NOS Op 3
Tim van Steenbergen

Zoekgigant Google opent een nieuw onderzoekscentrum voor kunstmatige intelligentie in Europa. De nieuwe afdeling krijgt een plek in het kantoor van Google in Zürich. Centraal staat machine learning, computers die zelf kunnen leren.

Er worden miljarden gestoken in kunstmatige intelligentie. Ook door andere tech-giganten zoals IBM, Microsoft en Apple. Facebook opende vorig jaar nog een speciaal onderzoekscentrum in Parijs. Google geeft nu dus ook flink gas in Europa. 

Denk bijvoorbeeld aan het herkennen van een kat op een foto.

Tom Duerig

Bij machine learning kauwen de makers van het programma niet alles meer voor, maar leert een computerprogramma zelf bepaalde patronen te herkennen. "Denk bijvoorbeeld aan het herkennen van een kat op een foto", geeft onderzoeker Tom Duerig als voorbeeld.

"Vroeger moesten programmeurs precies programmeren hoe een kat eruit ziet, met honderden specifieke details, zodat het programma een kat niet verwart met een hond."  

Typende kat

Nu proberen de programmeurs de computer te leren hoe een kat eruit ziet, door miljoenen of zelfs miljarden plaatjes van een kat te laten zien. "Door die plaatjes te scannen en te analyseren op kleuren en vormen, bepaalt de computer zelf de definities van een kat", zegt Duerig. Dat scheelt tijd en uiteindelijk wordt de computer steeds beter in het herkennen van specifieke objecten. 

Dit soort systemen bestaan al volop, niet alleen voor afbeeldingen, maar bijvoorbeeld ook voor spraak. "De laatste twee jaar is spraakherkenning echt met sprongen vooruitgegaan," zegt Emmanuel Mogenet, leider van het nieuwe onderzoeksteam.

We worden steeds beter in het herkennen van context, de wereld om ons heen.

Emmanuel Mogenet

Dankzij machine learning worden spraakassistenten als Google Voice en Apple's Siri beter in het herkennen van woorden, maar ook in het herkennen van zinnen. “We worden steeds beter in het herkennen van context, de wereld om ons heen", zegt Mogenet.

"Wat bedoelt iemand met de zoekopdracht 'de Melkweg', het sterrenstelsel of het poppodium", vraagt Mogenet. "Dankzij de principes van 'machine learning' houden we bij die vraag rekening met iemands persoonlijke omgeving. Zo krijgt een natuurkundeleraar info over het sterrenstelsel en zijn 20-jarige dochter de eerstvolgende artiesten die daar optreden." 

Wat bedoelt iemand met 'de Melkweg', het sterrenstelsel of het poppodium?

Emmanuel Mogenet

Stukje bij beetje bouwt Google zo aan de ultieme secretaresse: eentje waar je gewoon mee kunt praten of appen en die net zo precies, snel en ad rem is als een echte levende secretaresse. Over een tijdje lanceert de zoekgigant Google Home, een assistent voor in huis, en een nieuwe chat-app, Allo, die moet concurreren met bijvoorbeeld Facebook Messenger en WhatsApp. In die toepassingen zullen we al veel van de secretaresse gaan zien.

“Zo herkent de app bijvoorbeeld wanneer je met een vriend ergens probeert af te spreken voor een hapje eten en kan het restaurants voorstellen", zegt Mogenet. "Maar bijvoorbeeld ook een tijd, omdat de app ook in je agenda kan kijken." 

De secretaresse zit als een contact in de app verwerkt, zodat je er 'echte vragen' aan kunt stellen zoals: “wanneer vertrekt mijn trein naar huis?”

Kinderschoenen

Zulke slimmigheidjes zitten ondertussen in bijna alle Google-producten verwerkt, maar ook concurrenten als Apple en Amazon zitten niet stil. Allemaal zijn ze op jacht naar de beste manier om computers te laten leren. Maar het staat nog echt in de kinderschoenen, zegt onderzoeker Greg Corrado. "Dat komt vooral omdat ze nog niet snel en zelfstandig kunnen leren."

Ontwikkelaars moeten het leerproces nog behoorlijk sturen en in de gaten houden, om te voorkomen dat een computer de verkeerde dingen aanleert.

Zo ging het afgelopen maand nog mis met een Twitter-account van Microsoft, dat probeerde via machine learning een natuurlijk gesprek te voeren met andere twitteraars. Er kwam een kink in de kabel toen het account plots racistische en anti-semitische tweets begon te versturen, met zinnen die het op internet had gevonden. Het account is nu afgeschermd.

“Het duurt nog jaren voor een computer net zo goed en snel kan leren als een mens”, zegt Corrado. Voor wanneer het zover is, denkt het bedrijf ook na over een zogeheten ‘kill-switch', waarmee het programma's kan bijsturen of stoppen wanneer ze dingen leren of doen die niet de bedoeling zijn.

STER reclame