Turkije wil dat Duitsland komiek Böhmermann vervolgt

De Duitse komiek Jan Böhmermann ANP
Geschreven door
Judith van de Hulsbeek

Kan de Turkse president satire in Duitsland verbieden? De rel rondom het ‘smaadgedicht’ van de Duitse komiek Jan Böhmermann verdiept zich. In het gedicht verkent Böhmermann de grenzen van de meningsvrijheid en satire. Hij noemt Erdogan onder meer een pedofiel en een geitenneuker en vraagt zich daarna af, mag dat? 

De Turkse regering heeft nu officieel een klacht ingediend bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en wil dat Böhmermann wordt vervolgd. 

De bal ligt nu bij de Duitse regering. Op dit moment buigen de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie en het kantoor van Merkel zich daarover. Dat kan een paar dagen duren, zei de woordvoerder van Merkel op een persconferentie. 

"Als de regering toestaat dat er een strafzaak komt", zei de woordvoerder van justitie, "betekent dat niet dat wij vinden dat Böhmermann veroordeeld moet worden, alleen dat onderzocht kan worden of hij schuldig is".  

Persoonlijke smaak

De regering maakte aan het begin van de persconferentie een statement over de zaak: "Vrijheid van meningsuiting, voor pers, kunstenaars en wetenschappers is in Duitsland het hoogste goed, daarover valt niet te onderhandelen." Woordvoerder Seibert voegde eraan toe "ook niet als het niet de persoonlijke smaak van de bondskanselier is". 

Hij doelde daarmee op het telefoontje van Merkel aan de Turkse premier Davutoglu waarin zij heeft gezegd dat ze het gedicht "opzettelijk beledigend" vindt.

Vluchtelingen

Er is veel kritiek op de manier waarop Merkel met deze zaak omgaat. Dit weekend schreef de directeur van uitgever Axel Springer, onder meer van Bild Zeitung, een open brief aan Böhmermann. Hierin schrijft hij dat hij de dupe is van de afspraken die Merkel met Erdogan over de vluchtelingen heeft gemaakt. Die zouden belangrijker zijn dan de persvrijheid. 

Ook in het hoofdredactioneel commentaar van Der Spiegel wordt Merkel bekritiseerd. Ze zou een blunder hebben gemaakt door aan de ene kant wel te zeggen dat ze dit gedicht nodeloos kwetsend vindt, maar aan de andere kant grotendeels te zwijgen over alle acties van Erdogan om de Turkse pers de mond te snoeren.

Op sociale media heeft Böhmermann duizenden steunbetuigingen gekregen onder #freeboehmi. Een petitie die het opneemt voor hem wordt gesteund door 30.000 mensen. 

Satirisch programma

Intussen houdt Böhmermann zich stil. Hij zou dit weekend de prestigieuze Grimme-prijs voor zijn satirische programma uitgereikt krijgen, maar kwam hem niet ophalen. Een optreden in de populaire talkshow Anne Will zei hij af. 

Mocht het tot een rechtszaak komen, dan denken de meeste experts niet dat Böhmermann veroordeeld wordt. Ze denken dat de vrijheid van meningsuiting zwaarder zal wegen dan de wet die het beledigen van een buitenlands staatshoofd verbiedt.