Twee kunstenaars hebben ruzie om het zwartste zwart, hoe zit dat?

time icon
Stuart Semple

Een ruzie in de kunstwereld heeft een nieuwe kleur opgeleverd: Black 3.0, een extreem donkere variant van zwart. Zo'n donkere zwart bestaat al: Vantablack, maar die mag alleen de kunstenaar die er patent op heeft gebruiken. Als tegenreactie heeft een ander nu zelf maar zo'n zwarte zwart bedacht. Hoe zit dat?

Dit is de zwartste kleur ter wereld, Vantablack Surrey NanoSystems

De zoektocht naar een extreem zwarte vorm van zwart begon allemaal in de ruimtevaart. Het Britse Surrey Nanosystems maakte in 2014 Vantablack, het donkerste materiaal ter wereld. Dat absorbeert 99 procent van het licht. Handig voor satellieten en telescopen. Hoe donkerder die zijn, hoe donkerder de ruimte blijft, hoe meer licht telescopen opvangen. Zo kan de wetenschap beter nieuwe sterren ontdekken.

'Vantablack-zwart' ziet eruit als een gat. Je ziet geen reliƫf, geen perspectief, alleen een groot, bedrieglijk zwart vlak. Ideaal voor kunstenaars om mee te experimenteren. Maar kunstenaar Anish Kapoor kreeg dus van Surrey Nanosystems het exclusieve gebruiksrecht op Vantablack.

Wereldwijd waren kunstenaars woedend, zij wilden die kleur ook. Een van hen, Stuart Semple, ontwikkelde als statement de meest roze verf ter wereld. Iedereen mocht die kleur kopen. Behalve Kapoor. Een ruzie was geboren. Kapoor kwam toch aan de verf en deelde onderstaande roze middelvinger op sociale media:

Screenshot @dirty_corner, het Instagramaccount van Anish Kapoor

Nu heeft Semple ook een eigen pikzwarte kleur op de markt gebracht. Zijn Black 3.0 absorbeert 98 tot 99 procent van het licht, minder dan Vantablack dus. Met de bestellingen gaat het hard: hij heeft al voor 215.000 euro aan verf verkocht. Het is door iedereen te bestellen en te gebruiken, behalve door Anish Kapoor. Daar moet je voor tekenen als je de kleur online aanschaft.

"Ik wilde een punt maken. Het is een stuk performance art", vertelt Semple. Of het ooit nog goedkomt? "Alleen als Kapoor excuses aanbiedt en het potje roze verf teruggeeft."

Als je deze kleur online koopt, moet je aanvinken dat je niet Kapoor bent of kent Semple

Bekijk hieronder zelf hoe donker zwart kan zijn. Zo donker dat je details niet ziet:

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

Hoe zwart is het zwartste zwart eigenlijk?

Mag je het exclusieve recht hebben op een kleur?

Nee, dat is niet mogelijk, vertelt Arnout Gieske, advocaat gespecialiseerd in intellectueel eigendomsrecht. Wel mag het recept voor het maken van de kleur geheim blijven. Een bekend voorbeeld van zo'n gepatenteerd kleurrecept is International Klein Blue, een diepblauwe kleur gepatenteerd door de kunstenaar Yves Klein. En dat kan dus ook met Vantablack. "Het is een uitvinding en dat mag je beschermen met een patent."

En hoe zit het dan met een nieuwe versie van die kleur zwart? Omdat Semple's zwarte verf op een andere manier is gemaakt dan Vantablack, is het volgens Gieske volledig legaal.