Nieuwsuur

Zijn de plannen voor de economie en de zorg reëel?

HH | Phil Nijhuis

Met het nieuwe regeerakkoord 'Vertrouwen in de Toekomst' zijn de jaren van grote bezuinigingen voorbij. Het gaat goed met de economie en in de plannen van de nieuwe coalitie wordt weer geld uitgegeven.

Voor de zorg verandert er het een en ander. De verpleeghuizen krijgen twee miljard erbij. Maar er komt niets voor de wijkverpleging en de geestelijke gezondheidszorg, terwijl veruit de meeste ouderen nu thuis blijven wonen. Sterker nog: op GGZ, wijkverpleging en ziekenhuiszorg wordt 1,9 miljard bespaard.

Ook opvallend: de overheidsuitgaven lopen op, terwijl er geen banen bij komen. Wat zijn de gevolgen van deze nieuwe plannen?

Onrealistisch

Wijkverpleegkundige Joke Bijl is niet blij met de nieuwe zorgplannen. Ze noemt de situatie in de wijkverpleging al nijpend. "Gisteren kon ik een palliatieve patiënt niet voldoende zorg geven vanwege tijdgebrek. Dat soort dingen maken dat ik er klaar mee ben. Het is een slavenbaan."

Volgens Bijl komt alles op het bord van de wijkzorg, terwijl daar steeds minder middelen voor zijn. Ze vindt de nieuwe plannen onrealistisch. De sector zou niet bestand zijn tegen nog meer bezuinigingen. "Ik zie nu al dat door het personeelstekort collega's uurtje factuurtje moeten werken, of eigenlijk niet geschikt zijn door hun achtergrond."

Bijl denkt dat het hard nodig is om meer geld vrij te maken voor meer verpleegkundigen in de wijkverpleging. "Zeker met alle verantwoordelijkheden die ze aan de thuiszorg willen geven."

Bianca Buurman, hoogleraar Acute Ouderenzorg bij het AMC, zet ook haar vraagtekens bij de plannen. "Rutte zegt dat er meer geld voor ouderen komt, maar als je het regeerakkoord leest is het toch anders."

Ze vindt het vreemd dat er wordt geïnvesteerd in de eerstelijnszorg en de mantelzorg, maar niet in de wijkverpleging. "Dat is paradoxaal: mensen moeten langer thuis wonen, maar op wijkverpleging en huisartsenzorg wordt bespaard."

Buurman pleit voor meer investeringen. "Want het aantal ouderen, vooral 80-plussers, neemt toe. En als je zo veel geld weghaalt, worden kosten uiteindelijk hoger."

Ze legt uit: "Huisartsen en verpleegkundigen kunnen kwetsbare ouderen minder goed op de been houden. Die gaan dan naar de eerste hulp, gaan achteruit en hebben meer zorg nodig. Netto ben je duurder uit."

Geen banen erbij

Het regeerakkoord heeft ook gevolgen voor de economie. Want er worden weer meer overheidsuitgaven gedaan, zonder dat er veel banen bij komen. En dat vindt Bas Jacobs, hoogleraar Economie aan de Erasmus Universiteit, een gemiste kans.

"We gaan bijvoorbeeld minder inkomstenbelasting betalen, maar er komen desondanks geen banen bij." Hij vindt dat het geld voor die lastenverlaging, zo'n 6,5 miljard euro, daarom niet slim is ingezet.

"Als je dat geld aan lastenverlaging inzet zonder dat je er ook maar een baan structureel bij creëert, dan ben je gewoon de belasting op een domme manier aan het hervormen."

Jacobs vindt de nieuwe inslag opmerkelijk. "Deze vier partijen hebben de afgelopen jaren zich opgesteld als begrotingshaviken en laten nu opeens de teugels vieren. En miljarden aan belastingverlichting doorvoeren en miljarden extra uitgeven."

Hij benadrukt dat daardoor aan het einde van de rit het begrotingstekort veel groter wordt. "En de houdbaarheid van de overheidsfinanciën verslechtert zelfs op de lange termijn. Dat had ik niet verwacht bij deze coalitie."