Facebook houdt 't graag leuk, dus aanstootgevende posts gaan offline

Reuters

"We willen dat mensen zich veilig voelen wanneer ze Facebook gebruiken." Dat is de gedachte die volgens het netwerk achter de richtlijnen zit voor het plaatsen van berichten. Maar wat mag wel, en wat mag niet op sociale media worden gezet? Volgens techredacteur Nando Kasteleijn staat Facebook voor een dilemma. 

Vandaag bleek dat de video waarin columniste Annabel Nanninga de Turkse president Erdogan een geitenneuker noemt, offline blijft. Gisteren werd de video door het netwerk van de website verwijderd. Volgens Facebook is de video racistisch, en daarom in strijd met de huisregels. 

Ook een cartoon waarop Erdogan bijna naakt tussen de geiten staat, is door Facebook verwijderd. De tekening was gedeeld door cartoonist Ruben L. Oppenheimer. Even later werd er nog een afbeelding van Oppenheimer verwijderd, waarna ook zijn account voor 24 uur werd geblokkeerd.

Aanstootgevend

Naaktfoto's, beledigende teksten en racistische opmerkingen; het zijn zaken die het sociale medium verwijdert als daar klachten over binnenkomen, blijkt uit de richtlijnen van het bedrijf. Toch is er geen eenduidig antwoord te geven op wat wel en niet op Facebook mag, zegt Kasteleijn. 

"Per geval zal verschillen wat de site doet. In het geval van Oppenheimer gaat het om een afbeelding, in het geval van Nanninga om tekst. Beide noemt Facebook aanstootgevend."

Dat blijkt ook uit de verklaring die Facebook vandaag gaf naar aanleiding van het verwijderen van de video van Nanninga.

"We proberen de juiste balans te vinden tussen enerzijds het creëren van een plek waar mensen hun mening kunnen geven en anderzijds het scheppen van een veilige omgeving voor iedereen in onze diverse en internationale community van meer dan 1.6 miljard mensen. Hoewel we een open debat op Facebook verwelkomen, moedigen we ook respectvol gedrag aan.

Onze communityrichtlijnen beschrijven wat wel en wat niet is toegestaan. Iedereen kan content aan ons rapporteren wanneer er sprake zou kunnen zijn van het schenden van onze richtlijnen. Onze teams beoordelen deze rapporten snel en verwijderen content als er sprake is van een schending." 

Facebook stelt dus dat alles gebaseerd moet zijn op de richtlijnen. "Facebook verwijdert niet actief berichten. Het bedrijf reageert alleen op meldingen van gebruikers", zegt Kasteleijn. "Als veel mensen iets rapporteren, wordt dat offline gehaald. Daarna kan worden gekeken of dat terecht is."

Doordat gebruikers rapporteren, kan het zijn dat een bericht wel van de ene pagina is verwijderd, maar dat het op een andere pagina nog wel staat. "Dan hebben mensen alleen een klacht ingediend over de post op de pagina waarvan die is verwijderd."

Daarnaast werkt Facebook met een zwarte lijst, legt Kasteleijn uit. "Op die lijst staan tal van woorden die Facebook bijvoorbeeld bestempelt als beledigend, zoals het woord geitenneuker. Berichten met zo'n woord worden waarschijnlijk offline gehaald."

Ook berichten van de NOS zijn offline gehaald, zoals een bericht van NOS op 3 over een Belgische docent die in een collegezaal porno had gekeken. De Facebookpagina werd 24 uur geblokkeerd, net als de profielen van de redacteuren die het NOS-account beheerden. NOS op 3 was al een keer gewaarschuwd, nadat er was gelinkt naar het filmpje "de naakte waarheid" van GroenLinks.

De reden dat de site berichten verwijdert, is dat het netwerk positiviteit wil uitstralen, denkt Kasteleijn. "Als mensen de netwerksite bezoeken en ze worden daar blij van, dan komen ze terug. Maar als er berichten te lezen zijn waarin de Turkse president belachelijk wordt gemaakt, dan nemen bezoekers daar aanstoot aan en zullen mensen de site gaan mijden."

Censuur 

Bij een presentatie vorige week over de toekomst van Facebook benadrukte topman Mark Zuckerberg nog eens hoe belangrijk hij het open karakter van de netwerksite vindt. Vrijheid van meningsuiting staat bij Facebook hoog in het vaandel, zei hij. 

Kasteleijn schetst het dilemma waar het netwerk voor staat. "Facebook is wereldwijd actief en heeft te maken met regels van allerlei landen, die soms censuur toepassen. Het bedrijf moet zich dus continu afvragen: wat doen we wel, en wat niet? Het bedrijf is zeker voor vrijheid van meningsuiting, maar stelt grenzen om het netwerk 'leuk' te houden. De afgelopen jaren heeft de site laten zien daar liever iets te streng in te zijn dan te makkelijk."