Bitcoins en dark web: een goed huwelijk

time icon
AFP

De virtuele munt bitcoin staat centraal in een groot FIOD-onderzoek naar illegale handel en witwaspraktijken. Tien mensen zijn al opgepakt. De bitcoin is geliefd bij criminelen, omdat de geldeenheid niet wordt uitgegeven door banken en er dus geen toezicht op is. Bitcoins gaan heen en weer in een gesloten systeem van gebruikers. Er komen geen autoriteiten aan te pas.

De illegale handel, in dit geval in grondstoffen voor xtc, gebeurt vaak op een verborgen deel van het internet dat niet wordt geïndexeerd door zoekmachines en alleen te bereiken is via de TOR-browser. Deze anonimiseert gebruikers, waardoor de browser geliefd is onder criminelen. Maar ook journalisten en klokkenluiders maken er gebruik van.

Wat is TOR?

TOR is een manier om anoniem en beveiligd te internetten. TOR-verkeer gaat via verschillende plekken op het internet, en wordt als het ware 'afgepeld', totdat gegevens niet meer te herleiden zijn tot mensen. TOR staat dan ook voor The Onion Router. Door de manier waarop het TOR-verkeer wordt verstuurd, is het moeilijk te onderscheiden van regulier internetverkeer. Dat maakt het moeilijk te blokkeren, ook omdat TOR de ingebouwde optie heeft om eventuele blokkades te voorkomen.

FIOD-directeur Van der Vlist noemt het samenspel van bitcoin en die verborgen sites "een goed huwelijk". "Je blijft dan zoveel mogelijk in het duister", zegt hij. Maar helemaal onzichtbaar ben je niet, zegt Van der Vlist. Volgens hem specialiseren de FIOD, de politie en banken zich al langer op patronen van handel en witwaspraktijken op het 'dark web'. "We hebben inmiddels expertise opgebouwd. Wij zitten daar ook."

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

FIOD: bitcoin vaak gebruikt om geld wit te wassen

De criminelen in het FIOD-onderzoek gebruikten de bitcoins als betaalmiddel. Op het web handelden ze in grondstoffen voor drugs. Om de zoveel tijd werden de bitcoins door 'cashers' omgezet in echt geld. Dat kan gewoon, ook door gebruikers die geen kwaad in de zin hebben. Voor veelgebruikte muntsoorten als de euro en dollar bestaat een wisselkoers. Vanochtend kreeg je voor 1 bitcoin 349 euro of 379 dollar.

'Systeem blootgelegd'

Zodra de bitcoins waren verzilverd, werd het 'echte geld' opgenomen bij banken. Die trokken uiteindelijk aan de bel. Hun waarschuwingssystemen sloegen aan op de grote bij- en afschrijvingen, kort na elkaar.

De FIOD zegt dat zo twee vliegen in een klap zijn geslagen. "We hebben de handel bestreden en crimineel vermogen in beslag genomen. En we hebben het systeem blootgelegd. Daar gaan we mee verder."

Bitcoins voor iedereen

Iedere internetgebruiker kan bitcoins aanschaffen. Het enige dat je nodig hebt is een applicatie op je computer of smartphone: de bitcoin-portemonnee. Zodra je die hebt, kun je bitcoins kopen. De koers wisselt; 1 bitcoin kostte vanochtend 349 euro. Afrekenen kan onder meer met iDeal. Je kunt de bitcoin vervolgens gebruiken als betaalmiddel en via de bitcoin-portemonnee bitcoins overmaken naar andere gebruikers. In winkels die bitcoins accepteren, gebruik je de app om een QR-code te scannen. Het bedrag in bitcoins wordt dan van jouw rekening afgeschreven.

STER Reclame