Een internetbeurs in 1999 ANP/AFP

Ze zijn populair in kranten en op televisie om de toekomst te voorspellen: trendwatchers en futurologen. Maar kunnen ze de toekomst eigenlijk voorspellen? Kon je in 1999 voorspellen hoe de wereld er nu uitziet?

Vandaag kwam het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) met nieuwe cijfers over mediagebruik, waaruit onder meer blijkt dat we nog steeds heel veel tv kijken, maar ook steeds meer appen in plaats van bellen. Een goede reden om eens te onderzoeken: hebben trendwatchers al die ontwikkelingen kunnen voorspellen?

Een handzaam computertje in de vorm van een fotolijst? Waarin je foto's, 'brieven' en video's kunt opslaan, en die je aan verjaardagen herinnert? Dat klinkt als een smartphone. Volgens het SCP loopt inmiddels 76 procent van de Nederlanders hiermee rond; onder jongeren is dat zelfs 96 procent. Vooruit, deze voorspelling is helemaal correct.

ANP

Het SCP meet niet hoeveel tijd jongeren en andere Nederlanders online doorbrengen, maar weet wel hoeveel tijd we doorbrengen met mobiele apparaten. Die zijn tegenwoordig vrijwel altijd met internet verbonden. Jongeren gebruiken die apparaten vierenhalf uur per dag, tegen twee uur en een kwartier voor de gemiddelde Nederlander. Internet is inmiddels dus bovengemiddeld populair onder jongeren.

"Maar sindsdien is er natuurlijk heel veel veranderd", zegt Sikkema nu. "Toen was er nog geen breedbandinternet en waren er nog geen smartphones. En er was geen aanbod op internet", zegt hij. We beschouwen de constatering van Trouw dat de internet-trend niet bleek te kloppen, dan ook als een beetje voorbarig.

ANP
Vincent Everts in 2009: over tien wordt helft boeken gelezen met e-reader

Het is nog geen 2019, maar erg goed op weg is deze voorspelling niet. Sinds 1975 meet het SCP het leesgedrag van mensen en vrijwel continu neemt het aantal uren dat we lezen af. Maar we blijven wél grotendeels van papier lezen. Volgens het SCP leest nog steeds 39 procent van de Nederlanders boeken, tijdschriften en kranten van papier, en 11 procent van een scherm.

Bovendien gebruiken bezitters van een e-reader hun apparaat minder: in 2013 was dat nog een uur en veertig minuten, vorig jaar een halfuur minder. Ook heeft slechts 20 procent van de Nederlanders een e-reader. Dat is vijf procentpunt meer dan in 2013. Dus: deze voorspelling kan nog uitkomen, maar dan moet er wel veel gebeuren.

Na de televisie is de smartphone inmiddels het populairste apparaat, samen met de vaste telefoon. Hij is zelfs populairder dan de laptop, de dvd- en blu-rayspeler en de desktopcomputer. Maar slechts 30 procent van de SCP-respondenten heeft een mp3-speler. Tegelijkertijd heeft nog steeds 95 procent van de mensen een tv: die is dus nog niet vervangen door de smartphone. Maar dertig apparaten is wel erg veel: slechts 20 procent van de Nederlanders heeft meer dan tien media-apparaten. Deze voorspelling is niet uitgekomen.

In Second Life beweegt de gebruiker zich met een avator door een virtuele wereld AFP

Dit stuk stamt uit de tijd dat Second Life nog een dingetje was. Maar ruim tien jaar later is communiceren via virtual reality niet echt ingeburgerd. In plaats daarvan zitten we massaal in apps die net zo virtueel zijn als MSN Messenger tien jaar geleden. Maar wat er nog niet is, kan nog komen, en virtual reality is bezig aan zijn tweede opmars. Dus wie weet? Deze voorspelling is nog niet uitgekomen.

STER reclame