Nieuwsuur

Publieke sector: kabinet, kom nu eindelijk eens met visie voor de lange termijn

Nieuwsuur
Geschreven door
Irene de Kruif
redacteur

Nederland kent ondanks de economische voorspoedige tijden inmiddels enorme personeelstekorten. Zo heeft de zorg in 2022 180.000 mensen nodig, de politie de komende zeven jaar tussen de 14.000 en 17.000 mensen en het basisonderwijs de komende vier jaar 4.000 mensen.

Rinda den Besten, voorzitter van de PO-Raad, Ageeth Ouwehand, bestuurslid van Actiz en Frank Paauw, politiechef regio Rotterdam roepen de overheid op om nu eindelijk eens met langetermijnplannen te komen.

Zwaar op alle fronten

Zo kreeg de gezondheidszorg het de afgelopen jaren flink voor de kiezen. Naast miljarden aan bezuinigingen werd er een heel nieuw stelsel ingevoerd: verantwoordelijkheden verschoven naar gemeenten en langer thuis wonen werd het devies.

"Het is zwaar geweest op alle fronten en zeker ook voor onze medewerkers in de dagelijkse praktijk. Die merken dat er minder collega's beschikbaar zijn. Ook familieleden en cliënten hebben dat gemerkt. Het is twee, drie jaar een ingewikkelde tijd geweest", zegt Ageeth Ouwehand, bestuurder bij brancheorganisatie Actiz, die zorg levert aan twee miljoen mensen.

Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

'Kabinet, kom nu eindelijk eens met visie voor de lange termijn'

Ik vraag consistentie in beleid en het lef hebben om daar uitspraken over te doen en daar niet op terug te komen.

Ageeth Ouwehand, Actiz

Dat erkent ook de overheid. Voor bijvoorbeeld verpleeghuizen komt er daarom extra geld beschikbaar: 2,1 miljard euro. Maar de zorgen blijven. "De middelen zijn op dit moment het probleem niet. We voelen ons gesteund door minister Hugo de Jonge die zich hard maakt voor ons type zorg. Maar de arbeidsmarkt is het probleem. Wij moeten mensen zien te verleiden om in dit mooie werk te stappen", zegt Ouwehand.

Tegelijkertijd is ze niet tevreden over de houdbaarheid en consistentie van de afspraken met het kabinet. "Wij willen graag dat er afspraken voor de lange termijn worden gemaakt. Niet alleen voor de duur van dit kabinet, maximaal vier jaar, en dan daarna weer nieuwe afspraken maken. Dat geeft onzekerheid, ook bij onze cliënten en de burgers. Want welke kant gaat het daarna dan weer op?"

Elk kind krijgt er last van

Rinda den Besten van de PO-Raad, de sectororganisatie van basis- en speciaal onderwijs, onderschrijft de kritiek. "De situatie is nu spannend, kwetsbaar, en wij zijn bang dat komend jaar de tekorten heel voelbaar zullen zijn en dat geen kind in Nederland daar geen last van gaat hebben. Dit grote lerarentekort gaat echt de kwaliteit van het onderwijs naar beneden halen."

We hebben op lange termijn visie nodig: wat voor een soort leraren hebben we nodig? Hoe kijken we naar dat vak?

Rinda den Besten, PO-Raad

Vier jaar lang zaten leraren al de nullijn, de salarissen gingen tot voor kort niet omhoog. Ook zijn de eisen voor de pabo nog eens verhoogd. Het gevolg is een lerarentekort. Volgens de leraren denkt de politiek niet goed na over de lange termijn.

Den Besten: "Op dit moment zijn ze alleen maar bezig met kleine oplossingen voor kortetermijnproblemen. Maar investeren in het vak, in het aantrekkelijker maken, een hoger salaris en betere loopbaanmogelijkheden, dat gebeurt niet. Wat we nu doen is pleisters plakken, maar de band is gewoon lek dus je moet iets veel fundamentelers doen."

Allemaal korte termijn

"Er is de noodzaak tot een inhaalslag en wel morgen, of eigenlijk gisteren al. We hebben nu maatregelen nodig. Bijvoorbeeld ook om op andere manieren aan personeel te komen. Dat kan nu alleen via de pabo. Maar dat zou ook via een academische opleiding moeten kunnen. De mogelijkheden voor zij-instromers worden vergroot, maar dat is allemaal korte termijn", vindt Den Besten.

"We hebben op lange termijn visie nodig: wat voor een soort leraren hebben we nodig? Hoe kijken we naar dat vak? Hoe belangrijk is dat voor Nederland en hoe zorgen we dat het concurreert met andere beroepen waar mensen hbo voor opgeleid zijn."

Zonder een langetermijnvisie voor voldoende capaciteit en innovatievermogen, gaan we echt een heel grote prijs betalen.

Frank Paauw, korpschef regio Rotterdam

Frank Paauw, korpschef regio Rotterdam, spreekt naar eigen zeggen namens de gehele Nationale Politie. "We hebben de grootste reorganisatie in de historie van Nederland. En dat heeft wel sporen achtergelaten als het gaat om de slagkracht van de politie", zegt hij.

Terreur en ondermijning

De reorganisatie moest zorgen voor efficiëntie en een kwart miljard euro besparen. Maar de vorming van de Nationale Politie kostte twee keer zoveel en zorgde voor veel onrust en onzekerheid bij agenten. Volgens de korpschef zal de druk op de roosters voorlopig nog wel even toenemen. "Bij de Nationale Politie gaan de komende zeven jaar zo'n 14.000 agenten met pensioen. Die mensen moeten per definitie al worden vervangen."

Paauw vraagt de politiek om visie. 'Een punt van grote zorg voor mij is dat we op het ogenblik met name als het gaat om polarisatie in de samenleving, cybercriminaliteit, terreur en ondermijning, dat we nog maar aan het begin staan van de ontwikkelingen die echt heel veel van de politie gaan vragen. Zonder een langetermijnvisie voor voldoende capaciteit en innovatievermogen, gaan we over vijf tot tien jaar echt een heel grote prijs betalen."

STER Reclame