'Ballonnen oplaten is feestelijke traditie, maar slecht voor het milieu'

Aangepast
ANP

Ballonnen horen bij een feestje, vinden veel Nederlanders. "Maar wat begint als een mooi feestje, eindigt als een natuur- en dierenprobleem", zegt Floris van Hest van Stichting De Noordzee. De ballonnen belanden vaak als zwerfafval langs de Noordzeekust.

De Tweede Kamer vroeg in 2014 al aan gemeenten om het oplaten van ballonnen te ontmoedigen. Drie jaar later staan ballonnen echter nog steeds in de top-5 van zwerfvuil op stranden. Op iedere 100 meter Noordzeekust liggen gemiddeld twaalf ballonnen of stukken daarvan.

Per jaar worden in ons land ongeveer 1 miljoen ballonnen opgelaten. Een kwart komt in de zee terecht, zegt Stichting De Noordzee die al 13 jaar in opdracht van Rijkswaterstaat telt wat er allemaal aanspoelt.

Daar wordt het afval door vogels, vissen en zeehonden aangezien voor voedsel, en opgegeten. De dieren raken daardoor verstopt of stikken. Ook walvissen, schildpadden en dolfijnen zijn slachtoffer. Ze krijgen ventielen of sierlinten in hun maag of raken in de linten verstrikt.

De ballonnen die niet worden gegeten, drijven in de zee in een plastic soep, of spoelen aan op het strand.

Hieruit blijkt dat de huidige aanpak niet werkt, zegt Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren. Zij diende destijds de motie in. Volgens haar zijn te weinig gemeenten gestopt met het oplaten van ballonnen. "In Volendam zijn laatst ballonnen de lucht ingegaan bij de opening van een milieustraat. Dan heb je er dus heel weinig van begrepen."

Ouwehand pleit voor meer maatregelen. Ze wil dat het oplaten van ballonnen strafbaar wordt en gaat opnieuw praten met het kabinet. Ook Stichting De Noordzee is voor een verbod.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Ballonnen slecht voor het milieu

"Als er bij een groot evenement duizenden mensen ergens op een plein allemaal een plastic zak of een papiertje op de grond zouden gooien, vinden we dat ongehoord", zegt hij. "Maar als we een miljoen ballonnen oplaten, bedenken we niet dat die allemaal weer naar beneden komen. Niet echt feestelijk voor het milieu en de zeedieren."

1/2Een vogel die verstrikt is geraakt in een sierlint dat aan een ballon zat NOS
2/2Een zeehond met om zijn nek een sierlint dat aan een ballon zat NOS

Volgens Van Hest zijn ballonnen nog steeds razend populair op feestjes. Uit onderzoek van adviesbureau TNO blijkt dat ballonnen niet alleen worden opgelaten bij grote evenementen, maar ook steeds vaker bij uitvaarten en bruiloften.

Ook Dick Steenks, secretaris van de Nederlandse Oranjeverenigingen, ziet een probleem. De verenigingen organiseren feestelijke activiteiten in gemeenten en maken daarbij vaak gebruik van ballonnen. "Zo'n ballon die met de wind meedrijft, suggereert vrijheid, vrolijkheid", zegt Steenks. "Het is een lange en mooie traditie, maar met een minder mooi randje."

Of er een algeheel verbod op het oplaten van ballonnen komt, durft de secretaris niet te zeggen. Het ministerie van Infrastructuur noemt landelijk handhaven "praktisch onmogelijk", omdat de ballonnen op andere plekken neerkomen dan ze worden opgelaten.

1/2Floris van Hest van de Stichting de Noordzee Trudy van Rijswijk / NOS
2/2Van Hest met twee handen vol afval van ballonnen NOS

"We moeten ons oriƫnteren op goede alternatieven", zegt Steenks. Van de naar schatting 700 verenigingen hebben er nu zo'n vijftig de ballonnen vervangen. "Oranjeverenigingen zijn ook voor een duurzame wereld. We moeten op zoek naar een balans tussen emotie en milieu."

Van Hest van Stichting De Noordzee ziet genoeg manieren om de ballon te vervangen. Hij noemt bellen blazen, bloemen op het water gooien, of vredesduiven loslaten, zoals onlangs al in een gemeente gebeurde. "Nederland is wereldkampioen feestvieren", zegt hij. "We verzinnen wel iets dat niet zo veel schade aan het milieu veroorzaakt."

STER Reclame