Corey Ladd in een filmpje van HRW Human Rights Watch
NOS Op3 Buitenland Aangepast

20 jaar de bak in voor een zak wiet, heeft dat wel zin?

Corey (27) uit New Orleans zit een celstraf van 20 jaar uit. Hij werd aangehouden met 14 gram wiet op zak. "Ik was niemand tot last, behalve mezelf. Ik vind niet dat ik hiervoor 20 jaar van mijn familie gescheiden moet leven", zegt Corey.

"Realiseren ze zich wel wat dit met een mensenleven doet?", vraagt ook gedetineerde Matthew uit Texas zich af. Bij hem is een restje crystal meth gevonden, zo klein dat het laboratorium het niet eens kon wegen. Toch kreeg hij 15 jaar. "Ze blijven me straffen vanwege mijn verslaving. Hulp krijg ik niet."

Jaarlijks worden meer dan een miljoen Amerikanen opgepakt vanwege drugsbezit voor eigen gebruik. En de hoge straffen die zij vaak krijgen opgelegd zijn onrechtvaardig, zegt Human Rights Watch. 

"Het verwoest levens, discrimineert gekleurde mensen en ondermijnt de publieke gezondheid", schrijft de hulporganisatie in een rapport, waarin beide mannen worden opgevoerd. HRW pleit voor minder harde straffen en meer geld voor behandeling.

De harde aanpak van drugsbezit is al langer omstreden. Voorstanders zeggen dat streng straffen het drugsgebruik en drugsgerelateerde criminaliteit vermindert, maar hier is weinig wetenschappelijk bewijs voor. “Het maakt het erger in plaats van beter”, zegt drugswetenschapper en criminoloog Ton Nabben. 

Amerikanen zijn niet minder drugs gaan gebruiken. Gezondheidsorganisaties en criminologen zeggen al jaren dat verslaafden meer baat hebben bij behandeling dan bij een gevangenisstraf.

Er groeien hele families op zonder vaders omdat die zijn vastgezet voor relatief kleine vergrijpen.

Ton Nabben, drugswetenschapper

"In de VS is het straffen belangrijker dan de gezondheid van de mensen", zegt Nabben. "Terwijl er wereldwijd kritiek is op het strafbaar stellen van drugsgebruik. Er groeien hele families op zonder vaders omdat die zijn vastgezet voor relatief kleine vergrijpen. Dat is funest voor gemeenschappen, families en kinderen. Daarnaast zie je in de VS ook een klassenverschil. Als student kom je eerder weg met drugsbezit dan als je latino bent en een strafblad hebt."

Het rapport komt volgens Nabben echter in een tijd dat de opvattingen in Amerika aan het veranderen zijn. "Marihuana wordt in steeds meer staten gelegaliseerd."

Heroïnespuit ANP

Dit ziet ook Jeroen Langelaar, deskundige in Amerikaans recht. "Drugsgebruik wordt meer gedecriminaliseerd dan 30 jaar geleden. Zelfs in conservatieve staten als Mississippi en Alabama wordt minder hard gestraft. En Obama heeft vorige week nog gratie verleend aan 102 mensen die voor kleine drugsdelicten in de cel zaten."

Maar dat gebeurt niet overal om morele redenen, zegt Langelaar. "Het is vooral ook praktisch. De Amerikaanse gevangenispopulatie is de laatste dertig jaar geëxplodeerd. Door overvolle gevangenissen en geldgebrek worden mensen soms mensonwaardig opgesloten. Veel staten hebben hun wetten moeten aanpassen omdat het niet langer zo kon of omdat ze op de vingers getikt werden. Het korter straffen wordt gezien als een oplossing, zelfs door conservatieven." 

Worden we allemaal druggies als drugs legaal worden?

Komt de War on Drugs dan langzaam ten einde?

De experts denken van niet. "Ik hoop het, want ik vind de Nederlandse aanpak, helpen in plaats van straffen, humaner ", zegt Nabben. Langelaar denkt dat het Amerikaanse beleid hoogstens iets milder wordt. "Maar Amerika zal altijd het land blijven van de hoge straffen, zeker in vergelijking met Europa."

STER reclame