Peilingwijzer: 'rotweek' VVD leidt niet tot verlies

ANP

In de nieuwste Peilingwijzer is het beeld redelijk stabiel: de PVV is nog altijd de grootste partij, met inmiddels 27 tot 31 Kamerzetels. Daarachter staat de VVD met hetzelfde aantal zetels als in de Peilingwijzer van twee weken geleden: 23 tot 27.

De roerige afgelopen week, waarin VVD-minister Van der Steur moest opstappen en zijn partijgenoot Wiebes te maken kreeg met een zeer kritisch rapport over de situatie bij de Belastingdienst, heeft de grootste regeringspartij per saldo geen verlies opgeleverd. Ook niet in de afzonderlijke peilingen die geheel of gedeeltelijk na afloop van die week zijn gehouden.

Wel is de PVV ten opzichte van de situatie half december iets gezakt. "Twee weken geleden hielden we nog een slag om de arm, omdat die verschuiving toen nog net binnen de onzekerheidsmarge van de Peilingwijzer viel", zegt politicoloog Tom Louwerse, de maker van de Peilingwijzer. 

"Maar inmiddels gaat het echt om een daling die je significant mag noemen. Daarbij speelt ook mee dat we inmiddels een nieuwe serieuze peiling hebben toegevoegd aan de bestaande vijf in de Peilingwijzer: het LISS-panel van de Universiteit Tilburg. In dat onderzoek staat de PVV namelijk wat lager dan bij verschillende andere bureaus."

Peilingwijzer van 28 januari 2017

Volgens Louwerse is de ervaring dat die grote verschillen tussen de peilers afnemen naarmate de Kamerverkiezingen dichterbij komen. Veel mensen die ver voor de verkiezingen nog niet erg bezig waren met hun stemkeuze, gaan daar in campagnetijd steeds serieuzer over nadenken. 

En het aantal zwevende kiezers neemt af. Volgens De Stemming is dat nu nog een grote groep: 15 procent heeft nog geen idee wat te stemmen en 25 procent heeft weliswaar een favoriete partij, maar overweegt ook nog andere.

Op dit moment is daarom nog niets te zeggen over de vraag welke partij op 15 maart de grootste wordt. "De PVV is op dit moment groter, maar de VVD staat daar maar vier zetels achter", vat Louwerse samen. "De afgelopen anderhalve maand is het gat tussen beide iets kleiner geworden."

Wilders en Rutte na een debat in 2015 ANP

Spannend is het ook in de grote groep middelgrote partijen die zich achter de PVV en de VVD heeft gevormd. D66 en het CDA zijn daarin de grootste, met 15 tot 17 zetels. Daarachter komt GroenLinks met 14 tot 16, gevolgd door de SP en de PvdA met 12 tot 14. Louwerse: "Die partijen liggen ongeveer drie zetels van elkaar. Het is echt dringen geblazen."

Boycot RTL-premiersdebat?

De VVD en PVV dreigen weg te blijven bij het RTL-premiersdebat. De twee partijen voelen er niets voor om met meer dan vier partijen te debatteren in aanloop naar de verkiezingen. RTL overweegt af te wijken van het vaste format en vijf of zes politieke partijen toe te laten, omdat de onderlinge verschillen in de peilingen erg klein zijn. 

50Plus staat nog altijd op 8 tot 10 zetels, terwijl de ChristenUnie uitkomt op 5 tot 7, de Partij voor de Dieren op 3 tot 5 en de SGP op 2 tot 4. Van de nieuwe partijen lijkt Denk nog altijd een zetel te kunnen halen met 0 tot 2; VNL van Jan Roos staat op 0 tot 1.

De NOS publiceert in de aanloop naar de verkiezingen met grotere regelmaat De Peilingwijzer. Daarin worden peilingen van de Politieke Barometer (Ipsos), Peil.nl (Maurice de Hond), I&O ResearchDe Stemming (EenVandaag), Kantar TNS en het LISS-panel samengevoegd. Meer over de methode achter de Peilingwijzer is te vinden op de website van politicoloog Tom Louwerse (Universiteit Leiden).