Nieuwsuur
AP

In gesprek gaan met de Taliban over het evacueren van Nederlanders en Afghanen die voor het Nederlandse leger hebben gewerkt, is volgens demissionair minister van Buitenlandse Zaken Sigrid Kaag geen erkenning voor de Taliban als machthebbers in Afghanistan. Toch zullen de Taliban gesprekken met Kaag wel degelijk zien als erkenning, zegt een oud-diplomaat tegen Nieuwsuur.

"In formele zin is het geen erkenning. Pas als de mensenrechten, zoals vrouwenrechten, worden gerespecteerd is dat mogelijk. Maar ze zullen deze gesprekken toch zien als erkenning." Dat zegt Marten de Boer in Nieuwsuur. Hij woonde en werkte jaren als diplomaat in Afghanistan.

Kaag reist binnen enkele dagen naar Pakistan, Turkije en Qatar. Daar zal ze gesprekken gaan voeren met de ministers van buitenlandse zaken van die landen. Ze praat niet rechtsreeks met de Taliban en als Nederland dat gaat doen is het samen met andere landen 'en onder strikte voorwaarden', zei de minister vandaag tegen Nieuwsuur.

Oud-diplomaat De Boer denkt dat het goed is dat Kaag juist deze landen bezoekt. "Het is sowieso heel goed om deze landen te bezoeken. De Taliban hebben goede banden met deze overheden. Zo zit er permanente vertegenwoordiging van de Taliban in Qatar."

Werkbare afspraken lastig

Toch zal het niet meevallen om tot werkbare afspraken te komen, denkt De Boer. "Het ingewikkelde is: we spreken over de Taliban als containerbegrip. Maar we hebben het over verschillende stromingen. In Uruzgan hadden ze vijf verschillende groepen die zich Taliban noemden. Het zijn heel verschillende groepen. Dat loopt uiteen van zeer streng gelovigen, tot een groepje criminelen." De Boer denkt dat het daarom goed is om te praten met de meest vooruitstrevende Taliban. "Die staan open voor een gesprek. Want zij zoeken legitimiteit. Zowel nationaal als internationaal."

Die legitimiteit is nog ver weg. Want ook al kun je wel degelijk goede afspraken met de leiding van de Taliban, dat wil niet zeggen dat er op lokaal niveau niet nog van alles misgaat. "Je kan wel afspraken maken, maar er zijn ook lokale commandanten", zegt De Boer. "We horen bijvoorbeeld nog steeds de verhalen dat er in Kabul van deur tot deur wordt gezocht naar mensen die voor het Westen hebben gewerkt. Er worden huiszoekingen gedaan. Veel mensen vrezen toch dat het weer net zo wordt als in de jaren negentig, ondanks het beeld dat nu naar buiten toe wordt uitgestraald."

'Kaag heel geschikt'

Om dat te voorkomen trekken de westerse landen samen op bij de gesprekken over evacuaties. Dat is vanavond nog eens bekrachtigd tijdens een spoedvergadering van de Veiligheidsraad van de VN maandagavond. Daar is een resolutie aangenomen die benadrukt dat de Taliban zich moeten houden aan de belofte om mensen die dat willen te laten uitreizen. Dertien landen stemden in met de resolutie, alleen Rusland en China onthielden zich van stemming.

De resolutie, een initiatief van Groot-Brittannië, Frankrijk, de VS en Ierland, eist ook dat Afghanistan geen toevluchtsoord wordt voor terroristen en hun aanvalsplannen. De noodzaak van ongehinderde humanitaire toegang en respect voor de mensenrechten, in het bijzonder "de rechten van vrouwen, kinderen en minderheden", wordt ook benadrukt. Een VN-veiligheidszone in Kabul, een voorstel van Frankrijk en Duitsland, haalde het niet.

De Boer denkt dat Kaag er in kan slagen om ook de evacués die nu nog in Afghanistan zitten naar Nederland te halen. "Ik denk dat Kaag heel geschikt is om dit voor elkaar te krijgen. Ze heeft in Syrië ook in dezelfde situatie gezeten en toen is ze daar heel goed uitgekomen."

STER reclame