Parkinsonpatiënt doet oefeningen bij fysiotherapeut Joris van de Kerkhof / NOS

Parkinsonpatiënten hebben baat bij gespecialiseerde fysiotherapie. Dat bleek al uit eerdere onderzoeken, maar opmerkelijk is dat het nu een zorgverzekeraar is die deze conclusie publiceert in een toonaangevend medisch vakblad, The Lancet Neurology.

Zorgverzekeraar CZ bekeek samen met het Radboudumc de zorgdeclaraties van ruim 4000 parkinsonpatiënten, over een periode van drie jaar. "Patiënten met gespecialiseerde fysiotherapie krijgen minder last van complicaties, zoals botbreuken door een val", zegt Jan Ypinga, voormalig fysiotherapeut en onderzoeker bij CZ.

Als zorginkoper van zogenoemde 'paramedische' zorg is hij bij de grote verzekeraar onder meer verantwoordelijk voor het sluiten van contracten met fysiotherapeuten. "Deze resultaten laten zien dat er echt wat te kiezen is voor de patiënt", zegt hij.

Argwanend

Bas Bloem, hoogleraar neurologie aan het Radboudumc en mede-onderzoeker, noemt de samenwerking tussen zorgverzekeraar en de academische wereld belangrijk. "Het is bijzonder is dat het initiatief lag bij de zorgverzekeraar. De verzekeraar is door de politiek steeds meer als hoeder van kwaliteit bestempeld", zegt Bloem.

"Daar is erg wisselend op gereageerd, overwegend argwanend. Bijvoorbeeld uit vrees voor privacy-schending. Maar deze gegevens zijn natuurlijk geanonimiseerd. Deze studie laat zien dat de verzekeraar de handschoen oppakt. Dat vind ik een belangrijke ontwikkeling in een tijd waarin we samen voor enorme uitdagingen staan in de zorg."

ParkinsonNet

Pieter Vink is 66 jaar en kreeg zo'n negen jaar geleden klachten. Trillende armen, trillende benen. Een paar jaar later werd vastgesteld dat die klachten kwamen door de ziekte van Parkinson. De ziekte is een hersenaandoening.

Doordat bepaalde zenuwcellen langzaam beschadigd raken en afsterven, ontstaan uiteenlopende klachten, waaronder problemen met bewegen. Klachten kunnen met behandeling wel verminderen, maar parkinson is op dit moment niet te genezen.

Vink kwam in aanraking met ParkinsonNet, een platform waarbinnen zorgverleners die patiënten behandelen nauw samenwerken en geschoold worden tot parkinsonspecialisten binnen hun eigen vak. Onder die zorgverleners zijn bijvoorbeeld neurologen en fysiotherapeuten. Bas Bloem is mede-oprichter van ParkinsonNet.

Vink gaat inmiddels wekelijks naar een fysiotherapeut die zich speciaal heeft toegelegd op het behandelen van parkinsonpatiënten, en daartoe is aangesloten bij ParkinsonNet. "Het klinkt misschien wat gek, maar ik kan hier echt mijn parkinson-ei kwijt", zegt hij. "Ik vind het prettig dat de fysiotherapie hier zo op parkinson is ingericht."

"Bij parkinson valt de automatische piloot als het ware uit", zegt zijn fysiotherapeut uit. "Parkinsonpatiënten moeten veel nadenken als ze bewegen. We doen hier bijvoorbeeld balansoefeningen, en leren mensen trucs en tips om de klachten te verminderen"

Parkinsonpatiënt Pieter Vink doet oefeningen met fysiotherapeut Joris van de Kerkhof / NOS

Bloem is ervan overtuigd dat mensen met "een complexe ziekte als parkinson" het best door zorgverleners met specialistische kennis behandeld kunnen worden. "Je kunt met deze resultaten in de hand niet met droge ogen volhouden dat je een fysiotherapeut die net en ongespecialiseerd van school komt al een patiënt met parkinson laat begeleiden.

Er komt een pan-epidemie parkinson op ons af en die vraagt om een specialistische benadering", zegt Bloem. Ook voor andere ziekten ziet hij toepassingen. "We hebben van voormalig zorgminister Schippers geld gekregen om de ParkinsonNet-aanpak te vertalen naar andere aandoeningen, zoals reuma en diabetes."

Meerwaarde

De beroepsvereniging voor fysiotherapeuten, het KNGF, is er geen voorstander van om fysiotherapie steeds meer rondom één aandoening te organiseren. "Ik denk dat je ervoor moet waken dat je mensen gaat opknippen in bepaalde ziekten en bepaalde lichaamslocaties. Daarmee ga je mensen ook heel eenzijdig benaderen. Dat doet geen recht aan de groeiende groep mensen met meerdere, vaak chronische aandoeningen. De kern blijft dat mensen bij de juiste expertise terecht moeten komen", zegt Karin Heijblom, beleidsadviseur bij het KNGF in het NOS Radio 1 Journaal.

Daar is wat haar betreft niet per se een netwerkconstructie voor nodig. Wel ziet ze meerwaarde in de aanpak met verschillende zorgverleners. "Binnen ParkinsonNet wordt samenwerking tussen de verschillende betrokken zorgverleners gefaciliteerd, dat geeft goede resultaten", zegt Heijblom.

"Maar het is niet zo dat er alleen bij het ParkinsonNet fysiotherapeuten zitten. We vinden het belangrijk dat zorg op rollatorafstand toegankelijk is, in ieder geval zo dichtbij mogelijk. Dat is nu niet altijd mogelijk", zegt Heijblom. "Wij zijn in gesprek met het ParkinsonNet om te zorgen het een opener netwerk wordt dan het nu is, dus dat fysiotherapeuten die aan de voorwaarden voldoen, zich er makkelijker bij aan kunnen sluiten."

STER reclame