Nieuwsuur

Helmut Kohl: de man van het volk

Nieuwsuur

Helmut Kohl, de kanselier van de Duitse eenheid is vandaag op 87-jarige leeftijd overleden. Hij wordt gezien als een van de grootste staatslieden uit de Europese geschiedenis.

En dat hadden maar weinig mensen kunnen bedenken bij zijn aantreden in 1982.

"Door zijn accent, zijn manier van praten en doen, zijn logheid en zijn omvang, werd hij altijd gezien als een man die nog veel moest leren, die weinig wist, zeker niet van economisch of financieel beleid", zegt journalist Heribert Schwan. Hij schreef een biografie over Helmut Kohl.

Kijk hieronder het gesprek met Heribert Schwan over Helmut Kohl.

Helmut Kohl: de man van het volk

Kohl (CDU) was van 1982 tot 1998 bondskanselier en speelde een belangrijke rol na de val van de Muur in 1989 en de eenwording van Duitsland. Die samenvoeging was voor de wereldleiders van toen moeilijk te aanvaarden.

Om de vrees voor een nieuw machtig Duitsland weg te nemen, had Kohl verzekerd dat hij geen Duits Europa, maar een Europees Duitsland wilde. Hij beloofde de Franse president Mitterrand Duitsland vaster in Europa te verankeren en werd met hem de architect van het Verdrag van Maastricht, waarmee de Europese Unie werd opgericht en de weg naar de euro werd uitgestippeld.

Helmut Kohl werd gezien als een misser in de Duitse geschiedenis.

Heribert Schwan

Zestien jaar was Kohl aan de macht, gesteund door een electoraat van hardwerkende Duitsers. Meer doeners dan denkers.

"Als journalisten schrokken we van zijn manier van praten", zegt Schwan. "Duitse intellectuelen waren verontwaardigd dat het land van de dichters en de denkers zo'n bondskanselier had. En ook nog eens zestien jaar lang. Het werd gezien als een misser in de Duitse geschiedenis. Hoe kon zo'n onnozele hals opeens deze natie leiden?"

Helmut Kohl sprak de taal van het volk.

Heribert Schwan

"Maar er moet iets geweest zijn waardoor mensen hem vertrouwden. Er werden peilingen gehouden: zou u van hem een auto kopen?", zegt Schwan. "99 procent zei dat ze hem vertrouwden, dat hij niet tegen ze zou liegen. Hij sprak de taal van het volk en kon de politiek in zijn woorden uitleggen. Eenvoudig, pragmatisch, noodzakelijk."

Zwart gemaakt

Jarenlang werd hij niet serieus genomen. In binnen- en buitenland werd hij gezien als een vertegenwoordiger van een benepen, kleinburgerlijke Duitsland. Zelf zag hij zijn opkomst als een correctie op een links tijdperk.

Sociaal-democraten als Helmut Schmidt vernederden hem. Maar in 1982 wordt hij na een motie van wantrouwen in het parlement toch in het zadel gehesen.

"Een triomf die Kohl niet liet merken, maar van binnen vond hij het het mooiste wat er kon gebeuren", zegt Schwan.

Hoogstandje

"Schmidt heeft één keer iets positiefs over Kohl gezegd", zegt Schwan. "Dat was na de hereniging in 1990. Toen zei hij: ik vergeet alles wat ik heb gezegd. Ik zal dat niet meer herhalen."

"Wat Kohl als bondskanselier voor de hereniging heeft gedaan, is een hoogstandje van de buitenlandse en binnenlandse politiek. De hereniging is hem gelukt, ondanks alle fouten. Alle lof voor deze kanselier", zeg Schwan.

Nieuwsuur