Een bezoeker van de Dodenherdenking in 2010 verwerkt de verstoring van de herdenking ANP

Het CBS wil Twitter gebruiken om te meten hoe gespannen de samenleving is. Sinds 2010 verzamelt het statistiekbureau alle openbare Nederlandse tweets en nu heeft het in kaart gebracht uit welke tweets onrust of onveiligheid blijkt.

Een grafiek die uit het nieuwe CBS-programma rolt, laat duidelijke pieken zien op bepaalde momenten, zoals aanslagen, maar ook met de MH17-ramp en de verstoring van de Dodenherdenking in 2010. Opvallend is dat ook de verkiezing van Donald Trump volgens het CBS leidde tot onrust of gevoelens van onveiligheid.

Op dit moment kunnen tweets alleen achteraf worden geanalyseerd, maar het CBS wil het mogelijk maken om dat realtime te kunnen doen. "Dan kunnen we zien hoe sociale spanningen zich ontwikkelen", zegt het CBS. En daar kan de politie dan bijvoorbeeld weer op inspelen, al is nog onduidelijk of de politie daar interesse in heeft.

Anders dan vragenlijsten

Het CBS erkent dat het analyseren van tweets afwijkt van wat de organisatie normaliter doet. "Maar je kunt nu eenmaal niet alles onderzoeken met vragenlijsten", zegt een onderzoeker. Het CBS heeft daarvoor inmiddels een 'big data'-afdeling; die gaat het programma nu verder ontwikkelen.

In dit geval onderzoekt die afdeling welke Nederlandstalige tweets woorden bevatten die op sociale spanningen duiden. Die berichten worden afgezet tegen het totaal van alle berichten op Twitter, zodat te zien is hoeveel procent van de tweets duidt op sociale spanningen. 

Het gaat daarbij om woorden als 'terrorist', 'angst' en 'geweld', maar ook 'politie', 'hulp' en 'bescherming'. Daarbij werd ook het sentiment meegewogen: positieve tweets met die woorden bleven achterwege.

Het CBS weet niet hoeveel twitteraars zich precies onveilig voelen, maar alleen hoeveel tweets op dat gevoel duiden. Toch is dat volgens het CBS een betrouwbare indicator van onveilige gevoelens. "We zien namelijk duidelijke pieken op logische momenten, zoals na aanslagen", zegt de woordvoerder.

Geen Facebook

Het CBS heeft ook nog geprobeerd om Facebook-posts te onderzoeken, maar dat sociale netwerk was volgens de organisatie minder geschikt. Berichten worden op Facebook minder vaak openbaar gedeeld en er wordt sowieso minder over nieuws gesproken. 

STER reclame