Eerste dag van Bosco Ntaganda voor het Internationaal Strafhof ANP
NOS Nieuws Buitenland

Proces tegen de Congolese 'Terminator' begonnen

De Congolese krijgsheer Bosco Ntaganda zegt op de eerste dag van de rechtszaak tegen hem bij het Internationaal Strafhof in Den Haag dat hij onschuldig is. Er zijn achttien aanklachten tegen Ntaganda, bijgenaamd The Terminator. Hij wordt onder meer beschuldigd van het ronselen van kindsoldaten en het misbruik van meisjes als seksslaven.

De rechtszaak tegen de Rwandees-Congolese rebellenleider is de vierde zaak voor het Strafhof. Eerder werden twee andere Congolese krijgsheren veroordeeld - onder wie Ntaganda's voormalige baas Thomas Lubanga - en werd er één vrijgesproken.

Ntaganda is aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden uit 2002 en 2003 in de provincie Ituri. Zijn rebellengroep UPC zou andere etnische groepen uit het gebied hebben willen verdrijven, om de grote hoeveelheden goud en diamanten in de bodem voor zichzelf te houden.

'Terminator': 'Ik ben onschuldig'

Hij is het prototype van een Afrikaanse krijgsheer. Ntaganda werd al in 2006 aangeklaagd, maar bleef lange tijd op vrije voeten doordat de Congolese president hem in 2009 opnam in het officiële leger. Hij klom op tot generaal in de oostelijke stad Goma, en leidde daar een luxe leventje door zijn neveninkomsten uit illegale checkpoints en mijnen in de omgeving. Volgens een VN-onderzoek verdiende hij bij zo'n checkpoint meer dan 12.000 euro per week.

Maar de bescherming van de president verloor hij toen hij in 2012 deserteerde en met een nieuwe rebellengroep, M23, een opstand in het oosten van Congo begon. Tijdens maandenlange gevechten sloegen 800.000 mensen op de vlucht.

Vrijwillig overgegeven

Een jaar later viel de rebellengroep uiteen en meldde Ntaganda zich tot ieders verrassing bij de Amerikaanse ambassade in de Rwandese hoofdstad Kigali. Klaarblijkelijk was zijn leven in gevaar en dacht hij veiliger te zijn bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. Hij is daarmee de eerste persoon die zich vrijwillig heeft overgegeven aan het Strafhof.

De aanklager van het Strafhof, Fatou Bensouda, vertelde de rechters dat Ntaganda's troepen in 2002 leden van de Lendu-stam naar zogenaamde vredesbesprekingen lokten, om ze vervolgens gevangen te nemen en te doden. In die periode werden 5000 burgers gedood. Ook zei ze dat de meisjessoldaten stelselmatig mochten worden verkracht door de rebellen van Ntaganda.

Het is de eerste zaak voor de nieuwe aanklager Bensouda, die heeft beloofd dat de zaken beter zullen worden voorbereid dan onder haar voorganger. Het Internationaal Strafhof krijgt veel kritiek omdat het nog steeds niets kan beginnen tegen 'grote' verdachten, zoals de Sudanese president Bashir en de Ugandese rebellenleider Joseph Kony. Ook de zaak tegen de Keniase president Uhuru Kenyatta ging niet door nadat getuigen zich hadden terugtrokken.

STER reclame