NOS Op 3
EPA

Jarenlang is er over onderhandeld en nu is 'ie er ein-de-lijk: het 'historische' atoomakkoord met Iran. Het land belooft geen kernwapens meer te ontwikkelen. In ruil daarvoor worden de sancties opgeheven.

Iran mag wel doorgaan met het nucleaire programma, maar dan alleen voor wetenschappelijke en economische doeleinden. De hoeveelheid uranium dat het land mag hebben, wordt flink teruggeschroefd. Van uranium kan je namelijk ook kernwapens maken.

Waarom is deze deal historisch?

De westerse wereld heeft al lange tijd het vermoeden dat Iran stiekem uiterst gevaarlijke kernwapens ontwikkelt. Iran heeft altijd volgehouden dat dat niet zo was.

Veel landen legden de afgelopen jaren sancties op aan Iran, omdat het land geen openheid wilde geven over het nucleaire programma. Daar had Iran veel last van, want geen enkel buitenlands bedrijf mocht in het land investeren.

De Israëlische premier Netanyahu spreekt overigens niet van "een historisch akkoord", maar van "een historische vergissing". Israël is ervan overtuigd dat Iran het land wil vernietigen.

Waarom geeft Iran dan zomaar het nucleaire programma op?

Iran vindt dat dat programma niet is stopgezet, omdat het land nog steeds om wetenschappelijke en economische redenen mag doorgaan. Het land was vooral klaar met de sancties, die de westerse wereld al jaren aan Iran oplegt. 

"Ons doel was om het nucleaire programma te behouden en de sancties opgeheven te krijgen", zei de Iraanse president Rohani. "Vandaag erkennen de belangrijkste landen ter wereld ons recht op kernenergie. Vandaag betekent een einde en een nieuw begin."

De sancties zijn volgens Rohani nooit succesvol geweest, maar hebben tegelijkertijd veel invloed gehad op het leven van mensen.

Het Iraanse atoomakkoord: hoe zit het precies?

Wat betekenen de sancties dan voor gewone Iraniërs?

Iraniërs konden geen geld overmaken naar het buitenland en vice versa. Daardoor was het dus niet mogelijk om zaken te doen met buitenlandse bedrijven. In Iran is dan ook geen enkel westers bedrijf te vinden. Daardoor loopt het land inkomsten en banen mis. 

"De mensen die nu 35 zijn, waren 22 toen het Iraanse kernprogramma in werking trad", vertelt correspondent Thomas Erdbrink. "Velen hebben geen werk en geen geld."

'De gewone Iraniër is blij met het akkoord'

Wat als Iran zich toch niet aan de afspraken houdt?

Het Internationaal Atoomenergieagentschap gaat controleren of Iran zich echt aan de afspraken houdt. Volgens de Amerikaanse president Obama hebben de VN-inspecteurs onbeperkt en volledig toegang tot alle nucleaire installaties in Iran. Zij rapporteren weer aan de Verenigde Naties hoe Iran ervoor staat. 

Als Iran zich niet aan de afspraken houdt en toch weer inzet op kernenergie, volgen er wederom sancties.

STER reclame