Oud-FBI-baas leidt onderzoek naar banden Trump-team en Rusland

Robert Mueller op een foto uit 2013 AFP

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft oud-FBI-directeur Robert Mueller benoemd als speciaal aanklager voor het onderzoek naar mogelijke inmenging van Rusland bij de verkiezingen in de Verenigde Staten.

Het FBI-onderzoek richt zich vooral op eventuele banden tussen het campagneteam van Donald Trump en de Russen. De Democraten en een aantal Republikeinen hadden om een speciale aanklager gevraagd. De 72-jarige Mueller, die toezicht gaat houden op het onderzoek, was de voorganger van de vorige week ontslagen FBI-directeur James Comey.

Speciaal aanklager Mueller is benoemd door plaatsvervangend minister van Justitie Rod Rosenstein, dezelfde man op wiens advies volgens het Witte Huis FBI-directeur James Comey werd ontslagen. Dat veroorzaakte een storm van kritiek op Rosenstein, zeker toen Trump zelf in een interview zei dat het advies geen verschil had gemaakt en dat hij Comey sowieso wel had ontslagen om "dat Rusland-gedoe". Rosenstein kwam daarna onder grote druk te staan om een speciale aanklager te benoemen.

Dat Rosenstein gaat over het benoemen van een speciale aanklager en niet minister van Justitie Jeff Sessions komt omdat die laatste lid was van Trumps campagneteam. Sessions heeft zich verschoond van onderzoeken naar banden tussen het team van Trump en Rusland om de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan.

Volgens Rosenstein is het in het "publieke belang" dat Mueller als buitenstaander toezicht kan houden op het onderzoek. Mueller werd in 2001 aangesteld door George W. Bush, waarna Obama hem aanhield. Volgens correspondent Arjen van der Horst geeft dat wel aan dat hij het vertrouwen en respect geniet van beide partijen. "Hij staat bekend als een zeer precieze en onafhankelijke onderzoeker en zowel Democraten als Republikeinen waren vol lof over deze aanstelling. En het zal ook de FBI geruststellen, die sinds Comeys ontslag geen directeur meer heeft."

Reactie Trump

Trump werd pas na het aanstellen van de speciaal aanklager op de hoogte gesteld door zijn hoogste juridisch adviseur Donald McGahn. De president zegt in een reactie dat hij hoopt dat de kwestie snel kan worden afgerond. "Gedegen onderzoek zal aantonen dat er geen samenzwering was tussen de campagne en een ander land."

Trump is volgens correspondent Arjen van der Horst helemaal niet blij met de benoeming van Mueller. De president roept al maanden dat het onderzoek een excuus van de Democraten is voor hun verlies bij de presidentsverkiezing en spreekt van fake news.

Trump en de Russen: hoe zit dat ook alweer?
Al maandenlang wordt er gespeculeerd over banden tussen de Trump-campagne en Rusland. In de VS lopen daarnaar verschillende onderzoeken en nu is er een speciale aanklager benoemd. Wat zijn de geruchten, en wat klopt ervan?

Volgens Van der Horst heeft Trump wel de bevoegdheid om Mueller te ontslaan, maar kan dat in de praktijk haast niet vanwege de beeldvorming. "Dan zou al snel weer die vergelijking opdoemen met het Watergate-schandaal." Nixon probeerde in de jaren 70 zijn presidentschap op het allerlaatst nog te redden door de speciale aanklager die hem onderzocht te ontslaan.

Trump wil het liefst dat het onderzoek zo snel mogelijk voorbij is, maar door de aanstelling van Mueller zal dat waarschijnlijk nog maanden gaan duren.

Memo

De benoeming van Mueller komt een week na het ontslag van FBI-directeur Comey, die bezig was met een onderzoek naar de relatie van Trumps campagneteam en Rusland.

De president zou Comey hebben gevraagd om ermee te stoppen. De onderzoekscommissie wil Comey volgende week verhoren over de kwestie.