Aarde-achtige planeten ontdekt, mogelijk mét oceanen vol water

Nature

Astronomen hebben buiten ons zonnestelsel zeven nieuwe planeten ontdekt ter grootte van de aarde. Het klimaat is op drie van deze planeten zodanig dat er vloeibaar water zou kunnen voorkomen, een voorwaarde voor leven.

Nog nooit is in een planetenstelsel zo’n groot aantal planeten ter grootte van de aarde ontdekt waar leven kan bestaan. Al deze planeten zijn gedetecteerd terwijl zij voor hun moederster, de dwergster TRAPPIST-1, langstrokken.

Volgens een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature bevindt een aantal van deze planeten zich in de leefbare zone van TRAPPIST-1. Er zouden oceanen vol water op hun oppervlak kunnen zijn. Hoewel de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA de ontdekking in een persconferentie bekendmaakte, heeft een onderzoeksgroep uit Luik de ontdekking gedaan en niet NASA zelf.

1/7TRAPPIST-1 en zijn planeten Nature
2/7Cover van het tijdschrift Nature Nature
3/7TRAPPIST-1 en zijn planeten Nature
4/7TRAPPIST-1 en zijn planeten Nature
5/7TRAPPIST-1 en zijn planeten Nature
6/7TRAPPIST-1 en zijn planeten Nature
7/7TRAPPIST-1 en zijn planeten Nature

Vorig jaar ontdekte een internationale groep astronomen, onder leiding van de Belg Michaël Gillon, al drie planeten van het formaat aarde bij een ster. Die had de weinig inspirerende naam 2MASS J23062928-0502285. De ster werd omgedoopt tot TRAPPIST-1, vernoemd naar het TRAPPIST-telescopennetwerk waarmee Gillon en collega's op zoek zijn naar planeten waarop leven mogelijk zou kunnen zijn. 

Belgische bieren

Met het formaat van Jupiter en een temperatuur van 2277 graden Celsius is TRAPPIST-1 veel kleiner en koeler dan de zon, die een temperatuur van 5505 graden Celsius heeft.

Na de eerste drie planeten ontdekte de onderzoeksgroep uit België nog vier hemellichamen die op de aarde lijken.

Tijdens de persconferentie werd astronoom Gillon gevraagd of de planeten al een naam hebben. "Er is een hele serie namen van Belgische bieren voorbij gekomen", antwoordde hij. "Echt namen zijn er nog niet."

Animatie van de ontdekte planeten

De omlooptijd van de zeven planeten rond TRAPPIST-1 is bijzonder kort. Een jaar duurt er 1,51 tot 13 dagen. Dat betekent dat de planeten dicht bij de ster staan. Omdat de ster veel koeler is dan de zon hebben de planeten een gemiddelde temperatuur die vloeibaar water mogelijk maakt.

De onderzoekers bestudeerden de ster vanaf de aarde met telescopen in Chili, Marokko, Spanje, Zuid-Afrika en vanuit de ruimte met de Spitzer Space Telescoop. Ook een NASA-telescoop in de VS werd ingezet. Wanneer de planeten voor een ster langsgaan, is dat met telescopen waarneembaar als een dipje in de sterkte van het licht.

De zes binnenste planeten zijn bovendien waarschijnlijk rotsachtig. Daarmee zijn ze serieuze kandidaten voor de ontdekking van buitenaards leven. Bovendien laat het onderzoek zien, dat er veel meer aardeachtige planeten in de Melkweg moeten zitten dan gedacht.

Te ver

Vervolgonderzoek moet meer inzicht geven in de samenstelling van de atmosfeer van de zeven planeten bij TRAPPIST-1. Mocht er leven zijn, dan is de kans bijzonder klein dat we ooit kennis maken met deze galactische buren. Want hoewel de ster relatief dichtbij staat in het sterrenbeeld Waterman, is 39 lichtjaar vooralsnog een onoverbrugbare afstand.