Nieuwsuur

Beïnvloeding wetenschappelijk onderzoek: Rijk past gedragscode ambtenaren aan

Aangepast
Nieuwsuur

In alle stilte is de gedragscode integriteit voor rijksambtenaren deze week aangescherpt. Er is een paragraaf toegevoegd over 'betrokkenheid bij onafhankelijk onderzoek' en 'wetenschappelijke integriteit'.

De nieuwe tekst in een paragraaf van de Gedragscode Integriteit Rijk (GIR) moet ambtenaren houvast bieden als ze te maken krijgen met het verrichten of laten verrichten van onderzoek. Kernbegrippen in de tekst zijn: onafhankelijkheid, transparantie en kwaliteit.

Vorige week bleek uit de uitzending van Nieuwsuur dat de onafhankelijkheid van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) ernstig is aangetast omdat de politiek jarenlang onderzoeken heeft beïnvloed om uitkomsten te krijgen die het eigen gelijk van ministers en topambtenaren zouden moeten bewijzen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken laat weten dat al in 2016 is besloten de gedragscode aan te passen.

Ongeoorloofde beïnvloeding

"Als je vanuit de rol van expert of opdrachtgever betrokken bent, is het belangrijk dat je rolvast bent en dat je transparant bent over jouw inbreng, ook naar je leidinggevende toe", schrijft het ministerie aan de medewerkers.

"Je stuurt dan in geen geval op de uitkomst van het onderzoek. Zo voorkom je ongeoorloofde beïnvloeding, of de schijn daarvan, van het onderzoek door de rijksoverheid."

"Burgers moeten op de overheid kunnen vertrouwen. Burgers zijn in veel opzichten afhankelijk van de overheid. Bovendien kunnen overheidsbesluiten diep ingrijpen in het leven van burgers. Daarom moet de overheid integer zijn", staat er in de gedragscode.

"Dat wil zeggen dat de overheid in haar functioneren eerlijk en betrouwbaar is, de burgers correct behandelt en respectvol bejegent. Bovendien moet de overheid zichzelf ten voorbeeld stellen: als je wilt dat burgers zich fatsoenlijk gedragen, zul je dat als overheid ook moeten doen."

De gedragscode geldt voor iedereen die werkt binnen en voor het Rijk. Ook voor externen die werkzaamheden voor het Rijk verrichten.

Minister Fredinand Grapperhaus over de politieke sturing van onafhankelijk onderzoek