Jongeren in problemen door schulden: 'Ze raken in paniek'

ANP

Schulden van jongeren stapelen zich vaak op door de agressieve handelwijze van incassobureaus. Uit landelijk onderzoek blijkt dat in 2015 zeker de helft van de Nederlanders tussen de 18 en 27 jaar schulden had. "De deurwaarders die aanbellen, houden nergens rekening mee", zegt ex-schuldenaar Ines (23).

Ines bouwde haar eerste schulden op toen toen ze 18 was, vertelt ze in Nieuws en Co op NPO Radio 1. Ze stopte voortijdig met haar mbo-opleiding en moest daarom haar ov-kosten en lesgeld terugbetalen. Ines had geen werk en kon met moeite haar rekeningen betalen, laat staan dat ze op korte termijn haar schuld kon aflossen.

Incassobureau en deurwaarder?

De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar een deurwaarder is niet iemand die bij een incassobureau werkt. Een incassobureau is een instelling die met aanmaningen een schuld probeert te innen. Het bureau mag geen spullen in beslag nemen om mensen te dwingen hun schuld te betalen. Een deurwaarder mag wel spullen in beslag nemen en kan zelfs mensen dagvaarden. Iedereen kan een incassobureau beginnen, een deurwaarder wordt beƫdigd.

Nadat ze door geldgebrek enkele maanden op rij haar zorgpremie niet had betaald, ging het ineens hard. Haar schuld liep op tot ruim 3000 euro. Al snel volgden brieven van schuldeisers. Niet veel later stonden er deurwaarders voor het huis van haar ouders, waar Ines op dat moment woonde. "Het enige wat zij zeiden was: je hebt een schuld openstaan en die moet je binnen deze termijn terugbetalen."

Nieuwsuur en platform voor onderzoeksjournalistiek Investico deden onderzoek naar de misstanden in de schuldindustrie. Lees hier over hun bevindingen.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Autoriteit Financiƫle Markten (AFM) zijn bezorgd over de methodes van incassobureaus. De ACM constateert dat incassobureaus vorderingen vaak onterecht verhogen.

Daarnaast kopen de bureaus volgens de toezichthouders vaak onbetaalde facturen op bij providers, energiebedrijven en zorgverzekeraars. De firma's zijn dan van hun openstaande kredieten af en de incassobureaus verdienen aan de hoge tarieven en incassokosten. Met deze handelwijze vergroten ze het schuldenprobleem in Nederland, schrijft de Volkskrant.

De agressieve houding van deurwaarders en incassobureaus leidt ertoe dat de schulden van jongeren sneller oplopen, zeggen hulpverleners van Back-Up, een organisatie die tieners en twintigers begeleidt bij het aflossen van betalingsachterstanden. "Jongeren raken in paniek, met het gevolg dat zij hun post niet meer openmaken en vluchten in bijvoorbeeld drugsgebruik", zegt een maatschappelijk werker in Nieuws en Co.

Ook Ines raakte in paniek toen de facturen zich bleven opstapelen. "Ik voelde me depressief, agressief, verdrietig en angstig." Ze had niet het gevoel dat haar schuldeisers haar wilden helpen.

Medewerkers van Back-Up krijgen dagelijks te maken met jongeren met zulke problemen. "Van iemand met een schuld van 3000 euro denken wij: dat valt nog wel mee, daar kunnen we wat mee." De begeleiders krijgen regelmatig jongeren over de vloer die schulden van tienduizenden euro's hebben opgebouwd. "Ook bij hen is het meestal begonnen met onbetaalde telefoonrekeningen en zorgpremies."

Meer coulance

Het nieuwe kabinet wil de misstanden bij de incasso aanpakken. Zo komt er een incassoregister met bureaus die voldoen aan overheidseisen en moeten schuldeisers voortaan eerst de mogelijkheden voor een betalingsregeling onderzoeken.

De medewerkers van Back-Up pleiten al langer voor meer coulance bij de schuldeisers. Die zouden soepelere regelingen moeten treffen en begrijpelijkere taal moeten gebruiken bij bijvoorbeeld aanmaningen.

Ook Ines vindt dat incassobureaus zich begripvoller moeten opstellen. Zelf is ze na vijf jaar inmiddels weer schuldenvrij, of clean zoals ze zelf zegt. "Nu moet ik weer opnieuw beginnen. En voorzichtig zijn."