De regio Alkmaar kan de huisvesting van vluchtelingen met een verblijfsvergunning niet langer aan. Dat schrijven verschillende gemeenten in een brief aan staatssecretaris Ankie Broekers-Knol. Dat er in 2021 aan twee keer zoveel statushouders een woning moet worden toegewezen, schiet bij de gemeenten in het verkeerde keelgat. 

De binnenkant van de flexwoning in Limmen NH Nieuws / Tom Jurriaans

De brief, in handen van NH Nieuws, is ondertekend door de gemeenten Alkmaar, Heerhugowaard, Langedijk en de BUCH-gemeenten. Zij kregen de taak om in de eerste helft van 2021 gezamenlijk 232 statushouders van woonruimte te voorzien. Niet meegeteld is de achterstand van de nog 81 te huisvesten vluchtelingen, waardoor er nog 313 mensen met een verblijfsvergunning noodgedwongen in asielzoekerscentra leven.

Eerder droeg de staatssecretaris alle gemeenten op om sneller en meer woonruimte vrij te maken voor statushouders. Aankomend jaar moeten verspreid over het land 27.000 statushouders een woning toegewezen krijgen. 

'Onredelijk'

De verdubbeling ten opzichte van 2020 is een hard gelag voor veel gemeenten, gezien dit jaar al niet aan die doelstelling kon worden voldaan. Castricum werd eerder dit jaar al door de provincie op de vingers getikt, vanwege de ver opgelopen achterstand bij de huisvesting van mensen met een verblijfsvergunning. 

De zeven gemeenten in de regio Alkmaar verwachten dat 'onder de huidige omstandigheden de taakstelling onredelijk is en onmogelijk te realiseren zonder dat het extreem ten koste gaat van andere woningzoekenden', aldus de zeven colleges in de brief aan de staatssecretaris. 

Sociale huur

Volgens de colleges hebben gemeenten 'hun handen vol' aan de huisvesting van doelgroepen als spoedzoekers, dak- en thuislozen en buitenlandse werknemers. Daar bovenop is er een tekort aan socialehuurwoningen. Zo is er in de gemeente Castricum volgens corporatie Kennemer Wonen in de laatste twee jaar geen enkele socialehuurwoning bijgekomen.

De provincie werkt buitenstedelijke woningbouw tegen en dwingt tegelijkertijd alle socialehuurwoningen aan statushouders te geven

Gemeentelijk woordvoerder

De zeven gemeenten verzoeken daarom de regelgeving te versoepelen en de procedures voor het toezeggen van omgevingsvergunningen te versnellen. Ook wordt verzocht de 'definitie van tijdelijkheid te verruimen om aan de behoefte van flexibele woonvormen te kunnen voldoen'. Een korte procedure op basis van de crisis- en herstelwet is een suggestie van de regio.

De regio wil daarbij dat het Rijk toestaat om te bouwen in gebieden die de provincie heeft aangemerkt als Bijzonder Provinciaal Landschap, zoals de Zanderij in Castricum. Daarvoor moet 'de handhavende taak van de provincie' worden opgeschort. 

Hindermacht

De gemeenten willen ook toestemming van de provincie om meer woningen in het buitengebied voor 'spoedzoekers' te kunnen realiseren. De Castricumse wethouder Paul Slettenhaar (VVD) noemde de provincie tijdens een aanvaring met gedeputeerde Cees Loggen 'een hindermacht'.

NH Nieuws kreeg eerder dit jaar een rondleiding van wethouder Slettenhaar in een van de omstreden containerwoningen in Castricum:

Zo zien de omstreden flexwoningen van Castricum eruit

"De provincie werkt buitenstedelijke woningbouw tegen en dwingt tegelijkertijd om alle sociale huur aan statushouders te geven", reageert een gemeentelijk woordvoerder. "Dat is onredelijk."  

De Alkmaarse wethouder Paul Verbruggen (PvdA) is in een interview met Noordhollands Dagblad milder over de provincie. "Wat we met de brief hebben beoogd is dat we het probleem als regio niet alleen kunnen oplossen. Laten we de handen ineen slaan met Den Haag en Haarlem, om te kijken hoe we financieel en procedureel kunnen versnellen."

Volgens Verbruggen zorgt ook de coronacrisis voor de nodige vertraging. "Vluchtelingenwerk begeleidt statushouders en kan veel taken nu niet uitvoeren. Praktijkvoorbeeld: als een gezin een huis komt bewonen, gaan we naar de kringloop voor spulletjes. Maar die zijn dicht. Dat lossen we natuurlijk op, maar het zijn zaken die bij elkaar opgeteld zorgen voor vertraging."

Achterstand

Alkmaar moet in de eerste helft van 2021 woonruimte regelen voor 84 vluchtelingen en een achterstand van 29 statushouders wegwerken. Bergen moet nog 23 mensen huisvesten en heeft een achterstand van vijf nog te huisvesten vluchtelingen. Castricum 28 met een achterstand van 19, Heerhugowaard 45 plus een achterstand van 15, Heiloo 19 met een achterstand van 6, Langedijk moet nog 22 mensen met een verblijfsvergunning huisvesten, maar heeft als enige geen achterstand opgelopen.