Nieuwsuur

'Zelfs vechtersbaas Del Ponte ziet geen mogelijkheden meer'

EPA

Carla Del Ponte stapt op als lid van de VN-onderzoekscommissie voor Syrië. Ze is gefrustreerd en teleurgesteld. De commissie, die mensenrechtenschendingen in Syrië onderzoekt, heeft volgens haar in al die jaren niks bereikt.

"Deze commissie is nutteloos en belachelijk. We hebben in vijf jaar niets voor elkaar gekregen", zegt Del Ponte in een interview met de Zwitserse tv. En daarom neemt ze binnen een paar dagen ontslag. "Ik weet wanneer ik moet stoppen."

Alle partijen even slecht

Del Ponte was van 1999 tot 2008 hoofdaanklager bij het Joegoslavië-tribunaal. Ze heeft meerdere keren aan de VN-Veiligheidsraad gevraagd om een soortgelijke berechting van mensen die in de Syrische oorlog misdaden hebben begaan, maar kreeg daar geen gehoor.

De voormalig aanklager was bij het begin van de oorlog voor steun aan de oppositie in Syrië, die de regering van president Assad omver wilde werpen. Maar nu bestaat de Syrische oppositie volgens Del Ponte voornamelijk uit extremisten en terroristen en zijn alle partijen even slecht.

Geen mogelijkheden

Ton Zwaan, emeritus universitair docent genocidestudies, noemt het een trieste dag voor Syrië. "Het feit dat Del Ponte zich terugtrekt zegt iets over de huidige sfeer in de internationale politiek. Zelfs een vechtersbaas als zij ziet geen mogelijkheden om op korte termijn enige winst te boeken in de bestrijding van oorlogsmisdaden."

De burgeroorlog in Syrië heeft sinds de start in 2011 aan naar schatting minimaal 400.000 mensen het leven gekost. De commissie heeft de afgelopen jaren een soort inventaris bijgehouden van drie soorten misdrijven: oorlogsmisdrijven, misdaden tegen de menselijkheid en genocide. "Ik denk dat zo'n 90 procent in kaart is gebracht. Er zijn natuurlijk ook gebieden waar we weinig van weten."

Volgens Zwaan zou die documentatie kunnen worden gebruikt voor een Syrië-tribunaal, mocht dat nog eens worden opgericht, of voor het Internationaal Strafhof in Den Haag. "Om een lijst te maken van verdachten en dagvaardingen uit te zenden. Het zou het begin kunnen zijn van een proces van berechting."

Het is genoeg geweest

Maar Del Ponte zal dat zelf dus niet meer meemaken. "Het is voor haar genoeg geweest, ze geeft het op uit moedeloosheid", zegt Zwaan. "Een aantal mensen zal blij zijn dat ze opstapt, met name aan Russische kant, maar ook in Syrië zelf. Het regime zal er wel tevreden mee zijn. Maar verder zal haar vertrek weinig sporen nalaten, verwacht ik."

Bekijk hieronder de reportage en het studiogesprek met Nikolaos van Dam, oud-diplomaat en oud-Syrië-gezant.

Del Ponte stapt uit VN-onderzoekscommissie voor Syrië
Carla Del Ponte stapt op als lid van de VN-onderzoekscommissie voor Syrië. Ze is gefrustreerd en teleurgesteld. De commissie, die mensenrechtenschendingen in Syrië onderzoekt, heeft volgens haar in al die jaren niks bereikt.