Kamer praat over afschaffing referendumwet

Aangepast
Het 'nee-kamp' voert campagne voor het Oekraïne-referendum ANP

De Tweede Kamer praat vandaag over het afschaffen van het raadgevend referendum. De wet die burgers de mogelijkheid geeft om zo'n referendum aan te vragen bestaat sinds 1 juli 2015.

Sindsdien is er één raadgevend referendum geweest, over het Europese associatieverdrag met Oekraïne. Daarin stemde 61 procent tegen (de opkomst was 30 procent), wat premier Rutte in een lastig parket bracht.

Hij moest een oplossing zoeken die recht deed aan de nee-stemmers enerzijds en de Europese partners en het deels al in werking getreden handelsverdrag aan de andere kant.

Het lukte uiteindelijk via "een smal geitenpad" om extra afspraken te maken. Maar makkelijk was dat niet geweest en ook niet leuk, zei Rutte. Het kabinet wilde meteen weer van het referendum af.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Video raadgevend referendum

VVD, CDA, D66 en CU spraken in het regeerakkoord af:

"Het raadgevend referendum is enige jaren geleden geïntroduceerd als opmaat naar een correctief bindend referendum. De politieke steun voor het correctief bindend referendum is sindsdien afgebrokkeld en is daarmee als beoogd einddoel voorlopig uit zicht. Het nationaal raadgevend referendum heeft als tussenstap niet gebracht wat ervan werd verwacht, onder meer door een controverse over de wijze van aanvragen en verschillende interpretaties van de uitslag. Het kabinet wil daarom een pas op de plaats maken. De Wet raadgevend referendum wordt ingetrokken."

Tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen, op 21 maart, wordt het tweede referendum gehouden. Dat gaat over de aftapwet die inlichtingendiensten ruimere bevoegdheden geeft om internetverkeer af te luisteren. Tegenstanders vinden dat de privacy van burgers in het geding is.

50Plus is nog steun aan het verzamelen voor een derde raadgevend referendum. Dat moet over de wet-Hillen gaan. Die regeling geeft een belastingvoordeel aan huiseigenaren met een (bijna) afgeloste hypotheek.

De partij moet op 8 maart 300.000 handtekeningen verzameld hebben om de volksraadpleging te kunnen aanvragen, maar dan nog is het de vraag of dat referendum doorgaat.

De Tweede Kamer kan komende dinsdag, 20 februari, over de intrekkingswet stemmen. Omdat de regeringspartijen voor zijn, zal die wel een meerderheid halen. Daarna moet het voorstel nog naar de Eerste Kamer, die er ook weer over debatteert en vervolgens over stemt.

Als het kabinet dat echt wil, kan de wet met spoed behandeld worden, zodat die nog voor 8 maart door de Eerste Kamer kan worden aangenomen. Dan zal het referendum over de wet-Hillen niet doorgaan. Maar de verwachting is nu dat er geen bijzondere haast wordt gemaakt.

Referendum over donorwet?

Burgers kunnen nu nog een raadgevend referendum aanvragen over wetten die door Tweede en Eerste Kamer zijn aangenomen, maar nog niet in werking zijn. Op enkele uitzonderingen komen alle wetten in aanmerking. De wet die de intrekking van de referendumwet mogelijk maakt, is niet referendabel. Anders blijf je in cirkels ronddraaien.

Over de door Kamerlid Dijkstra zwaar bevochten donorwet, die deze week met een kleine meerderheid door de Eerste Kamer is aangenomen, kan in theorie wel een volksraadpleging worden aangevraagd. Zolang de referendumwet nog niet is afgeschaft tenminste. De initiatiefwet van D66 moet nog door het kabinet worden ondertekend. Daarna komt die op een lijst met nieuwe wetten waarover een referendum kan worden gehouden.

Wie een referendum wil aanvragen moet binnen vier weken 10.000 handtekeningen verzamelen en daarna binnen zes weken nog eens 300.000 handtekeningen. Er zijn dus minstens tien weken nodig om het referendum aan te vragen. Dan is het eind april, begin mei. Het lijkt niet waarschijnlijk dat de intrekkingswet waar de Tweede Kamer vandaag over spreekt er dan nog niet door is.

Het debat in de Tweede Kamer begint rond 16.15 uur. Er is 6,5 uur voor uitgetrokken. 50Plus-leider Henk Krol heeft een lange spreektijd van een half uur aangevraagd.

Het debat is live te volgen op NPO Politiek.

STER Reclame