Aantal misdrijven daalt en we voelen ons minder onveilig

RTV Utrecht

In 2016, is net als de drie jaar daarvoor, het aantal misdrijven in Nederland gedaald. De grootste daling was in Oost- en Zuid-Nederland. Dat blijkt uit de jaarlijkse Veiligheidsmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek.

De Veiligheidsmonitor bestaat uit een enquête waarin 81.000 mensen is gevraagd naar de delicten die ze hebben meegemaakt en hun gevoel van veiligheid. De monitor geeft daardoor ook een beeld van delicten waarvan mensen geen aangifte hebben gedaan. De daling komt overeen met het aantal door de politie geregistreerde misdrijven. 

Landelijk is er sinds 2012 sprake van 20 procent minder geregistreerde criminaliteit en 13 procent minder door burgers genoemde misdrijven. In de vier grote steden is de criminaliteit hoger dan het landelijk gemiddelde. 

In Oost- en Zuid-Nederland nam het aantal geregistreerde misdrijven met gemiddeld 25 procent af. Ook het aantal door burgers gerapporteerde criminaliteit, waarvan niet altijd aangifte wordt gedaan, nam in die regio's af met gemiddeld zo'n 20 procent.

Bij de politie kwamen vorig jaar ruim 900.000 aangiftes binnen van een delict, maar uit de onderzoeken blijkt dat het werkelijke aantal delicten veel hoger ligt. Het CBS spreekt van 4,4 miljoen gewelds-, vermogens- en vandalismemisdrijven en baseert dit getal op de antwoorden in de veiligheidsenquête.

"Je ziet dat de aangiftebereidheid niet groot is", zegt criminoloog Marc Schuilenburg. Volgens hem komt dat doordat mensen er minder vertrouwen in hebben dat de politie een zaak oplost, "maar het heeft er ook voor een belangrijk deel mee te maken dat veel delicten worden opgelost buiten de politie om", zegt de criminoloog.

"Als je op je bankrekening een vreemde transactie ziet, doe je geen aangifte, maar bel je de bank. Dat geldt ook voor andere delicten."

Veiligheidsgevoel

Mensen in Nederland voelen zich steeds minder onveilig. Zei in 2012 nog 37 procent zich weleens onveilig te voelen, in 2016 was dat gedaald naar 35 procent. Opmerkelijk is wel dat het gevoel van onveiligheid minder snel afneemt dan de criminaliteitscijfers. Criminoloog Schuilenburg vindt dat niet zo gek: "Veiligheid is veel meer dan criminaliteit. Mensen zijn nu niet meer bang voor een overval, maar voor abstracte fenomenen als terreur, het klimaat of de komst van vluchtelingen."

Volgens het CBS zijn er verschillende verklaringen voor het verschil in het aantal delicten en het aantal aangiftes. Zo worden in de Veiligheidsmonitor ook lichtere vormen van criminaliteit meegenomen, terwijl het bij de registratiecijfers alleen gaat om misdrijven.

Tussen 2012 en 2016 was er vooral sprake van minder vandalisme, gevolgd door een daling van het aantal vermogensdelicten en geweldsdelicten. Die daling begon in 2002, zegt Schuilenburg, en dat hangt samen met preventie. 

Brandende lamp 

"We plaatsen bijvoorbeeld twee sloten op de voordeur en er lopen beveiligers door de winkel. Bovendien leren we omgaan met risico. Vroeger had je het touwtje door de brievenbus, dat is nu vervangen door een lamp die brandt in de hal als mensen op vakantie zijn."