Zeldzame steppekiekendief broedt voor het eerst in Nederland

Ruben Smit

Voor het eerst heeft een steppekiekendief-paar in Nederland jongen grootgebracht. Een vrijwilliger van de Werkgroep Grauwe Kiekendief vond het nest ergens in een akkerland in Groningen. De exacte locatie van de zeldzame roofvogels wordt geheimgehouden.

"Toen een van onze vrijwilligers zijn route fietste om vogels te tellen, zag hij een steppekiekendief- mannetje. Uit zijn gedrag bleek dat de roofvogel ergens een nest moest hebben", zo vertelt Ben Koks, oprichter van de Werkgroep Grauwe Kiekendief. "Het bleek dat het mannetje samen met een steppekiekendief-vrouwtje een nest had met vijf jonge vogels."

Steppekiekendief broedt voor het eerst in Nederland

Volgens Koks is dit eerste broedpaar van de steppekiekendief in Nederland groot nieuws in vogelland. Tot nu toe heeft de steppekiekendief in Europa alleen gebroed in Finland.

Dat is ook de reden dat de locatie van het nest geheim gehouden wordt. "Veel vogelaars willen deze roofvogels zelf bekijken en fotograferen, maar we willen de jongen beschermen. Daarom maken we ook nu pas bekend dat de roofvogel in Nederland gebroed heeft", legt hij uit.

Han Olff, ecoloog aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het met Koks eens. "Het is spectaculair dat er een steppekiekendief in Nederland heeft gebroed. Ik denk dat dit het grootste vogelnieuws is van de afgelopen decennia."

Nestbescherming

Het steppekiekendief-vrouwtje legde in mei vijf eieren in haar nest. De werkgroep heeft het nest beschermd door er een kooi omheen te zetten. Zo konden vossen en marters niet bij de jongen komen. Een van de kuikens is al vroeg verdwenen uit het nest, nu zijn er nog vier jonge vrouwelijke steppekiekendieven in leven.

Inmiddels heeft de werkgroep de vogels en hun kuikens geringd, zodat ze te herkennen zijn en informatie over de vogels beter wordt opgeslagen.

Souplesse en snel

De steppekiekendief is een zeldzame slanke roofvogel met een lange staart en smalle vleugels. Ze leven 's zomers in de grassteppen van Rusland en Kazachstan en in de winter in Afrika en India. Steppekiekendieven eten muizen, vogeltjes, grote insecten en reptielen.

Volgens Ben Koks, die de roofvogel al jaren volgt, is het bijzonder om te zien hoe de roofvogel achter zijn prooi aanzit. "Het is een combinatie van souplesse, snelheid en een onvoorstelbaar reactievermogen."

De roofvogel heeft zich aangepast en kan nu goed leven in het landbouwgebied.

Ecoloog Han Olff

Opvallend is dat de roofvogel steeds vaker in Nederland wordt gespot. Vooral in de periode rond eind mei zijn er in heel Europa meer waarnemingen. Een verklaring hiervoor is er niet, zegt Ben Koks. "Bij ons veldwerk in West-Afrika zien we weinig terug van deze ontwikkeling. Daar zijn de steppekiekendieven nog steeds schaars".

Volgens ecoloog Han Olff heeft de steppekiekendief laten zien dat het een flexibele vogel is. "Zoals de naam al doet vermoeden, is het oorspronkelijke leefgebied van de roofvogel de steppes van Rusland. De afgelopen decennia zijn de steppes veranderd in landbouwgebied. De roofvogel heeft zich aangepast en kan nu goed leven in agrarisch terrein."

Olff wijst erop dat er de laatste jaren heel veel akkerbouwland braak ligt in Rusland. "Vermoedelijk zien we daarom meer steppekiekendieven in Nederland. Het is heel bijzonder dat er nu een steppekiekendief-paar de landbouwgrond van Nederland heeft opgezocht om te broeden."