Nieuwsuur

'Kiezers kiezen nu echt, met soms ingrijpende gevolgen'

ANP

"Een zoektocht naar een krachtiger geluid. De kiezers kiezen nu echt en dat heeft op sommige plaatsen ingrijpende gevolgen." Het zijn typeringen die volgens Hans Anker, politiek onderzoeker en oud-campagnestrateeg van de PvdA, van toepassing kunnen zijn op de Nederlandse politiek.

Zo verklaart hij bijvoorbeeld de ommezwaai van de PvdA naar de PVV en de SP in het noordoosten van Groningen als een gevolg van de teleurstelling van de bevolking. "De mensen die daar wonen, zijn teleurgesteld. Ze hebben het gevoel dat ze niet echt meetellen."

In Leerdam is te zien hoe een gebrek aan specifieke aandacht voor een grote Turkse minderheid, leidde tot stevig draagvlak voor de partij Denk. En in Wijchen heerst verbazing over de opkomst van de PVV, want waar is iedereen zo ontevreden over?

Nieuwsuur ging het land in op zoek naar plaatsen met opmerkelijke uitslagen. We kwamen terecht in Leerdam, Wijchen en Oldambt.

Leerdam

Leerdam, de glasstad van Nederland, kent een bovengemiddeld aantal islamitische inwoners. Veel van hen hebben een Turkse achtergrond. In 1963 kwamen de eerste Turken naar Leerdam om te werken in de glasfabriek. In 1975 opende de fabriek een gebedsruimte zodat de Turken niet meer elke week naar Amsterdam hoefden te reizen. In de jaren tachtig kwamen veel gezinnen over en groeide de Turkse gemeenschap in Leerdam.

Leerdam: 15.750 kiesgerechtigden




Opkomst 201277,5 %
Opkomst 201783,9 %

De partij Denk deed het opvallend goed in Leerdam. De partij van lijsttrekker Tunahan Kuzu behaalde hier 6,7 procent van de stemmen. Veel van die stemmen lijken afkomstig van de PvdA; kreeg die in 2012 nog 23,1 procent, nu werd de PvdA een van de kleinste partijen, met 4,3 procent. 

Veel steun voor Denk in Leerdam

Oldambt

Ook in deze gemeente in het noordoosten van Groningen verloor de Partij van de Arbeid, traditioneel hier zeer sterk, opvallend veel terrein. In 2012 stemde 40 procent van de inwoners nog op de Pvda. Dat werd dit jaar 9 procent. De PVV werd net niet de grootste (18,8 procent). Dat was de SP (19,5 procent).

Oldambt: 30.703 kiesgerechtigden

Opkomst 201272,9 %
Opkomst 201778,0 %

De Partij van de Arbeid likt zijn wonden en probeert naar de toekomst te kijken. Maar dat valt niet mee. "Groningers hebben het nooit kunnen verkroppen dat de PvdA in zee is gegaan met de VVD", Gert Engelkens, PvdA-lid van de Provinciale Staten in Groningen. "En daarvoor krijgt de partij nu de rekening gepresenteerd."

Van 40 naar 9 procent: harde klappen voor de PvdA in Oldambt

Wijchen

De uitslag in Wijchen lijkt veel op die van het landelijk gemiddelde. De VVD verloor maar is de grootste en de PVV groeide uit tot tweede partij.

Wijchen: 31.758 kiesgerechtigden

Opkomst 201277,5 %
Opkomst 201783,9 %

In Wijchen leidde de opkomst van de PVV tot de nodige verbazing. In het dorp zijn namelijk geen problemen, zeggen inwoners. " Henk en Ingrid hebben het hier prima naar hun zin", aldus fractievoorzitter Pim Verbeeten van de grote lokale partij Kernachtig Wijchen.

Wijchen en het landelijk beeld: een ruk naar rechts