Rijkswaterstaat

Hoe krijgen we meer grip op zeeën die aan het veranderen zijn? Dat is de leidende vraag voor ongeveer honderd onderzoekers van meer dan twintig organisaties, die vandaag op de Pelagia uitvaren vanaf Texel voor een oceaanexpeditie van zeven maanden.

Het onderzoeksschip van het NIOZ (Nederlands Instituut voor Zeeonderzoek) gaat eerst naar Gran Canaria, steekt dan de Atlantische Oceaan over naar het Caribisch gebied en de Mississippi-delta en vaart uiteindelijk terug naar Amsterdam. Van daar gaan de onderzoekers nog naar de Azoren.

De route die de Pelagia vaart, en de plaatsen waar de boot onderzoek doet NOS / Randy Beaumont (bron: NIOZ)

Oceanen zijn belangrijk voor de mens, onder meer vanwege de mogelijkheden voor scheepvaart, visserij en toerisme. Maar het gaat niet goed met ze. De oceanen warmen op en verzuren, waardoor de biodiversiteit verandert. Er is op sommige plaatsen sprake van zwerfvuil, overbevissing en onderwatergeluid.

'Acuut belang'

"Als je kijkt naar het klimaatakkoord van Parijs, dat zegt dat we het percentage CO2 in de atmosfeer moeten terugbrengen, dan moeten we ons realiseren dat bijna 99 procent van alle CO2 in de oceanen zit", zegt NIOZ-directeur Henk Brinkhuis. "Begrijpen wat daar gebeurt is dus van acuut belang."

De onderwerpen van onderzoek zijn divers: van koraalriffen tot de groei van plankton, tot geluidsoverlast van diepzee-mijnbouw op walvissen, en de toekomst van het zeeleven in een opwarmende oceaan. In totaal zijn ruim veertig onderzoeksvragen geformuleerd.

Aan boord zitten onder andere zeebodemonderzoekers, gedrags- en microbiologen, geologen, chemici en klimaatwetenschappers. Op sommige etappes varen ook studenten mee. De reis is online te volgen.

Normaal gesproken verdwijnen notities gauw de kliko in. Met ons onderzoek willen we dat voorkomen.

Jack Middelburg, expeditieleider

Niet alleen wil de expeditie meer kennis vergaren over de veranderingen die plaatsvinden in oceanen, ook wordt geprobeerd hiermee een verbinding met beleidsmakers te leggen.

Een van de aanleidingen voor de expeditie is de zogenoemde Oceanennotitie, die eerder dit jaar door het kabinet aan de Kamer werd aangeboden. Daarin staan de ambities over duurzaam gebruik van onze oceanen.

"Normaal gesproken verdwijnt dat soort notities algauw de kliko in, dus met ons onderzoek willen we voorkomen dat de notitie in de vergetelheid raakt", stelt expeditieleider Jack Middelburg. "We willen laten zien dat het Nederlandse zee-onderzoek wel degelijk een verschil kan maken."

Als het aan de initiatiefnemers ligt, blijft het niet bij deze ene expeditie. Vanaf nu willen ze eens in de twee jaar met een nieuwe expeditie komen, om zo te zorgen voor langlopend onderzoek.

STER reclame