Een gebroken ei op straat bij de asielopvang in Woerden na de bestorming ANP

Twintigers zijn het, de verdachten van de bestorming in Woerden die vandaag terechtstaan. Jongens die werken als schilder of timmerman. Ze wonen veelal in Montfoort, soms nog thuis. Ze maken zich zorgen over de toestroom van vluchtelingen in Nederland en daarom wilden de verdachten die oktoberavond "demonstreren" bij de asielopvang.

Een deel van de verdachten zit in de WhatsApp-groep 'Ons Montfoort Vluchtelingenvrij'. Het taalgebruik binnen die groep is weinig fijnzinnig. "Dood aan de moslims" en "De revolutie begint in Montfoort" zijn kreten die er worden geuit.

In deze groep wordt ook de actie op vrijdagavond 9 oktober voorbereid. Twee dagen eerder is een groep van 150 vluchtelingen opgevangen in een sporthal in Woerden. Het zijn vooral jonge gezinnen met kinderen. De verdachten spreken af dat ze om 21.00 uur verzamelen bij een café in Montfoort en dat ze een uur later naar Woerden zullen rijden. "Dan gaan we los bij het vluchtelingenkamp", schrijft iemand. "Vrijdag ben ik erbij. Vies vuil hoerenvolk", tikt een ander. 

Grapjes

Het is de bedoeling "zoveel mogelijk mensen proberen op te trommelen" voor de actie bij de noodopvang. "We gaan in ieder geval ons gezicht laten zien. Dat die tyfusapen weten dat wij degenen zijn die ze kapot gaan maken", staat op de app. "Wat er ook gebeurt, altijd bij elkaar en met elkaar. Desnoods kletteren we de ogen dicht van een wout."

Het is allemaal stoere mannenpraat, zegt de 21-jarige verdachte Stefan de R., vandaag voor de rechtbank in Utrecht. Grapjes, volgens medeverdachte Edwin V., ook 21. Advocaat Anne-Marie van Ginniken: "Het is elkaar opnaaien met stoere teksten, baas boven baas. Sommige teksten zijn niet heel erg smaakvol, maar het zijn geen racisten. Veel van mijn cliënten hebben vrienden van buitenlandse afkomst."

In de appgroep volgen tips voor het maken van rookbommen. Er wordt meegedeeld dat er Cobra's (zwaar illegaal vuurwerk) en eieren meekomen naar Woerden. Ook is er een oproep om vrouwen en kinderen met rust te laten.

Op de bewuste vrijdagavond trekt een groep van zo'n 25 jongens naar de noodopvang. In een stoet rijden ze vanuit Montfoort naar Woerden. Hun auto's parkeren ze een eind verderop. Ze lopen in een groep naar de sporthal met vluchtelingen. Over de gewelddadige bestorming die daarna plaatsvindt, blijkt iedereen het achteraf eens: "Dat had niet mogen gebeuren".

Verdachte bestorming Woerden had 'normale demonstratie' verwacht

Maar van de eerste twaalf verdachten van vandaag, heeft niemand gezien wie er vuurwerk gooide of met eieren smeet. Laat staan dat ze hebben meegedaan aan de bestorming. Op rellen waren ze niet uit. "Vanaf de eerste knal dacht ik: dit is niet normaal", zegt verdachte Rocco V.. "Ik had een gewone demonstratie verwacht, met spandoeken en zo, maar niet dat ze mensen gingen aanvallen."

 De 25-jarige Tjacco van B. hoopte bij de noodopvang op een gesprek. “We wilden een discussie beginnen, misschien met iemand van de gemeente.” Hij had eieren bij zich om mee te gooien. “Dat hoort toch bij protesteren?” De verdachte zegt dat hij de eieren van schrik liet vallen toen hij de eerste vuurwerkknal hoorde.   

Een aantal jongens is in het verleden al eens veroordeeld voor een vechtpartij, maar het merendeel is nooit eerder met justitie in aanraking geweest en zat na de bestorming voor het eerst in de cel. "Thuis waren ze niet zo over me te spreken en ook mijn baas was niet blij", zegt de 23-jarige Youri de G.. "Ik werk hard voor mijn centen en voor de rest niets geks." Een paar jongens verloren door de bestorming hun baan.

Onvrede

Volgens advocaat Van Ginneken zijn de jongens bezorgd over het vluchtelingenprobleem en hebben ze "de verkeerde keuze gemaakt in het uiten van hun onvrede". "Een aantal van hen woont nog thuis en kan moeilijk een woning krijgen in Montfoort. Ze horen over vluchtelingen die wel een huis krijgen.

Ze lezen berichten op Facebook: voor ouderen kan niets meer, maar voor deze mensen kan alles. Die onvrede is er. Noem het jaloezie, noem het angst, maar het zijn niet alleen maar mensen die rellen om te rellen. Er is een onderliggende onvrede."

Lennart S. is met zijn 35 jaar de oudste verdachte van de groep. Hij gaf vandaag als een van de weinigen een reden voor de drang tot demonstreren bij de noodopvang. "We wilden laten zien dat we het er niet mee eens zijn hoe het gaat in Nederland. We vinden het niet goed dat er vooral jongemannen onder de vluchtelingen zijn."

Gelukzoekers

Tegen de politie zeiden de jongens eerder: "We zijn niet tegen echte vluchtelingen, maar wel tegen gelukzoekers."

Achteraf vinden de verdachten het "niet slim" dat ze die avond bij de sporthal waren. Verdachte Stefan de R.: "Nadat dit was gebeurd, heb ik vier weken geen werk gehad als timmerman. Iedereen kent elkaar in Montfoort. Ik heb er veel van geleerd en wil nooit meer bij zoiets betrokken zijn."

STER reclame