Nieuwsuur
AFP

De aanslagen in Parijs worden wel vergeleken met de aanslagen van 11 september 2001 in de VS, die daar het begin waren van een nieuw tijdperk. De VS nam draconische veiligheidsmaatregelen en stortte zich halsoverkop in militaire avonturen in het Midden-Oosten die nog steeds grote gevolgen hebben. 

Volgens de Vlaamse onderzoeksjournalist Rudi Vranckx is dat niet de kant die Europa nu op moet, maar de aanslagen doen wel enkele dwingende vragen rijzen. Waar komt dit vandaan? Kunnen we dit voorkomen? En hoe moeten we hier nu mee omgaan?

Volg voor het laatste nieuws over Parijs het NOS-liveblogIn Nieuwsuur vanavond een reportage van Saskia Dekkers uit Parijs en in de studio zijn te gast Rudi Vranckx en Mark Singleton, directeur van het International Centre for Counter-Terrorism (ICCT) in Den Haag.

Hoe moeten we het terrorisme van jihadisten keren?

Vranckx sprak de afgelopen jaren met veel Belgische moslimjongeren, met ouders van Syriëgangers en reisde langs de grenzen van het grondgebied dat de terreurorganisatie Islamitische Staat heeft veroverd.

Volgens Vranckx waren de aanslagen van vrijdagavond van een heel andere orde dan de aanslag in januari op de redactie van Charlie Hebdo. "Die was gericht tegen een duidelijk doelwit, maar vrijdag wilden de daders zo veel mogelijk willekeurige slachtoffers maken op publieke plaatsen. En nog belangrijker: de aanslagengolf was gecoördineerd. Hier zit een bredere strategie achter."

Verplaatst slagveld

Er is een rechtstreeks verband met de strijd in Syrië, zegt de Vlaamse journalist. Het is wraak voor de toegenomen militaire druk van het Westen op IS in Syrië. Juist Frankrijk speelt daar een belangrijke rol en ook op retorisch vlak neemt Frankrijk het voortouw in die oorlog.

"Juist in Syrië en Irak is IS op dit moment aan de verliezende hand en de boodschap is nu: 'we kunnen het slagveld naar het westen verplaatsen'," zegt Vranckx. "Want we zijn een open samenleving en we kunnen niet op ieder terrasje een politieman neerzetten."

De Vlaamse journalist Rudi Vranckx ANP

Terrorisme-expert Mark Singleton vindt het verbazingwekkend hoe succesvol de jihadisten blijven. Ze zorgen voor gruwelijke angst en in een maand tijd slaan ze nu op veel plekken toe: in een vliegtuig boven Sinai, in Beiroet, Ankara en Parijs.

"En succes trekt nieuwe leden aan", zegt Singleton, "Zo van 'kijk eens wat we kunnen', zeker in wijken en buurten waarop de overheid nauwelijks grip heeft, zoals de Franse banlieues."

Geen vluchtelingen

Het heeft niet veel met de vluchtelingen in West-Europa te maken, vindt Vranckx. "We moeten proberen ons heel bewust aan de feiten te houden. Het lijkt er nu op dat dit is gecoördineerd vanuit Syrië, met hulp van lokale mensen. Dit gaat niet om vluchtelingen. Dit is juist waar de vluchtelingen voor op de vlucht slaan."

"Eén ding is duidelijk: we zullen politiek en militair een oplossing moeten vinden voor de oorlog in Syrië. Lukt ons dat niet, dan zullen we meegesleurd blijven worden in een oorlog op twee fronten, ook het thuisfront, waarin enkel de tegenpartij een duidelijke strategie heeft. Ver-van-ons-bed bestaat niet meer."

STER reclame