DNB: harder werken aan klimaatneutrale economie

Windmolens bij Urk ANP

De Nederlandsche Bank vindt dat Nederland te weinig werk maakt van een overgang naar een klimaatneutrale economie. Een langetermijnvisie ontbreekt, zo staat in een rapport. DNB schrijft dat er snel een visie moet komen waarin de reductie van de CO2-uitstoot centraal staat.

Er is in Nederland al een Energieakkoord met als doel dat Nederland in 2020 14 procent van de energie uit duurzame bronnen haalt. Maar DNB vindt dat akkoord onvoldoende en "slechts een eerste stap in de richting van ingrijpender beleid". 

"De CO2-uitstoot is, na enkele jaren van daling, recentelijk weer gestegen. De Nederlandse economie is gespecialiseerd in CO2-intensieve processen, bijvoorbeeld in de chemie en bij kolencentrales. Dit betekent dat de Nederlandse economie relatief sterk kan worden geraakt door klimaatbeleid."

DNB-president Klaas Knot waarschuwde eerder al dat ook financiële instellingen geraakt kunnen worden door de afspraken in het klimaatakkoord van Parijs.

"De gevolgen zijn in eerste instantie voor de bedrijven, die worden minder waard. Maar vervolgens worden de belangen van financiële instellingen in die bedrijven ook minder waard", zei Knot toen. Uit het rapport van DNB blijkt dat banken, pensioenfondsen en verzekeraars samen 87 miljard euro hebben gestoken in bedrijven die vooral actief zijn met fossiele brandstof.

Volgens DNB kan een abrupte overgang de economische groei schaden en moet Nederland daarom "tijdig een geloofwaardig en haalbaar pad naar een CO2-neutrale economie inzetten". Door zo'n langetermijnvisie krijgen bedrijven de tijd om hun investeringen geleidelijk aan te passen, is het idee. Daardoor moeten grote verliezen bij bedrijven worden voorkomen.

CO2-uitstoot

Volgens DNB moet de vermindering van de CO2-uitstoot centraal staan en is dat nu te weinig het geval. "Tot nu toe richten Nederland en Europa zich vooral op afgeleide doelen, zoals energiebesparing en het vergroten van het aandeel van duurzame energie. Deze opties zijn idealiter onderdeel van een bredere strategie, waarin CO2-reductie centraal staat."

Een concrete maatregel waarvoor DNB pleit is een betere beprijzing van CO2-uitstoot. Er is nu al een ingewikkeld Europees systeem voor de handel in het recht om CO2 uit te stoten. Maar dat werkt niet goed, omdat bedrijven te veel gratis rechten hebben gekregen. De prijs van CO2-uitstoot bovenop die gratis rechten is laag. Voor bedrijven is er daarom geen prikkel om de uitstoot te verminderen, zegt de Nederlandsche Bank.