Gaat de oliekraan weer voluit open of blijft-ie een beetje dicht?

De vergadering in mei in Wenen over de olieproductiebeperking EPA
Geschreven door
André Meinema
Verslaggever economie

De olieproducerende landen van de OPEC besloten precies een jaar geleden om een tijdje wat minder olie op te pompen. Doel was om de olieprijs omhoog te krijgen. Ook elf niet-leden, waaronder 's werelds grootste olieproducent Rusland, sloten zich aan. Tot en met maart 2018 worden er elke dag 1,8 miljoen vaten olie minder opgepompt.

Vandaag kijken de veertien OPEC-landen in Wenen of de productiebeperking heeft gewerkt en of de oliekraan nog een tijdje dicht blijft, of weer opengedraaid kan worden. De oliemarkten gaan er zo'n beetje van uit dat er een verlenging komt.

De olieprijs stortte na de zomer van 2014 in elkaar, van meer dan 110 dollar naar een schamele 30 dollar. Voor de olielanden is de prijscrash een zware aderlating die kraters slaat in de staatskas. Landen stortten in recessies en staan soms aan de rand van een bankroet.

De OPEC is goed voor een derde van de wereld-olieproductie van op dit moment 97 miljoen vaten per dag. Met de elf andere olieproducenten die het OPEC-akkoord over productiebeperking steunen erbij kom je op bijna 60 procent van de oliemarkt. Rusland is momenteel de grootste olieproducent ter wereld, gevolgd door Saudi-Arabië en de Verenigde Staten.

Met pijn en moeite besloot de OPEC de oliekraan een beetje dicht te draaien, want minder olie betekent nog minder inkomsten. Er zou een half jaar lang elke dag 1,8 miljoen vaten olie per dag minder naar boven gehaald worden.

Minder olie op de markt, terwijl de vraag gelijk blijft of stijgt, zou moeten leiden tot een hogere olieprijs en dus meer inkomsten. Daarna kon de kraan weer wijder open. In mei dit jaar werd besloten de oliebeperking met nog eens negen maanden te verlengen tot maart 2018.

De olieprijs van Brent de afgelopen 3 jaar NOS

In de maanden voor het OPEC-akkoord schommelde de prijs van ruwe olie rond 50 dollar, na het akkoord hing de prijs rond 55 dollar voor een vat. Rond de verlenging in mei zakte de prijs weer weg naar 45 dollar maar krabbelde in de zomer weer op. Inmiddels kost een vat ruwe Brent-olie rond de 63 dollar.

Schalie-olieboeren

De olieprijs ligt nu 35 procent hoger dan een jaar geleden. Met het akkoord van de olieproducerende landen heeft dat eigenlijk niet zo gek veel te maken, meer met de wereldvraag naar olie. Vraag en aanbod van olie houden elkaar sinds begin dit jaar zo'n beetje in evenwicht: de dagelijkse wereldbehoefte aan olie ligt rond de 97 miljoen vaten per dag, de productie is ongeveer net zo hoog. De prijs beweegt dus niet zo gek veel.

Daarnaast wordt de OPEC-beperking grotendeels gecompenseerd door de Amerikaanse, vooral Texaanse schalieolieboeren. Samen zijn die goed voor 6,1 miljoen vaten per dag.

Open of dicht

Naar verluidt voelen de Russen veel voor het weer wat opendraaien van de oliekraan. Met een olieprijs van boven de 60 dollar, de hoogste in ruim twee jaar, is goed te leven. Ook OPEC-leden als Iran, Irak, Libië en Venezuela verlangen naar meer olie.

Oliereus Saudi-Arabië kan het nog langer uitzingen en wil de kraan liever nog wat dichthouden, gelet ook op de Amerikaanse schalie-cowboys die gewoon lukraak olie blijven oppompen. Schalie-olie levert al bij een olieprijs van 40 dollar geld op.

Stijgt de olieprijs als de kraan dicht blijft en krijgen we te maken met hogere energieprijzen? Dat is niet duidelijk. Een verlenging is voor een deel al verrekend in de termijncontracten. En de OPEC heeft het niet alleen voor het zeggen. Een versoepeling of het loslaten van de productiebeperking zet zonder twijfel druk op de olieprijs.