NOSop3

Jongeren en pensioen: samen sparen? Nee, dank je!

Flickr Creative Commons / Rising Damp

Veel jongeren hebben geen trek in met z'n allen sparen voor het pensioen. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).

Als je nu in loondienst werkt, wordt elke maand je hele pensioenbijdrage naar een pensioenfonds overgemaakt. Dat lijkt achterhaald, omdat de arbeidsmarkt is veranderd.

Zo is het nu

Ouderen en jongeren die in hetzelfde pensioenfonds zitten, dragen hetzelfde percentage van hun loon af. Maar omdat de bijdragen van jongeren een langere tijd hebben om geld op te leveren, zouden zij eigenlijk minder hoeven af te dragen om tot hetzelfde pensioenbedrag te komen. 

"Op elke euro die een jongere inlegt, kan veel meer rendement worden gemaakt", zegt economieredacteur Roel Bolsius. "Een pensioenfonds kan de euro van een oudere veel minder lang investeren."

Vroeger was dat niet zo erg, omdat jongeren vaak hun hele leven bij hetzelfde pensioenfonds bleven en dus vanzelf aan de beurt kwamen voor een goed pensioen. Maar tegenwoordig wisselen we vaker van baan en pensioenfonds of worden we zzp'er. Roel: "Dan kun je dus niet profiteren van dit systeem."

We willen zelf kunnen bepalen wat er met ons pensioenspaarpotje gebeurt, blijkt het onderzoek van SCP. De meeste ondervraagden onder de 35 jaar willen een combinatie van collectief en individueel sparen. Dus: een deel van je afdracht naar de gezamenlijke pensioenpot en het andere deel naar een eigen pensioenplan.

(Percentages afgerond) NOS

Veel mensen van 35 jaar en ouder zijn blij met het collectieve systeem, terwijl maar 1 op 5 van de jonge ondervraagden collectief wil doorsparen. "Ik denk dat dat komt doordat jongeren vinden dat het huidige stelsel in het voordeel is van ouderen", zegt SCP-onderzoeker Stella Hoff.

"Ze voelen zich gedupeerd en vinden dat ze veel premie inbrengen, terwijl ze niet zeker weten of er wel wat voor ze overblijft als ze met pensioen gaan. En dat is niet eerlijk."

'Jongeren zijn meebetalen zat'

De voorzitter van de vakbond CNV Jongeren, Michiel Hietkamp herkent dat beeld. "Jongeren zijn meebetalen zat. De verandering van het pensioenstelsel kan niet snel genoeg beginnen."

Percentages zijn afgerond NOS

Eerder berekende het Centraal Planbureau al dat de huidige regeling nadelig is voor jongeren. Het kabinet is het daarmee eens en wil het stelsel vanaf 2020 grondig veranderen. CNV Jongeren wil dat daar meer haast mee wordt gemaakt: "Wachten tot 2020 is geen optie. Dit moet je niet vijf jaar uitstellen".

Flexibeler sparen

De jongerenvakbond heeft al een paar aanbevelingen: het is tijd voor meer inzicht in de persoonlijke situatie, zegt Hietkamp. "Jongeren willen zien hoeveel ze gespaard hebben en keuzes kunnen maken op basis van die informatie. Jongeren willen soms extra sparen en dan weer een periode minder. Ook extra risico nemen is populair."

Nog even alles op een rij

Wat is er mis met het huidige stelsel?

Nu betalen ouderen en jongeren binnen hetzelfde fonds hetzelfde percentage van hun loon en bouwen ze percentueel hetzelfde pensioen op.

En dat is niet meer van deze tijd, zegt het kabinet. Op de inleg van een jongere kan namelijk langer rendement worden behaald dan op de inleg van een oudere.

Waarom was dat vroeger geen probleem?

Vroeger was dat minder erg omdat jongeren in een pensioenfonds vanzelf ook gingen profiteren. Tegenwoordig wisselen werknemers vaker van baan en pensioenfonds, en zijn ze minder vaak in vaste dienst. Daarom begint het systeem steeds meer te wringen

En nu?

Vanaf 2020 wil het kabinet het huidige systeem afbouwen. Wat ervoor in de plaats komt is nog niet duidelijk, maar ook in het nieuwe systeem zal het collectief sparen -deels- blijven bestaan. Iedereen individueel voor zijn eigen pensioen laten sparen, gaat het kabinet te ver. Dan bestaat het gevaar dat mensen niet genoeg of zelfs helemaal niet sparen voor hun oude dag.