Nieuwsuur

Aruba Airlines speelt een dubieuze rol bij het uitzetten van tegenstanders van het Cubaanse regime, bleek deze week uit onderzoek van Nieuwsuur. Maar wie er bij de nationale luchtvaartmaatschappij van Aruba verantwoordelijk is, daarover houdt het bedrijf de kaken stijf op elkaar. Wat is er hier aan de hand?

Een grote Cubaanse oppositiebeweging beschuldigt het regime ervan een aantal van hun leden tegen hun wil het land uit te hebben gezet. Dat zou gebeurd zijn op vluchten van Aruba Airlines. Nieuwsuur dook de afgelopen tijd in het verhaal van de twee Cubanen en ontdekte nieuwe feiten die grote gevolgen kunnen hebben voor zowel het eiland als de luchtvaartmaatschappij.

In onderstaande YouTube-video zie je hoe Nieuwsuur-verslaggever Siebe Sietsma naar Midden-Amerika reist en in de schimmige praktijken duikt waar Aruba Airlines bij betrokken lijkt.

Aruba Airlines is de enige luchtvaartmaatschappij van Aruba en is van groot belang voor de bereikbaarheid van het eiland. In een regio met grillige reuzen als Venezuela en Cuba biedt Aruba Airlines zelfstandigheid en kan het toeristen van en naar het vakantie-eiland vervoeren.

De Arubaanse wet stelt dan ook strenge eisen: de luchtvaartmaatschappij moet voor 70 procent in handen zijn van een Arubaanse ingezetene of een rechtspersoon die voldoet aan Arubaanse wetgeving. Ook moeten de hoofdvestiging, de operationele zeggenschap en de statutaire zetel van het bedrijf op het eiland gevestigd zijn.

Volgens de Arubaanse overheid voldoet Aruba Airlines aan al deze eisen. Maar in documenten die Aruba Airlines zelf opstelde blijkt wat anders: Aruba Airlines is van een Venezolaan.

Venezolaan heeft de touwtjes in handen

Tegen Nieuwsuur zegt Aruba Airlines in handen te zijn van een Arubaanse holding: Seastar Holding NV. Maar in een brief die de luchtvaartmaatschappij aan de Verenigde Naties stuurde, en die in handen is van Nieuwsuur, staat: the last benificiary of the shares is Esteban Juvenal Vallés. Oftewel: de eigenaar van de aandelen is Esteban Juvenal Vallés.

Uit stukken van Aruba Airlines en eigen onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat deze Vallés ook de eigenaar is van Seastar Holding NV. Dat wijst erop dat Vallés de touwtjes in handen heeft bij Aruba Airlines. En dat is zeer opmerkelijk: Vallés is geen Arubaan, maar een Venezolaan met ook de Amerikaanse nationaliteit.

Dat terwijl Venezuela al jaren een omstreden positie inneemt op het wereldtoneel. Het linkse regime van president Nicolás Maduro heeft te kampen met internationale sancties. Verschillende landen erkennen oppositieleider Juan Guaidó inmiddels als legitieme leider. Maar ondertussen heeft Maduro nog de feitelijke macht. En één van de weinige bondgenoten van Maduro in de regio is Cuba.

Als een Arubaan achter Aruba Airlines zou zitten, kunnen ze die man veel beter controleren. Dat is bij een Venezolaan veel lastiger.

Pablo Mendes de Leon, hoogleraar luchtvaartrecht

Eliecer Góngora, een van de Cubanen die zegt zijn land uitgezet te zijn door Aruba Airlines, ziet een verband tussen de vriendschappelijke band tussen Venezuela en zijn vaderland. "Op Cuba kent iedereen het 'Olie voor Doktoren-programma'. Cuba levert Venezuela dokters, Venezuela levert in ruil olie aan Cuba."

De afgelopen jaren zijn er ook regelmatig gedeserteerde Venezolaanse militairen naar buiten getreden die vertellen over verregaande infiltratie van Cubanen in het Venezolaanse leger. Góngora is ervan overtuigd dat Aruba Airlines in een vergelijkbaar één-tweetje tussen Venezuela en Cuba is gebruikt.

Mensenrechtenactivist Javier Larrondo deelt Góngora's analyse. Hij maakt zich bovendien zorgen over de mogelijke gevolgen voor Nederland. "Een luchtvaartmaatschappij is van strategisch belang voor het Koninkrijk der Nederlanden. Als die in de handen zou zijn van Venezuela, zou dat absoluut een gevaar vormen voor de Nederlandse belangen."

Schimmig

Pablo Mendes de Leon is hoogleraar luchtvaartrecht aan de Universiteit van Leiden. Hij noemt de eigendomsconstructie van Aruba Airlines schimmig. "Als er een Arubaan achter zou zitten, kunnen ze die man veel beter controleren. Ze weten wat hij gedaan heeft en wat hij doet. Dat is bij een Venezolaan veel lastiger."

Mendes de Leon waarschuwt dat de schimmige constructie verregaande gevolgen kan hebben. "Aruba Airlines zal duidelijkheid moeten geven over wie er achter de maatschappij zitten. Als ze dat niet doen, zal de Arubaanse overheid duidelijkheid moeten eisen. De vergunningen van de maatschappij kunnen geschorst worden zolang er onduidelijkheid blijft."

De Arubaanse overheid blijft erbij dat Aruba Airlines aan alle wet- en regelgeving voldoet. We vroegen natuurlijk de luchtvaartmaatschappij zelf ook hoe het kan dat Venezolaan Vallés de eigenaar is. Tot op heden heeft Aruba Airlines daarop geen antwoord gegeven.

STER reclame