'Bevolkingsonderzoek erfelijke cholesterolziekte weer invoeren'

time icon
AFP

Het bevolkingsonderzoek naar de erfelijke cholesterolziekte FH moet weer worden ingevoerd. Daarvoor pleit een samenwerkingsverband van organisaties van huisartsen, cardiologen, gespecialiseerde internisten en de Hartstichting. 

Mensen met familiaire hypocholesterolemie (FH) hebben een aangeboren genetische mutatie waardoor hun lever slechte cholesterol niet kan afbreken. Vaak krijgen ze op jonge leeftijd een hartinfarct. 

Cholesterol is een substantie die het lichaam nodig heeft als bouwsteen voor onder meer celwanden. Het teveel eraan wordt afgevoerd naar de lever en daar afgebroken. Afhankelijk van het type cholesterol - goede of slechte - kan het tegen de wanden van bloedvaten neerslaan. Mensen bij wie dat gebeurt, hebben een verhoogd risico op hart- en herseninfarcten.

Opsporen

Ongeveer 70.000 mensen in Nederland hebben de genetische afwijking die ertoe leidt dat slechte cholesterol in de lever onvoldoende wordt afgebroken. Van 2006 tot en met 2013 was er een bevolkingsonderzoek FH. Familieleden van elke patiënt die de diagnose FH kreeg, werden gescreend op de ziekte. Ongeveer een op de drie directe familieleden bleek ook aan de ziekte te lijden.

In 2014 is het bevolkingsonderzoek gestopt. Dat gebeurde omdat ervan uitgegaan werd dat het merendeel van de mensen met de genetische afwijking wel gevonden was. Volgens het bovengenoemde samenwerkingsverband LEEFH is dat niet het geval. 

Zo'n 40.000 mensen hebben de genetische mutatie zonder dat ze dat weten, zegt het samenwerkingsverband.  Volgens LEEFH worden jaarlijks nu maar 350 mensen met de afwijking gevonden. Ten tijde van het bevolkingsonderzoek waren dat er gemiddeld ongeveer 2000.

Dna-test

De organisatie becijfert dat het bevolkingsonderzoek jaarlijks 2 miljoen euro kost. Dat is 1000 euro per gevonden patiënt. De genetische mutatie kan met een relatief simpele dna-test opgespoord worden.  Wie de genetische afwijking heeft, moet de rest van zijn leven cholesterolverlagers slikken. Die kosten ongeveer 100 euro per jaar. De behandelkosten van een patiënt die een hartinfarct krijgt bedragen al snel 20.000 euro.

Volgens LEEFH krijgt jaarlijks een op de drie mensen die nu niet opgespoord worden doordat het bevolkingsonderzoek is stopgezet, een hartinfarct. Dat zouden er 666 zijn. D66-Kamerlid Pia Dijkstra krijgt later vandaag een manifest aangeboden dat herinvoering van het bevolkingsonderzoek FH bepleit. Dijkstra heeft de minister daar al eerder om gevraagd.

Vandaag komt de kwestie ook aan de orde in een algemeen overleg van de vaste Kamercommissie voor Volksgezondheid met de minister over haar preventiebeleid. Daarbij wordt ook gesproken over bevolkingsonderzoeken naar borst-, darm- en baarmoederhalskanker.

Eerste hulp bij preventie

De minister heeft in verband met het debat over het preventiebeleid de Kamer een brief gestuurd. Daarin presenteert ze een plan om een soort infrastructuur op te zetten die het gemeenten en zorgverzekeraars makkelijker moet maken om samen aan preventie van ziekte te werken.

Daarvoor komt er op het ministerie een afdeling 'eerste hulp bij preventie' (een digitaal loket en een preventieteam) dat concrete ondersteuning kan bieden bij het opzetten van preventieactiviteiten voor risicogroepen.

Ouderenorganisatie KBO roept in een petitie de vaste Kamercommissie voor VWS en de minister op om vaccins tegen longontsteking en gordelroos voor ouderen op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma. Het vaccin tegen longontsteking is bewezen effectief. De Gezondheidsraad werkt aan een advies hierover dat naar verwachting eind 2016 klaar is.

Elk jaar belanden er - afhankelijk van de hevigheid van de epidemie - tussen de 1500 en 3500 kinderen onder de 5 jaar in het ziekenhuis – en vaak op de ic – met een rotavirus-infectie. Zes à zeven kinderen overlijden er jaarlijks aan. Het rotavirus is er in het griepseizoen. Ieder jaar krijgen ongeveer 66.000 jonge kinderen zo'n infectie en nog eens 130.000 andere Nederlanders, onder wie relatief veel ouderen in zorginstellingen. Sinds 2006 zijn er twee vaccins tegen het rotavirus toegelaten in Nederland. Dat kan oraal toegediend worden. In België, Duitsland, Engeland en Italië is het opgenomen in de vaccinatieprogramma's. De Gezondheidsraad komt met een advies over eventuele opname van het vaccin in het Rijksvaccinatieprogramma. Het is onduidelijk wanneer dat advies er komt. 

STER Reclame