Nieuwsuur

De 'vijfde onderhandelaar' over het regeerakkoord

ANP

Hij wees de onderhandelaars in de formatie nadrukkelijk op de kloof tussen hoog- en laagopgeleiden, tussen arm en rijk, tussen hier geboren Nederlanders en nieuwe Nederlanders. Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), wordt om die reden ook wel de vijfde onderhandelaar in de formatie genoemd.

Al is dat misschien te veel eer, zegt Putters. "Mijn taak was zeker niet onderhandelen. Ik heb geprobeerd om zo goed en zo feitelijk mogelijk aan te geven wat er in onze samenleving speelt. Of er spanningen zijn, waar het onbehagen zit."

En die informatie was volgens hem ook welkom. "Ik denk dat politici doorgaans goed beseffen dat er veel speelt rond arbeid, zorg en zekerheid, maar het is goed als dat nog eens even compact gepresenteerd wordt. Daar was ook behoefte aan."

Veel ballen in de lucht houden

De middenklasse, de grootste groep huishoudens in Nederland, krijgt veel aandacht in de nieuwe plannen. En dat is terecht, zegt Putters. "Er is bij hen veel onzekerheid. Het gaat vaak om tweeverdieners die veel ballen in de lucht houden: een hypotheekschuld aflossen, de zorg voor hun ouders regelen, de opvang voor de kinderen. Ze vragen zich af hoe lang dat nog betaalbaar is."

Hij vraagt zich wel af wat de plannen betekenen voor de groepen daaronder, de kwetsbare groepen. "Er zit een heel groot pakket aan beleidsmaatregelen in het regeerakkoord. Ook gericht op de kwetsbare groepen, zoals ouderen. Maar ik zou wel heel graag willen zien hoe het uiteindelijk onderaan de streep uitpakt. Dat is nog onduidelijk."

Het kabinet moet tussentijds kijken of het beleid werkt en zo nodig bijsturen.

Kim Putters, directeur SCP

Volgens VVD-leider Mark Rutte gaat de normale, gewone Nederlander er echt op vooruit met dit regeerakkoord. Die term hoorden we Sybrand Buma (CDA) ook al eerder gebruiken. Maar wie wordt er eigenlijk mee bedoeld?

"Normaal, daar kan ik niet zoveel mee", zegt Putters. "Er zit zoveel verschil in onze samenleving. Er is een grote groep gelukkige en optimistische Nederlanders, maar er is ook een groep die boos is en het gevoel heeft dat de politiek er niet voor hen is. En dan zit er nog een veel grotere groep tussenin. Dat zijn allemaal normale Nederlanders."

Volgens Putters ligt er voor de politiek een uitdaging om ook de mensen met veel onbehagen over wat de politiek voor hen doet, de komende jaren de hand te reiken. "Er is een groep mensen die met een stapeling van problemen te maken heeft, het gaat om zo'n 15 tot 20 procent van de bevolking. Daar is wel heel veel chagrijn."

Het regeerakkoord draagt de naam 'Vertrouwen in de Toekomst', maar dat is er lang niet bij iedereen. Bij veel Nederlanders voert 'eerst zien, dan geloven' de boventoon, zegt Putters. "Maar dat is van alle tijden."

Hij pleit ervoor dat het komende kabinet de effecten van het beleid regelmatig evalueert. "Het kabinet moet tussentijds kijken of het werkt en zo nodig bijsturen als het ergens misgaat met de uitvoering van het beleid. Dat is lastig met een regeerakkoord met zoveel beleidsmaatregelen, maar wel belangrijk."

Bekijk hier het volledige studiogesprek met Kim Putters (SCP):

De 'vijfde onderhandelaar' over het regeerakkoord