer dan 4,5 miljoen keer waren gedeeld.

Nepnieuws?

De makers hebben in hun onderzoek bewust de formulering nepnieuws ontweken, schrijven ze in vakblad Science. "Doordat politici berichten die hun positie niet ondersteunen als nepnieuws betitelen - of dit nou wel of niet klopt - heeft de term geen waarde meer in wetenschappelijke kwalificaties. Om die reden gebruiken we de meer objectieve termen 'juist' en 'onjuist'."

Daarnaast zeggen de onderzoekers dat ze niet kunnen vaststellen of de schrijvers van de onjuiste berichtgeving expres dit zo hebben opgeschreven. De terminologie nepnieuws wordt tegenwoordig vooral gebruikt om berichten te omschrijven die doelbewust zo zijn geformuleerd om zo onrust te veroorzaken en extra aandacht los te maken.

Onjuiste berichten hebben volgens de onderzoekers 70 procent meer kans om verspreid te worden op Twitter dan echt nieuws. Correcte verhalen krijgen zelden meer dan duizend retweets, terwijl de top-1 procent van foute berichten door 1000 tot 100.000 gebruikers worden gedeeld. Daarnaast duurde het veel langer voordat een correct bericht 1500 retweets had, bij onjuiste berichten ging dit zes keer zo snel.

De onderzoekers bestempelden de berichten niet zelfstandig als waar of onwaar, dit werd gedaan door zes onafhankelijk fact-check-organisaties te raadplegen, zoals Snopes en Politifact.

Invloed van bots

Een van de opvallendste resultaten uit het onderzoek is dat het menselijke gebruikers zijn die ervoor zorgen dat incorrecte verhalen worden verspreid. De onderzoekers keken ook naar de invloed van bots, maar toen ze die data uit de onderzoeksresultaten haalden, kregen ze vrijwel dezelfde resultaten. Dit terwijl Twitter juist de laatste tijd onder vuur ligt vanwege alle bots die door Russische trollen worden gebruikt om discussie op het platform aan te wakkeren en onrust te stoken.