TNO hoopt op doorbraak bij olie-onderzoek Spitsbergen

TNO-onderzoeker Tom van Hoof NOS
Geschreven door
Heleen Ekker
Redacteur

Er is nog heel weinig kennis over het effect van olie- en gaswinning op de Noordpool, terwijl de interesse daarin van landen en bedrijven sterk groeit. Deze week kreeg Shell van de Amerikaanse overheid toestemming om een proefboring naar olie te doen bij Alaska. 

Juist om meer kennis te vergaren, varen onderzoekers van TNO mee met de grote wetenschappelijke expeditie in Spitsbergen. Zij gaan kijken wat het effect is van de olieboringen die daar in de jaren 70 plaatsvonden. Oliebedrijven als Total en Fina zochten destijds naar olie op het eiland Edgeøya. Er werden stations met boortorens opgezet en op verschillende plekken waren boringen, tot een diepte van maximaal drie kilometer.

TNO noemt het nieuwe onderzoek op het onbewoonde eiland Edgeøya uniek. Voor de olieboringen van de jaren 70 was daar geen menselijke activiteit en daarna ook niet. Dat maakt het goed mogelijk om de situaties te vergelijken.

Bodemmonsters

De onderzoekers gaan uitgebreide bodemmonsters nemen, om te zien wat daar op langere termijn de gevolgen van zijn. Het onderzoeksinstituut wil de resultaten gebruiken om overheden en oliemaatschappijen beter te kunnen adviseren over huidige en toekomstige olieboringen.

Bij de vergunningen die tot nu toe zijn verleend voor het boren naar olie, is deze informatie nog niet gebruikt, vertelt onderzoeker Tom van Hoof van TNO. Hij hoopt dat de resultaten van nut zijn bij toekomstige vergunningen.

De vraag is of bijvoorbeeld of Shell met het boren naar olie in het Noordpoolgebied bij Alaska niet had moeten wachten tot dergelijke informatie beschikbaar is. "Ja dat zou je kunnen zeggen, maar dit onderzoek staat nog in de kinderschoenen. We hopen er op korte termijn ook meer invloed op te kunnen hebben", zegt Van Hoof.

Grote risico's

Meereizend onderzoeker Louwrens Hacquebord is fel tegen de olieboringen in het Noordpoolgebied. Hij was lange tijd directeur van het Arctisch Centrum, dat de huidige expeditie organiseert. Ook was hij de eerste hoogleraar Arctische Studies van Nederland. De risico's van olieboringen zijn volgens hem veel te groot.

"Alle methodes om olie op te ruimen zijn getoetst in water zonder ijs. Hier is een situatie met ijs. Als er olie in het ijs komt, hebben we een heel groot probleem dat niet meer is op te lossen."

Volgens Shell zitten er bij Alaska enorme voorraden olie in de bodem. Bij de boringen op Spitsbergen in de jaren 70 bleek dat niet het geval. Na twee jaar werden de installaties afgebroken en opgeruimd, omdat de opbrengsten zwaar tegenvielen.