Eerste Kamer behandelt vandaag de nieuwe stikstofwet RTV Oost

De stikstofwet van demissionair minister Carola Schouten is aangenomen, de wet kon ook in de Eerste Kamer rekenen op een meerderheid.

Door het aannemen van de stikstofwet komt er ruimte voor bouwen in Nederland, naast het doel, het versterken van kwetsbare natuur. Schouten maakt daar miljarden voor vrij. In de wet staat dat in 2035 driekwart van de Natura 2000-gebieden onder een bepaalde vastgestelde stikstofneerslag-waarde moet zitten.

Voor alle sectoren betekent dit dat zij hun stikstofuitstoot moeten verminderen. Verkeer, bouw maar met name landbouw staat voor een grote opgave. Nederland zit in een stikstofcrisis en daardoor liggen woningbouwprojecten en aanleg van wegen stil.

Het aannemen van de stikstofwet is voor bouwend Nederland een stap in de goede richting, aldus Maxime Verhagen, voorzitter van Koninklijke Bouwend Nederland. Bouwend Nederland hoopt wel dat er op korte termijn meer stikstof-ruimte komt. "Het kabinet moet werk blijven maken van extra stikstofruimte op korte termijn voor nieuwe economische ontwikkelingen, eerst en vooral voor infrastructuur en grootschalige woningbouw. Die hebben we nodig om de economie weer aan de gang te krijgen en de werkgelegenheid op peil te houden."

Houdbaarheid wet

Natuur en Milieu Overijssel en MOB van Johan Vollenbroek hebben hun twijfels over de juridische houdbaarheid van de wet. Ook politieke partijen als GroenLinks en de PvdA zijn kritisch, zij stemden dan ook tegen de stikstofwet.

Ruud Pleune van Natuur en Milieu Overijssel; "Het is politiek het maximaal haalbare, maar juridisch gezien in onze ogen onhoudbaar. Wij geven liever alle organisaties en betrokkenen zekerheid voor de toekomst, in de praktijk, dan nu werken met een wet die in onze ogen net als de PAS juridisch onderuit gaat." Natuur en Milieu Overijssel gaat wel door met de gesprekken die nu al gaande zijn in de gebiedsgerichte aanpak stikstof,

Boerenorganisatie NMV vindt de doelen niet haalbaar voor de landbouw. Zij vinden bovendien dat het verschil in de rekenmethodes tussen verkeer en landbouw niet eerlijk is. Überhaupt twijfelt NMV aan het rekenmodel Aerius en is bang dat daardoor een wet wordt aangenomen die juridisch niet houdbaar is. Bovendien vindt de Nederlandse Melkveehouders Vakbond dat voorbij wordt gegaan aan de gevolgen van de economische impact en de leefbaarheid van het platteland nu de wet is aangenomen.

LTO Nederland zegt dat er stappen zijn gezet richting de agrarische sector en concentreert zich nu op de uitvoering. De zorgen voor het doel van 2035 blijven. LTO is blij met de toezegging van demissionair minister Schouten dat binnen vier jaar met de boeren gekeken wordt naar de haalbaarheid van de doelen, de benodigdheden en de sociaaleconomische gevolgen voor het platteland.

Uitvoerbaar

Volgens demissionair minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft de stikstofwet wel duidelijke doelen en is hij uitvoerbaar. "De huidige staat van de natuur verplicht ons tot forse en snelle verbetering. De wet kent ook resultaatverplichting, er is geen sprake van vrijblijvendheid."

Voor de zomer komt Schouten met een programma waarin staat wanneer welke maatregelen worden genomen.

Verduurzamen agrarische sector

In de wet is ook opgenomen dat door innovatie en verduurzaming gewerkt wordt naar meer kringlooplandbouw, meer natuur-inclusief. Er is geld beschikbaar voor duurzame stallen en ook wordt gekeken naar vermindering van eiwit in veevoer. Landbouw die minder stikstof uitstoot en dus minder schadelijk is voor de natuur is haalbaar, aldus demissionair minister Schouten. In de wet is ook geld vrijgemaakt voor de opkoopregeling, boeren die vrijwillig willen stoppen kunnen zich melden voor zo'n stoppersregeling.

Het effect van de maatregelen wordt jaarlijks getoetst en het herstel van de natuur elke twee jaar. Zonodig kan het Rijk bijsturen.

PAS-melders

PAS-melders worden gelegaliseerd, dat is voor het kabinet van het grootste belang. Dit zijn ondernemers, niet alleen boeren, die in het verleden alleen een melding hoefden te doen voor hun activiteiten en daarop een vergunning kregen. Dat systeem is gesneuveld bij de Raad van State met veel onzekerheid op menig boerenerf tot gevolg. Omdat de melders wettelijk gezien niks verkeerd deden, is de politieke meerderheid het er over eens dat die meldingen gelegaliseerd moeten worden.

De problemen voor PAS-melders zijn groot, ook financieel gezien. Voor 2024 moeten PAS-melders duidelijkheid hebben, al doet demissionair minister Schouten haar best om dat proces te versnellen. Tot die tijd wil het ministerie boeren, en ook andere ondernemers die klem zitten, helpen als er problemen zijn met bijvoorbeeld financiering richting de banken.