NOS Op 3
ANP

Je bent voetballer en staat op het punt een strafschop te nemen. Alle ogen zijn op jou gericht. Kies je een hoek, wacht je op de keeper? Voer voor eindeloze kroegdiscussie, maar wel een nutteloze. Want de perfecte penalty bestaat niet.

Tenminste, dat zegt sportpsycholoog Benjamin Noël, die woensdag op dit onderwerp promoveert aan de Vrije Universiteit. "Een manier om de perfecte penalty te nemen is er niet."

Benjamin raakte geïnteresseerd in strafschoppen toen hij tijdens zijn studie een artikel las over de psychologie bij het nemen van penalty's. Voor zijn promotie-onderzoek bekeek hij alle EK- en WK-penalty's tussen 1984 en 2012. 

Als ex-amateurvoetballer en voetbalfan vond hij dat helemaal niet erg. "Ik heb in totaal 322 strafschoppen bekeken, verspreid over meerdere dagen." De meeste tijd ging zitten in het verzamelen van de beelden. "Ik heb heel YouTube afgezocht naar die penalty's en heb ook de hulp moeten inschakelen van televisiezenders."

Keepertje de hoek in

Benjamin kwam twee manieren tegen waarop een voetballer een strafschop kan nemen. Je rent op de bal af terwijl je al weet in welke hoek je gaat schieten, of je laat de hoek afhangen van de keeper. 

Bij die tweede manier schiet je vaak minder scherp. "De schutter moet dan tot het laatste moment, vlak voor het schot, naar de keeper blijven kijken. Dan belandt de bal dichter in de buurt van de doelman."

In de praktijk blijkt dat voetballers die al weten waar ze gaan schieten, niet vaker scoren dan voetballers die die keuze tot het laatste moment uitstellen.

Benjamin

Dus toch van tevoren een hoek kiezen dus? Nee, dat ook weer niet. "In de praktijk blijkt dat voetballers die al weten waar ze gaan schieten, niet vaker scoren dan voetballers die die keuze tot het laatste moment uitstellen." 

Volgens Benjamin wordt de strategie waarbij niet wordt gekeken naar de keeper het vaakst gebruikt, onder anderen door Robin van Persie. "Waarom weet ik nog niet, maar ik denk dat hard trappen, zonder op de doelman te letten, makkelijker is om te oefenen."

In tegenstelling tot zijn meeste collega's houdt de Duitse voetballer Thomas Müller bijna altijd rekening met de actie van de doelman. "Een paar maanden geleden maakte hij een uitzondering en deed hij dat niet", vertelt Benjamin. "Hij had het schot van tevoren al in zijn hoofd uitgedacht. Toen miste hij. Afwijken van zijn oude strategie doet Müller dus ook nooit meer."

De Italiaan Mario Balotelli is misschien wel de beste strafschopnemer van Europa. Waarom iemand als Balotelli succesvoller is dan andere spelers, durft Benjamin niet met zekerheid te zeggen. 

"Meerdere factoren spelen een rol", zegt hij. "Denk bijvoorbeeld aan de stress en druk op het moment dat je als schutter moet presteren. Maar je moet niet vergeten dat het nemen van penalty's ook gewoon een vaardigheid is. Je kan het trainen."

Het advies voor voetballers is dus trainen, maar voor keepers heeft Benjamin écht een tip. "Voetballers schieten net iets vaker rechts als de doelman 6 tot 10 centimeter links van het midden staat, en andersom. Als de penaltynemer dat niet weet tenminste. Daar kan je als keeper je voordeel mee doen en heb ik het al met een paar keepers over gehad."

STER reclame