Hoe een computer straks over je baan beslist

time icon
Dmitriy Shironosov / 123RF

Solliciteren betekent nu nog vaak je cv opstellen, een mooie sollicitatiebrief schrijven en vervolgens duimen dat je uitgenodigd wordt voor een gesprek. Maar sommige bedrijven pakken het totaal anders aan: die onderwerpen hun sollicitanten aan een veel diepere analyse met behulp van big data en kunstmatige intelligentie.

"Binnen vijf jaar zal het een grote hype zijn", voorspelt hoogleraar Human Resource Studies Jaap Paauwe. "Grote bedrijven beginnen er nu mee en straks zullen de kleine bedrijven volgen. Ik zeg tegen mijn studenten: word er goed in, want dan ben je verzekerd van een toekomst."

Als je alleen het cv leest, kan je niet zien hoe goed iemand is in iets.

Jildert Huitema, Randstad

Bedrijven als Randstad kijken nu al veel verder dan je cv. "Als je alleen die leest, kan je niet zien hoe goed iemand is in iets", vertelt Jildert Huitema van de Marketing & Intelligence-afdeling. Zijn afdeling zet daarom big data in om betere matches te maken tussen werkgevers en werknemers. 

"Van alle beroepen die er zijn, en dat zijn er zo’n 23.000, weten wij wat de skills en persoonlijkheidskenmerken zijn die daarbij horen", zegt Huitema. "Zo weten we bijvoorbeeld wat je nog bij moet leren om voor een bepaalde baan in aanmerking te komen. Of we kunnen op een beroep komen waar je misschien niet aan had gedacht."

Geschikt of ongeschikt aan de hand van je Twitter

Honderden start-ups zijn wereldwijd bezig met technieken die nog veel verder gaan. Zij bekijken bijvoorbeeld de socialmedia-accounts, e-mails of video's van sollicitanten om te beoordelen of zij geschikt zijn voor een bepaalde functie.

Een voorbeeld van zo'n start-up is Seedlink, die aan de hand van je taalgebruik analyseert of je wel echt op je droombaan solliciteert. Seedlink zit in China en heeft inmiddels al een paar grote bedrijven als klant. Vandaag opent het bedrijf een nieuw hoofdkantoor in Europa.

"We stellen eerst aan mensen die al bij een bedrijf werken een aantal open vragen, bijvoorbeeld: hoe zet jij 's ochtends koffie", vertelt CEO Rina Joosten-Rabou. "De algoritmes kijken dan naar de overeenkomsten in taalgebruik tussen goed presterende werknemers. Daaruit komt een voorspellend model."

Sollicitanten krijgen vervolgens dezelfde vragenlijst. Hun antwoorden worden vergeleken met de beste werknemers. Het idee is dat mensen die dezelfde taal gebruiken, dezelfde persoonlijkheidskenmerken hebben en dus goed bij het bedrijf passen.

Binnen 10 seconden weten we of we iemand aardig vinden of niet. In een gesprek wil je dat vooral bevestigd zien.

Rina Joosten-Rabou, CEO Seedlink

Het voordeel van deze methode is volgens Joosten-Rabou dat er veel objectiever beslist wordt wie geschikt is voor een functie. "Als mensen zijn we bevooroordeeld: binnen 10 seconden hebben we bepaald of we iemand aardig vinden of niet. In een gesprek wil je dat beeld vooral bevestigd zien. Wij willen zorgen dat dingen eerlijker gaan."

Seedlink wil nog veel verder gaan, door ook je toonhoogte of je gezichtsuitdrukking te analyseren. "Al die elementen gaan leiden tot inzicht, tot voorspellingen van gedrag", zegt Joosten-Rabou. "De toekomst voor ons is dat je onderweg naar huis aan je telefoon vertelt waarom je je baan niet meer leuk vindt. Op basis van je antwoorden heb je als je thuiskomt al drie aanbiedingen te pakken die precies bij je passen."

Ook Randstad investeert in start-ups die bezig zijn met nieuwe manieren om mensen aan te trekken. "Het is booming", zegt Huitema. "Het was voor techbedrijven een lange tijd niet zo makkelijk om dingen te ontwikkelen voor personeelsbeleid, omdat elk mens anders is. Maar je ziet dat de techniek steeds verder is en daardoor wordt personeelsbeleid voor techbedrijven steeds interessanter."

Uiteindelijk moet in de toekomst de computer de baan gaan vinden die perfect bij je past, ook al heb je daar op het oog niet het juiste cv voor. "Nu is het zo dat je toevallig een recruiter moet hebben die van die ene baan weet en eraan denkt", zegt Huitema. 

"Maar als we meer van je weten, kan de machine die voor je vinden. De recruiter wordt in de toekomst uiteindelijk veel meer een soort job coach."