Op je knieën door de tuin, op zoek naar de wespspin

NOS / Pauline Broekema

De bijzonderste spin die Jelle Hoogenboom in z'n schuur tegenkwam, is de getijgerde lijmspuiter. Een klein, wat gelig spinnetje met zwarte streepjes. "Hij maakt geen web, maar gaat lopend op zoek naar kleine diertjes", schrijft Nature Today over de spin. "Is een prooi in zicht, dan besluipt de lijmspuiter deze en spuugt er vanuit z'n gifklauw iets overheen. De jager kan het diertje nu open bijten en leegzuigen."

Hebben we je aandacht? Ha, fijn!

"Ik vind het gewoon leuk om te weten wat er in mijn tuin leeft", zegt Hoogenboom. Daarom doet hij dit weekend voor de tweede keer meer aan de Nationale Spinnentelling. Die is onderdeel van de Jaarrond Tuintelling, een project van samenwerkende natuurorganisaties.

'De meest bijzondere die ik heb gezien, is de getijgerde lijmspuiter'

De organisaties willen de slechtst onderzochte natuurgebieden van Nederland, dat zijn de tuinen, beter in beeld krijgen door met zoveel mogelijk mensen het hele jaar door te tellen.

Vooral met de ochtenddauw zijn de webben goed zichtbaar. En de kruisspinnen zijn nu volwassen en dus volgroeid. In de tuinen en in huis kom je ze volop tegen. Toch zijn het er volgens onderzoeker Peter van Helsdingen, verbonden aan Naturalis, niet meer dan een paar maanden geleden. "Toen zaten ze er ook wel, maar vielen ze niet zo op."

Als je naar buiten loopt, zou je helemaal niet denken dat het eigenlijk niet goed gaat met de spinnenstand in Nederland. "Spinnen zijn voor 100 procent afhankelijk van wat in hun web komt", zegt Jinze Noordijk van EIS Kenniscentrum Insecten.

En daar gaat het mis, vult Van Helsdingen aan. "Want het aantal insecten loopt al jaren terug. Hoe hard dat precies gaat wordt in Nederland niet bijgehouden, maar we weten wel hoe hard het in Duitsland gaat." En dat is niet best.

In een natuurgebied in het westen van Duitsland wordt sinds 1980 bijgehouden hoeveel insecten er zijn. De onderzoekers zagen het aantal van jaar tot jaar heen sterk variëren, maar over de hele lijn nam het sterk af. In 2013 was de insectenstand vergeleken met 1989 met 80 procent gekelderd. De daling heeft gevolgen voor de hele voedselketen. Want minder insecten betekent niet alleen minder spinnen, maar ook minder vogels. En die zorgen onder andere voor de verspreiding van zaden.

bron:Science

Volgens Van Helsdingen mag je aannemen dat de aantallen in Nederland niet zoveel verschillen van de Duitse cijfers.

Die enorme terugloop van het aantal insecten heeft verschillende oorzaken. "Ten eerste hebben we intensieve landbouw. In een weiland met maar één ingezaaide grassoort, valt voor insecten weinig te halen. Ze moeten het hebben van overgebleven stukjes natuur. En dat soort gebieden staat onder druk. Daarnaast worden er ook veel insecticiden gebruikt."

Vliegenvangers

"Ik heb horren bij de deur hangen, van die plastic stroken om insecten tegen te houden. Maar die heb ik al jaren niet meer echt nodig."

Ook die plakkerige stroken die je aan het plafond kan hangen, zijn al lang overbodig. Tenzij je vlakbij een boerderij woont. "Natuurlijk kan er een keer sprake zijn van een warm voorjaar, maar de trend is echt dat het achteruit gaat."

Het frustreert Jinze Noordijk van het Kenniscentrum dat we niet precies weten hoe het met de spinnenstand in Nederland gesteld is. "Daarom hoop ik dat veel mensen spinnen gaan tellen dit weekend en dit aan ons doorgeven."

Liefhebber Jelle doet alvast een rondje in zijn tuin, voordat hij morgen de gevonden spinnen gaat doorgeven. "Ik wil nog wel eens een wespspin tegenkomen. Een gele spin met zwarte strepen, flink groter dan de kruisspin." Deze spin komt uit zuidelijke gebieden en is bezig aan een opmars in het noorden.

Ook benieuwd welke spinnen er in je tuin zitten? Met deze zoekkaart kom je een heel eind.