Asielzoekers komen aan bij de opvanglocatie in Zeist, maart 2014 ANP

Door de toegenomen stroom vluchtelingen naar Nederland worden bestaande opvanglocaties voor asielzoekers voor het eerst sinds jaren weer op grote schaal uitgebreid. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) verzoekt gemeenten geregeld of ze hun opvanglocatie voor asielzoekers willen uitbreiden.

Dat stuit over het algemeen op minder grote problemen dan het openen van een geheel nieuwe opvanglocatie. Het COA moet door de toestroom van Syrische asielzoekers hard op zoek naar opvangplekken. 

In de haast worden daarbij fouten gemaakt. Dat erkent zowel staatssecretaris Teeven als het uitvoerende orgaan, het COA.

Capaciteitsvergroting AZC’s

Azc’s in onder meer Winterswijk, Venlo, Gilze, Luttelgeest, Dronten, Almere, Emmen, Leersum en Deventer hebben van het COA een verzoek gekregen om uit te breiden. Soms gaat het om capaciteit die er al was, maar niet meer werd gebruikt. 

Zo moeten Venlo, Emmen, Winterswijk en Deventer elk zo'n honderd mensen extra opvangen in ruimtes die leegstonden. 

In Luttelgeest in de Noordoostpolder moet worden bijgebouwd. Daar worden op het terrein van het azc nieuwe paviljoens gebouwd voor 400 opvangplaatsen. In Dronten is op het bestaande terrein de opvangcapaciteit tijdelijk uitgebreid van duizend naar 1300 asielzoekers.

Permanent of tijdelijk

In Almere is een verzoek gedaan voor een veel grotere uitbreiding: van 600 naar 1400 opvangplaatsen. 

Daar is de gemeente nog in overleg, omdat er eerst moet worden besloten of de uitbreiding bij het huidige asielzoekerscentrum permanent of tijdelijk wordt.

Wat is de capaciteit van de opvangcentra?

De nood om asielzoekers op te vangen is hoog. Er zitten zo’n 29.000 mensen in Nederlandse asielzoekerscentra. Staatssecretaris Teeven zei eerder dat dat aantal volgend jaar zal toenemen naar zeker 33.000. Maar het kan volgens hem ook oplopen tot 40.000.  

Het COA heeft de afgelopen maanden daarom ook nieuwe opvanglocaties geopend, zoals in het Drentse Oranje. Daar komen maximaal duizend asielzoekers; in het dorpje wonen 140 mensen. Het COA wilde dit ook doen in het Friese Rijs (175 inwoners), maar de gemeente daar ligt dwars. Ook in Oranje is weerstand. Daar werden zo snel honderden vluchtelingen in het naburige 'pipodorp' (een vakantiepark met caravans) gehuisvest, dat later alle betrokken partijen moesten toegeven dat dit veel te snel en onzorgvuldig was gegaan.   

Ook is opvang geregeld in voormalige gevangenissen en verpleeghuizen zoals in Breda, Eindhoven en Hoogeveen. In dergelijke grotere gemeenten stuit de opening van nieuwe locaties ook op verzet van omwonenden, maar hier werkte de gemeente wel mee.  

Inspraak vaak niet nodig

De uitbreiding van bestaande centra of opvanglocaties gaat veel makkelijker. "Natuurlijk heb je in sommige gemeenten wel eens wat uit te leggen, zoals in Winterswijk waar door de schaalgrootte meer overlast werd ervaren door buurtbewoners", zegt een woordvoerder van het COA. "Dat houden we nauwlettend in de gaten. Of in Katwijk waar de naburige motorclub niet blij was met de uitbreiding. Maar veelal is dat goed op te lossen. Nu rijdt de motorclub zelfs met asielzoekerskinderen een rondje."  

Ook in Deventer is de ervaring dat uitbreiding van het bestaande centrum makkelijker gaat. “We hebben aan een bewonerscommissie gevraagd of we nog een inspraakavond moesten houden over de uitbreiding van het aantal plekken in het AZC in Schalkhaar, zegt een woordvoerder van de gemeente. “Maar dat vonden ze niet nodig.”

Snelheid en efficiëntie

Veel gemeenten willen bijdragen aan de opvang van vluchtelingen. Sommige gemeenten bieden wel opvang aan, maar daar gaat het COA niet mee in zee omdat ze te weinig plekken aanbieden of omdat er grote verbouwingen nodig zijn. Het COA wil liever geen al te kleine opvanglocaties en heeft, omdat er met spoed plekken nodig zijn, het liefst locaties die snel in gebruik genomen kunnen worden.  

STER reclame