Erfgenamen vissen achter net: Koenigscollectie is van Boijmans

2004: de zoon (L) van Koenigs met Balkenende, Máxima en Willem-Alexander bij de Koenigs-expositie ANP

De kunstwerken uit de Koenigscollectie zijn eigendom van museum Boijmans Van Beuningen en niet van de erfgenamen van de Duitse kunstverzamelaar Franz Koenigs. Dat heeft de rechtbank in Rotterdam bepaald.

Via de rechter probeerden Koenigs' erfgenamen 22 van de werken in bezit te krijgen. Volgens de erfgenamen heeft het museum de werken, elf tekeningen en elf boeken, in bruikleen, maar de rechter zegt dat die bewering is gebaseerd op veronderstellingen en onvoldoende onderbouwd door feiten.

Rembrandt

De Koenigscollectie bestaat uit honderden kunstwerken, die in de jaren twintig werden verzameld door de Duits-Nederlandse zakenman Franz Koenigs. Er zitten enkele werken tussen van Rembrandt.

In 1935 gaf Koenigs een groot deel van de collectie in bruikleen aan het museum Boijmans. Toen hij in financiële problemen kwam, gebruikte hij de verzameling als onderpand voor een lening bij Joodse bankiers. Later gaf hij nog 22 werken in bruikleen, die volgens de erfgenamen niet onder de afspraken met de bankiers vielen.

Toen enkele jaren later de Duitse inval dreigde, verkocht de bank alle werken aan ondernemer Daniël George van Beuningen voor een miljoen gulden. Die schonk de collectie later aan het museum Boijmans.

Vervallen

Volgens de rechtbank is met de verkoop aan Van Beuningen het eigendom overgegaan op een derde. Daarmee verviel de bruikleenovereenkomst tussen Koenigs en het museum, ook van de 22 werken die later in bruikleen werden gegeven.

De collectie van Koenigs vormt een belangrijk onderdeel van de kunstverzameling van het museum Boijmans Van Beuningen. De jongste zoon van Koenigs, Wilhelm Otto Koenigs, zat jarenlang in het bestuur van de Stichting Museum Van Beuningen.