Nieuwsuur

'Ouderen denken dat hun leven zinloos is geworden'

ANP

Ouderen die levensmoe zijn moeten hun leven met medicijnen kunnen beëindigen, ook als zij nog gezond zijn en niet ondraaglijk lijden. Dit is de visie van het kabinet, vorig jaar gevolgd door een wetsvoorstel van D66 dat op een Kamermeerderheid lijkt te kunnen rekenen.

Sinds kort is er een brede tegenbeweging op gang gekomen die de mogelijkheid die het kabinet wil bieden om te kunnen sterven bij een voltooid leven, veel te snel vindt gaan. Deze beweging vindt dat de samenleving ouderdom juist moet gaan herwaarderen en problemen als eenzaamheid moet oplossen.

Meedoen

Omroep MAX, ChristenUnie en ouderenorganisatie KBO-PCOB zijn de initiatiefnemers van een manifest dat de politiek oproept zich serieus in te zetten voor een samenleving waarin ouderen een volwaardige plaats hebben. 

'Ouderen denken dat hun leven zinloos is geworden'
Ouderen die levensmoe zijn moeten hun leven met medicijnen kunnen beëindigen, ook als zij nog gezond zijn en niet ondraaglijk lijden. Dit is de visie van het kabinet, vorig jaar gevolgd door een wetsvoorstel van D66 dat op een Kamermeerderheid lijkt te kunnen rekenen. Sinds kort is er een brede tegenbeweging op gang gekomen die de mogelijkheid die het kabinet wil bieden om te kunnen sterven bij een voltooid leven, veel te snel vindt gaan. Deze beweging vindt dat de samenleving ouderdom juist moet gaan herwaarderen en problemen als eenzaamheid moet oplossen. Neuropsycholoog Erik Scherder en hoogleraar medische ethiek Theo Boer tekenden het manifest 'Waardig Ouder Worden'. Ze zijn te gast.

Het manifest - 'Waardig Ouder Worden' - is inmiddels door ruim 6500 mensen en organisaties ondertekend en gesteund. De ondertekenaars zijn christelijke partijen en organisaties, medewerkers van Max, bekende Nederlanders, maar ook Kamerleden van CDA, PVV en SGP.

De opstellers willen een samenleving waarin ouderen goede zorg en liefdevolle aandacht krijgen, gewaardeerd worden om wie ze zijn en waarin zij kunnen blijven meedoen. Eén van de voorstellen is een coördinerend minister voor ouderenbeleid. "Het ouderenbeleid in Nederland is versnipperd over verschillende ministeries. Wij stellen één minister aan die hier integraal verantwoordelijk voor wordt", staat in het manifest.

Te veel ouderen hebben het gevoel dat hun leven zinloos is geworden, dat ze niet meer van waarde kunnen zijn.

Manifest 'Waardig Ouder Worden'

Brein

Neuropsycholoog Erik Scherder tekende het manifest met overtuiging. "Het is jammer dat we praten over beslissen over voltooid leven en dat we denken dat een 80-jarige daar het zelfde over redeneert als een 30-jarige. Alsof de 80-jarige dezelfde energie heeft om initiatieven te nemen. Die 80-jarige denkt sneller: ‘Ik vind het wel mooi geweest’… dat kan door zijn brein zo werken. Er moet beleid komen om die mensen te ondersteunen."

De opstellers van het manifest willen geen discussie of er wel of geen voorstellen moeten zijn om hulp bij zelfdoding mogelijk te maken voor ouderen die het leven als ‘voltooid’ zien. "Over de wenselijkheid hiervan verschillen de meningen en hoeven we het ook niet eens te worden", schrijven ze.

"Maar we kunnen elkaar wel vinden in de constatering dat achter de term ‘voltooid leven’ leed schuil kan gaan, dat wij kunnen verzachten zodat de wil om te leven weer de overhand neemt. Te veel ouderen hebben het gevoel dat hun leven zinloos is geworden, dat ze niet meer van waarde kunnen zijn. Het is een gedachte die opkomt in een samenleving die ouderdom vaak onvoldoende waardeert. Die naar ouderenzorg kijkt als een kostenpost."

Eenzaamheid

Hoogleraar medische ethiek Theo Boer beoordeelde tien jaar lang ruim vierduizend euthanasiegevallen als lid van de toetsingscommissie. Hij wil veel meer discussie over het onderwerp en ondertekende het manifest.

"Ouderdom is qua beeldvorming een verschrikkelijk probleem. Ik heb zo veel schrijnende gevallen van eenzaamheid gezien tijdens mijn tijd in de toetsingscommissie. De eenzaamheid is zo groot. Dat zouden we als maatschappij eerst moeten aanpakken."

Kabinet wil stervenshulp bij 'voltooid leven' toestaan
Mensen met een 'voltooid leven' moeten wettelijk de mogelijkheid krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen, begeleid door een speciale 'stervenshulpverlener'. Daarvoor pleiten de ministers Schippers (Volksgezondheid) en Van der Steur (Justitie) vanavond in een brief aan de Tweede Kamer namens het kabinet. Het voorstel volgt na jaren van discussie, burgerinitiatieven, proefballonnen, rechtszaken en onderzoekscommissies.