De inzameling van plastic via het Plastic Heroes systeem ANP

Meer plastic ingezameld, maar het wordt steeds smeriger

time icon Aangepast
Geschreven door
Ben Meindertsma
Research-redacteur

Er wordt steeds meer plastic, metaal en drinkpakken ingezameld in Nederland. Ging het in 2007 nog om een halve kilo per inwoner, inmiddels gaat het om meer dan zeven kilo per persoon. Maar toch moet er iets veranderen, zeggen verschillende vertegenwoordigers van de afvalbranche. Het plastic dat wordt ingezameld is namelijk steeds minder goed opnieuw te gebruiken.

"De kwaliteit neemt af, waardoor het steeds moeilijker wordt om het materiaal ook daadwerkelijk te kunnen recyclen", schrijven onderzoekers in opdracht van Rijkswaterstaat. Volgens het rapport lopen de kosten daardoor op. In 2015 was er een tekort van 120 miljoen, "en zonder gewijzigd beleid zal dit de komende jaren nog verder stijgen".

Niet alleen het duurder worden van het systeem is een probleem, ook de milieuwinst verdampt als het te veel energie kost om vervuild plastic te recyclen.

Oorzaak

Waarom het ingezamelde plastic kwalitatief minder wordt is niet bekend. Feit is dat veel meer mensen plastic inzamelen dan een aantal jaren geleden, en dat er blijkbaar vaker materiaal bij het plastic wordt gegooid dat er niet bij hoort. Ook zou het kunnen dat er meer vervuild afval bij het plastic zit, zoals plastic potjes met etensresten of yoghurtpakken die niet leeg zijn.

De afgelopen jaren is vooral geprobeerd om per huishouden zo min mogelijk restafval te produceren. Plastic, metalen en drankkartons worden in veel gemeenten daarom los van het restafval ingezameld. Het doel is dat er uiteindelijk per inwoner slechts 30 kilo restafval per jaar overblijft.

Die focus moeten veranderen, vindt Hester Klein Lankhorst van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. "Het is fijn dat het gelukt is om veel plastic in te zamelen. Nu is het tijd om ook nog meer naar de kwaliteit te kijken".

Glasbak

Volgens Klein Lankhorst zou het bijvoorbeeld helpen als er minder verschillende inzamelsystemen zijn. "Internationaal onderzoek leert ons dat de beste resultaten worden gehaald als je voor langere tijd hetzelfde systeem hebt in een land. Zoals wij hebben met de glasbak."

Op dit moment wordt plastic in gemeenten verschillend ingezameld, waardoor bijvoorbeeld een landelijke campagne over wat wel en niet mag erg lastig is.

Publieksonderzoek

Afval scheiden lijkt in Nederland te zijn ingeburgerd, blijkt uit onderzoek van de NOS en de regionale omroepen. Inwoners van gemeenten waar afval gescheiden wordt ingezameld, of waar moet worden betaald voor restafval, zijn niet ontevredener over het afvalbeleid van hun gemeenten dan inwoners van plaatsen die op een andere manier afval inzamelen.

Drinkpakken

Robbert van Duin van Recycling Netwerk (een coalitie van milieuorganisaties), vindt dat er veel meer moet veranderen. "We kijken nu veel te veel naar het percentage van het afval dat we kunnen recyclen. Maar we zouden moeten kijken naar het milieueffect."

Zo twijfelt hij bijvoorbeeld aan gemengd inzamelen van plastic met drinkpakken. "Het kost ontzettend veel geld en energie om daar nog iets van te maken. Smerige drinkpakken en folies vervuilen het plastic dat we inzamelen. Het gemengd inzamelen van drinkpakken en plastic verpakkingen levert nu onvoldoende milieuwinst op."

Hij is er voorstander van om sommige goed recyclebare producten apart te scheiden, zoals drankflesjes, en ander materiaal gewoon met het restafval in te zamelen.

Zonde

De brancheorganisatie van afvalinzamelaars, de NVRD, is het daar niet mee eens. Directeur Olaf Prinsen: "Het moet zeker effectiever. Maar we zijn hard aan het innoveren. In de toekomst zullen we daardoor veel meer kunnen maken van bijvoorbeeld drankkartons. Het zou echt zonde zijn om weer minder afval te gaan scheiden". Maar ook hij vindt dat er een omslag moet komen.

Namens de afvalinzamelaars wijst hij onder andere naar de levensmiddelenindustrie. "Ook producenten van plastic en kartonnen verpakkingen hebben daarin een rol. Voor een goed recyclebaar product is het nodig dat zij flesjes en pakken op de markt brengen die uiteindelijk ook goed te recyclen zijn."

STER Reclame