Rijken ontwijken steeds meer belasting dankzij anoniem fonds

Demissionair staatssecretaris Wiebes ANP

Sinds de verhoging van het belastingtarief op spaartegoeden van meer dan 100.000 euro begin dit jaar, zoeken rijke Nederlanders manieren om minder belasting te betalen. Zo stoppen zij steeds vaker hun geld in een speciaal fonds.

Rijken brengen hun vermogen onder in een zogenoemd fonds voor gemene rekening en wijzen een beheerder aan. Het voordeel is dat het geld nu niet meer in box 3 is belast, maar in box 2. De uiteindelijke belastingdruk wordt zo verlaagd.

Het belastingvoordeel wordt behaald door een verschil in het belasten van het rendement. In box 3 wordt het rendement belast dat vooraf is bepaald door de wet, terwijl in box 2 het daadwerkelijk uitgekeerde rendement wordt belast. Mede dankzij de lage spaarrente kan dat een flink voordeel opleveren.

Hieronder leggen we uit hoe dat werkt. In dit voorbeeld gaan we uit van een spaarrekening van 100.000 euro met een rente van 1 procent:

Spaargeld belast in box 3

Er geldt een vrijstelling van 25.000 euro, dus 75.000 euro wordt dan uiteindelijk belast.

Het huidige samengestelde belastingtarief is: 30% x 2,89% = 0,867%.

Te betalen belasting: 0,867% x 75.000 euro = 650,25 euro

Spaargeld belast in box 2

Belastingtarief is 40% en in box 2 wordt belast over het daadwerkelijk behaalde rendement, welke 1 procent is op spaargeld.

Berekening te betalen belasting: 40% x 1% rente x 100.000 euro = 400 euro

Ook hoeft het fonds niet in het Handelsregister worden ingeschreven. De eigenaren van het geld kunnen niet achterhaald worden. De vermogende particulieren zijn met deze constructie een aankomende wetswijziging een stapje voor.

Deze wetswijziging staat bekend als het UBO-register. Alle personen met een belang van meer dan een kwart in een rechtspersoon moeten wettelijk in dat register staan. Dat zorgt voor meer transparantie en de Belastingdienst kan zo achterhalen wie over hoeveel belast moet worden.

Honderden miljoenen euro's

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt waarschuwde al voor deze 'box-truc' toen de nieuwe wet werd besproken. "Ik heb het kabinet erop gewezen dat mensen hun geld uit box 3 halen en in box 2 kunnen stoppen. Staatssecretaris Wiebes maakte toen een berekening dat de fiscus 400 miljoen euro aan belasting zou kunnen mislopen. Maar hij hield rekening met 0 euro."

Tijdens de belastinghervorming vond er ook een hoorzitting plaats met belastingadviseurs. "Zij hebben vijf mogelijkheden gegeven om belasting te ontwijken. De PvdA en VVD hebben toen hun ogen gesloten voor wat er in de buitenwereld zou gebeuren", zegt Omtzigt.

Het gebruik van een fonds voor gemene rekening is niet nieuw. "Rijke Nederlanders deden dit al, maar we zien wel dat het steeds meer gebeurt de laatste tijd", zegt een woordvoerder van de Belastingdienst.

Aan het fonds zitten wel regels vast. Het fonds kan pas erkend worden wanneer deze wordt aangemeld via een formulier. "De Belastingdienst houdt dit scherp in de gaten. Er wordt dus al aan de voorkant beoordeeld of het fonds voor gemene rekening aan de strenge regelgeving voldoet", zegt de fiscus-woordvoerder.

Het belastingtarief op spaargeld is sinds 1 januari 2017 verhoogd voor mensen met een vermogen van meer dan een ton. De fiscus kan daardoor pas volgend jaar een inschatting maken van hoeveel belasting er is ontweken.