Klaver vorige week in de tuin van het Catshuis ANP

VVD, CDA en D66 waren er vorige week van overtuigd dat een tweede formatiepoging met GroenLinks kans van slagen had. "Ze meenden echt dat de migratiehobbel nu genomen was", zegt politiek verslaggever Joost Vullings.

De vier partijen waren dicht bij een akkoord over een soort Turkije-deal over vluchtelingen met Noord-Afrikaanse landen. En toen zei GroenLinks-leider Klaver dat hij nog een paar kleine aanpassingen op papier zou zetten. Met die 'aanpassinkjes' overspeelde hij zijn hand, analyseert Vullings.

Verkeerd gevallen

Klaver wilde dat Nederland jaarlijks tussen de 5000 en 25.000 vluchtelingen extra zou opnemen, boven op de reguliere instroom. "Hij deed er nog een schepje bovenop", zegt Vullings.

Dat is helemaal verkeerd gevallen bij de andere partijen, die met de Afrika-deal juist willen voorkomen dat mensen de oversteek naar Europa maken en ze zoveel mogelijk in Afrika willen opvangen.

Vullings zegt dat GroenLinks misschien wel de politieke wil had om mee te regeren, maar dat de politieke durf bij de partij ontbrak. Bij de andere drie partijen overheerst bitterheid, weet hij. Ze voelen zich door Klaver aan het lijntje gehouden; er is met ze gesold.

Onwil

D66-leider Pechtold stuurde gisteren een filmpje rond, waaruit blijkt hoe hij baalt van de nieuwe mislukking met GroenLinks. Hij noemt het niet instemmen met het voorstel van informateur Tjeenk Willink "politieke onmacht grenzend aan politieke onwil". Hij zegt dat dit de laatste kans was om een meerderheidscoalitie te vormen die het populisme zou kunnen stoppen.

Ook VVD en CDA zijn gefrustreerd, zegt Vullings. Zij zouden GroenLinks duidelijk hebben gemaakt dat partijen die streng zijn op het gebied van migratie de verkiezingen hebben gewonnen, en dat de partij van Klaver op dit punt water bij de wijn moest doen. "Dan gunnen wij jou het milieu", aldus Vullings. Maar Klaver durfde dit niet aan.

Minderheidskabinet

De politiek verslaggever constateert dat het trio van VVD, CDA en D66 nog goed draait, hoewel dit zogenoemde motorblok "hier en daar een roestvlekje vertoont". Maar een meerderheidskabinet wordt nu toch wel ingewikkeld, zegt hij. "Niemand wil een minderheidskabinet", zegt hij. "Maar daar denderen we nu toch in snelle vaart op af."

STER reclame