liveblog
NOS NieuwsAangepast

Drie doden in Cherson door Russische aanvallen

In dit liveblog lees je de belangrijkste ontwikkelingen rond de oorlog in Oekraïne deze week.


Autoriteiten Cherson: drie doden door Russische aanvallen

In de Zuid-Oekraïense stad Cherson zijn drie doden gevallen door Russische aanvallen, zeggen lokale functionarissen. Zes mensen raakten gewond.

Volgens de autoriteiten zijn een ziekenhuis, een school, een busstation, een postkantoor, een bank en woongebouwen door de Russische aanvallen getroffen. De drie doden zijn een vrouw en twee mannen.

Cherson werd kort na de start van de oorlog in Oekraïne door Rusland bezet, maar het Oekraïense leger heeft de stad in november heroverd. Cherson wordt voortdurend door het Russische leger bestookt vanaf de overkant van de rivier de Dnjepr.

Doden door Russische aanvallen in Cherson, onder andere een ziekenhuis getroffen

'Gesprek tussen Poetin en Duitse bondskanselier Scholz aanstaande'

De Russische president Poetin staat open voor contacten met de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Dat heeft Kremlin-woordvoerder Peskov tegen het staatspersbureau RIA Novosti gezegd. Hij voegde eraan toe dat er nog niets concreets aanstaande is.

In het Berlijnse dagblad Tagesspiegel zegt Scholz dat hier mogelijk binnenkort verandering in komt: "Ik zal ook weer met Poetin spreken omdat het nodig is om te praten. Het is aan Poetin om troepen uit Oekraïne terug te trekken om een einde te maken aan deze verschrikkelijke, zinloze oorlog die al honderdduizenden levens heeft gekost."

Poetin en Scholz spraken elkaar telefonisch begin december voor het laatst. Volgens het Kiel Institute for the World Economy is Duitsland na de Verenigde Staten de grootste leverancier van militair materieel aan Oekraïne.

De Duitse regering maakte afgelopen week na lang aarzelen bekend veertien Leopard 2-tanks te leveren aan Oekraïne. Ook stemt het land toe dat andere landen die tanks aan Oekraïne geven. Omdat de tanks van Duitse makelij zijn, moest daarvoor expliciet toestemming gegeven worden.

Oekraïense militairen in het Verenigd Koninkrijk voor training

Het Britse ministerie van Defensie heeft foto's gedeeld op Twitter van Oekraïense militairen die in het VK aankomen voor een tank-training. De Britse regering kondigde eerder deze maand al aan twaalf Challenger 2-tanks te sturen.

De afgelopen tijd hebben meerdere landen leveringen van gevechtstanks aan Oekraïne aangekondigd, waaronder tientallen Leopard 2-tanks van een coalitie van Europese partners, evenals 31 Abrams-tanks van de VS.

Onlangs kondigde Polen aan in de nabije toekomst nog eens 60 tanks aan Oekraïne leveren, waaronder PT-91 Twardy-modellen van Poolse makelij. De tanks worden geleverd bovenop de veertien in Duitsland gebouwde Leopard 2-tanks die Warschau al eerder heeft toegezegd en waarvan de overdracht onlangs is goedgekeurd door Duitsland.

Zelensky: extreem acute situatie bij front in Donetsk

Bij de plaatsen Bachmoet en Vuhledar in de regio Donetsk wordt zwaar gevochten, aldus de Oekraïense president Zelensky. Hij spreekt van een "extreem acute situatie" bij het front in Donetsk. Het Oekraïense leger meldt dat er eerder deze week op één dag 109 Russische militairen zijn omgekomen in de strijd rond Vuhledar. Maar de door Moskou aangestelde gouverneur van Donetsk zegt juist dat Vuhledar binnenkort "een nieuw succes" voor de Russische troepen zal zijn.

De regio rond het noordelijker gelegen Bachmoet is deze winter het brandpunt van de oorlog in Oekraïne. De Russen azen op inname van de stad, omdat een belangrijke bevoorradingsroute voor het Oekraïense leger daarmee wordt afgesneden. Bovendien zou de verovering voor de Russen de weg vrijmaken voor een opmars naar Slovjansk en Kramatorsk. Donetsk is een van de vier regio's die Rusland na een nepreferendum heeft geannexeerd. Het gebied is echter nog altijd deels in Oekraïense handen.

Oekraïne: '6500 Russische militairen belden speciale hotline om zich over te geven'

Meer dan 6500 Russische militairen hebben geprobeerd zich over te geven via een zogenoemde 'Ik wil leven'-hotline, zegt de regering van Oekraïne. Het callcenter zou onlangs naar een geheime locatie zijn verplaatst om te voorkomen dat Rusland "zich ermee bemoeit".

De Britse krant The Guardian heeft een gesprek gedeeld van iemand die zegt een Russische militair te zijn. Hij vraagt hoe hij zich kan overgeven:

Een woordvoerder van de afdeling voor krijgsgevangenen heeft tegen The Guardian gezegd dat van de mensen die via de dienst contact opnamen, geverifieerd is dat ze in de Russische strijdkrachten dienden. Hiervoor zijn persoonlijke gegevens en hun dienstnummer gecontroleerd.

Tussen 15 september (toen de hotline werd gelanceerd) en 20 januari zouden 6543 Russische militairen contact hebben opgenomen met de Oekraïense regering om zich over te geven. Vaak werd het nummer gebeld vanaf de frontlinie. De Oekraïense beweringen over de hotline kunnen niet onafhankelijk worden geverifieerd.

Zeker drie doden bij Russische raketaanval Donbas

Bij een Russische raketaanval op de Oost-Oekraïense stad Kostjantinivka zijn zeker drie mensen om het leven gekomen, heeft de gouverneur van de regio gezegd. De explosieven sloegen in in een woonwijk. Vier flatgebouwen en een hotel zijn volgens de gouverneur beschadigd geraakt.

Kostjantinivka ligt in de Donbas, de oostelijke regio waarvan delen door Rusland worden bezet en illegaal zijn geannexeerd. Het front ligt ten oosten van de stad.

President Zelensky zei in zijn dagelijkse videotoespraak dat de situatie aan het front, en vooral in de Donbas, "buitengewoon acuut" blijft. Zware gevechten zijn er volgens hem onder meer in Bachmoet. "De bezetter valt niet alleen onze posities aan, ze vernietigen opzettelijk en systematisch de steden en dorpen om hen heen, met artillerie, luchtaanvallen en raketten", zei Zelensky.

Oekraïne ontbiedt Hongaarse ambassadeur na 'onacceptabele uitspraken' premier Orbán

De Oekraïense regering gaat de Hongaarse ambassadeur in het land ontbieden om te klagen over "onacceptabele" uitspraken van de Hongaarse premier Orbán. Volgens een woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de premier over zijn buurland onder meer gezegd dat het nu 'niemandsland' is, en dat het land lijkt op Afghanistan. Volgens de woordvoerder probeert Orbán opzettelijk de relatie met Oekraïne te verpesten.

De Hongaarse premier is binnen Europa een van de weinige regeringsleiders die zich niet achter Oekraïne geschaard hebben na de Russische invasie. Hij weigert om wapens te sturen naar zijn buurland, en heeft zich ook altijd gekeerd tegen al te strenge EU-sancties tegen Rusland. Recentelijk heeft hij verklaard dat hij elk EU-plan zal blokkeren, omdat Hongarije anders de toegang zou verliezen tot Russische nucleaire energie.

Vanochtend bekritiseerde Orbán op een publieke radiozender al de andere Europese landen, die Oekraïne wel voluit steunen. Die zijn volgens hem "de oorlog in gedreven. Vorig jaar wilden de Duitsers alleen helmen leveren aan Oekraïne, omdat ze niet in een oorlog betrokken wilden raken. Nu leveren ze tanks." De oplossing volgens Orbán: "Een wapenstilstand en vredesbesprekingen." Maar hoe die tot stand moeten komen, zei hij niet.

Directeur Auschwitz: geweld tegen Joden toen lijkt op geweld tegen Oekraïners nu

De directeur van herinneringscentrum Auschwitz heeft tijdens de herdenkingsceremonie vandaag een verband gelegd tussen de nazi-misdaden in WOII en de Russische vernietigingsoorlog in Oekraïne. Het Duitse concentratie- en vernietigingskamp werd 78 jaar geleden bevrijd. "Je ziet dezelfde zieke megalomanie als destijds, dezelfde machtswellust en dezelfde verhalen over de eigen uniekheid en grootsheid, maar ditmaal zijn die geschreven in het Russisch", zo zei Pjotr Cywinski in een toespraak. "Wederom komen er massaal onschuldige mensen om in Europa."

"Het Wola-district in Warschau, Zamojszczyzna, Oradour en Lidice hebben nu de naam Boetsja, Irpin, Hostomel, Marioepol en Donetsk", zei Cywinski. Hij verwees daarmee naar plekken in Europa waar de nazi's burgers hebben gedeporteerd en vermoord. Boetsja, Irpin, Hostomel, Marioepol en Donetsk liggen in Oekraïne. Russische troepen hebben daar het afgelopen jaar veel burgers om het leven gebracht. Rusland ontkent dat het burgers als doelwit ziet.

In Auschwitz kwamen in de Tweede Wereldoorlog meer dan 1,1 miljoen mensen om het leven, door ondervoeding, ziekte of vergassing. De meesten van hen waren Joden. Op 27 januari 1945 werd het kamp bevrijd door het oprukkende Sovjet-leger.

Tot nu toe waren Russische vertegenwoordigers welkom bij de jaarlijkse herdenking, maar dit jaar niet. Woordvoerder Maria Zacharova van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken sprak eerder deze week van "het uitwissen van de geschiedenis van de Sovjet-helden."

Directeur Auschwitz vergelijkt oorlog Oekraïne met Tweede Wereldoorlog

Miljoenen chips Nederlandse fabrikanten belanden in Rusland ondanks sancties

Microchips gemaakt door Nederlandse bedrijven komen ondanks zware sancties nog altijd in Rusland terecht. Het gaat om vele miljoenen stuks sinds het begin van de invasie in Oekraïne tot en met december.

De export loopt via tussenhandelaren. Enkele honderden leveringen zijn gegaan naar drie Russische ondernemingen die gelinkt zijn aan defensiebedrijven. 'Nederlandse' chips zijn ook gevonden in Russische wapens.

De gezamenlijke onderzoeksredactie van de NOS en Nieuwsuur kreeg toegang tot handelsgegevens, sprak met betrokken bedrijven, overheidsinstanties, experts en onderzoekers, en kreeg inzage in vertrouwelijke documenten. Het onderzoek geeft voor het eerst inzicht in de schaal waarop microchips van Nederlandse producenten in Rusland belanden.

Lees hier het hele verhaal:

België stuurt 'grootste militaire steunpakket ooit' aan Oekraïne

België gaat voor 93,8 miljoen euro aan militaire hulp naar Oekraïne sturen. Dat is volgens premier Alexander De Croo het grootste militaire steunpakket dat België tot nu toe aan Oekraïne heeft toegezegd, schrijft de VRT. Het gaat om onder meer luchtdoelraketten, anti-tankwapens, machinegeweren, granaten en munitie.

Mogelijk gaat België nog meer militaire steun geven, heeft minister van Defensie Dedonder laten doorschemeren. "Alle mogelijke pistes worden bestudeerd voor leveringen in de toekomst, zowel intern als in samenwerking met de industrie."

Naast militaire steun stuurt België ook een civiel steunpakket van 86 miljoen euro, voor humanitaire hulp en wederopbouw.

'Geef ook alle derdelanders uit Oekraïne een verblijfsvergunning'

Alle ontheemden uit Oekraïne moeten in Nederland een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, ook de ongeveer 5000 'derdelanders' die waarschijnlijk moeten vertrekken uit de opvang. Dat vindt Carolus Grütters, onderzoeker bij het Centrum voor Migratierecht aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

De 5000 derdelanders zijn mensen die in Oekraïne een tijdelijke verblijfsvergunning hadden (werk- of studievisum), voor ze op de vlucht sloegen voor het oorlogsgeweld. Voor de zomer kwamen ze in Nederland terecht.

Lees het artikel hier:

Vlaamse handelaar heeft honderden tanks voor de oorlog in Oekraïne te koop: 'Niet duur'

Freddy Versluys kocht jaren terug honderden militaire voertuigen, waaronder tientallen Leopard 1-tanks, van het Belgische leger. Nu wil België ze graag terugkopen, om vervolgens aan Oekraïne te schenken, Maar de prijs die Versluys vraagt is niet mals. Versluys kocht ze destijds voor 15.000 euro, en vraagt er nu tot 500.000 euro per stuk voor.

In gesprek met de VRT onkent Versluys dat hij "te duur" is, zoals de Belgische minister van Defensie Ludivine Dedonder heeft gezegd. De aanpassingen die nodig zijn om ze een tweede leven te geven en naar het front te sturen, kosten volgens hem nu eenmaal een flinke som geld, zegt Versluys.

"Nieuwe rupsbanden? 120.000 euro. De motor laten nakijken? 185.000 euro. Nieuwe schokdempers? 36.000 euro. Vuurleidingssysteem? 500.000 euro. Wat wil je, wil je ze voor niets meenemen?"

Vlaamse handelaar heeft honderden tanks voor de oorlog in Oekraïne te koop

Spaanse man stuurde bombrieven om Spaanse steun aan Oekraïne te stoppen

De 74-jarige Spaanse man die eerder deze week werd gearresteerd voor het versturen van bombrieven, deed dit om druk uit te oefenen op de autoriteiten van zijn land. Hij wilde dat de steun aan Oekraïne stopt. Dat zegt de Spaanse onderzoeksrechter in een verklaring vandaag, meldt Reuters.

De verdachte, een gepensioneerde ambtenaar, werd aangehouden in het noorden van het land, in Miranda de Ebro. De bombrieven werden tussen 24 november en 2 december gestuurd naar premier Sánchez, de Oekraïense ambassade in Madrid, het ministerie van Defensie, een luchtmachtbasis en de Amerikaanse ambassade in Spanje. Een medewerker van de Oekraïense ambassade raakte lichtgewond bij het openen van een pakketje.

"Er zijn geen aanwijzingen dat de onderzochte persoon behoort tot of samenwerkt met een terroristische bende of georganiseerde groep", aldus de verklaring. De man wordt vastgehouden in afwachting van formele aanklachten en verdere hoorzittingen.

Speciale huisartsenpost voor Oekraïners geopend in Zwolle

In Zwolle is vandaag een huisartsenpost voor Oekraïners feestelijk in gebruik genomen, meldt RTV Oost. De gemeente kampt met een groot tekort aan huisartsen, en veel huisartsen nemen geen nieuwe patiënten aan. "We vangen in Zwolle bijna 800 Oekraïners op. In eerste instantie namen de huisartsen in Zwolle de zorg voor deze mensen voor hun rekening, maar dat is nu geen doen meer," zegt wethouder Dorrit de Jong tegen de omroep.

De gemeente heeft twee huisartsen van buiten Zwolle gevonden voor de huisartsenpost, waar ook speciale aandacht is voor psychische zorg. ''Deze mensen hebben normale huisartsenzorg nodig, maar psychische vraagstukken zijn wellicht meer aanwezig bij deze groep. Daarom is er ook iemand van de GGZ aanwezig. En een tolk", zegt De Jong.

De huisartsenpost die vandaag wordt geopend is alleen voor Oekraïners. "We zijn er best trots op. Hij is dus al een tijdje geopend, maar vandaag is het feestje. In eerste instantie is het de bedoeling dat de post tot 1 april geopend is." Het is de bedoeling dat de Oekraïners in Zwolle uiteindelijk bij de reguliere praktijken worden ondergebracht.

Rusland: 'Aanval op energienetwerk Oekraïne om wapenleveranties tegen te houden'

Het Russische ministerie van Defensie heeft toegegeven "massale raketaanvallen" te hebben uitgevoerd op de energie-infrastructuur van Oekraïne. Het ministerie beweert dat de aanvallen bedoeld zijn om de levering van westerse wapens te stoppen.

Volgens het Russische staatspersbureau RIA zei het ministerie dat de aanval verhinderde dat wapens, inclusief die van de NAVO, naar de frontlinie werden gestuurd. De aanvallen vonden de afgelopen 24 uur plaats en het ministerie zei dat ze ook "doelen van de Oekraïense defensie-industrie" hebben geraakt.

Eerder berichtte de Oekraïense netbeheerder Ukrenergo al over de "aanzienlijke schade" die de aanvallen hebben aangericht. Hoewel de hoeveelheid elektriciteit die wordt gebruikt in het hele land op hetzelfde niveau is gebleven, zei Ukrenergo op Facebook dat er nu een tekort aan stroom is in het energiesysteem. "Het herstel van het elektriciteitsnet wordt moeilijker en duurt langer na elke Russische aanval", aldus het bedrijf.

De netbeheerder merkte ook op dat Oekraïne nu het slachtoffer is geweest van 13 raketaanvallen en 15 drone-aanvallen op energiefaciliteiten.

'Rusland schendt kinderrechten in oorlogstijd'

Rusland schendt de "fundamentele principes van kinderbescherming" in oorlogstijd door Oekraïense kinderen Russische paspoorten te geven en ze ter adoptie af te staan. Dat heeft Filippo Grandi, de baas van de VN-vluchtelingenorganisatie (UNHCR), gezegd in een interview aan persbureau Reuters. "Dit is iets dat in Rusland gebeurt en niet mag gebeuren", zei hij.

President Zelensky had afgelopen woensdag een ontmoeting met Grandi. Hierbij riep Zelensky op om mechanismen in te zetten om kinderen en volwassenen die naar Rusland zijn gedeporteerd te "verdedigen en terug te sturen", en om de verantwoordelijken te straffen.

Kinderen in Bachmoet krijgen kerstcadeaus van humanitaire organisatie voorafgaand aan de orthodoxe kerst

Grandi zei dat hij niet kan zeggen hoeveel kinderen een Russisch paspoort hebben gekregen of ter adoptie zijn afgestaan. Rusland geeft hiervoor weinig inzage. "We zoeken de hele tijd naar toegang, en toegang is eerder zeldzaam, sporadisch en niet onbelemmerd geweest, als je begrijpt wat ik bedoel."

Eind vorig jaar meldde de persdienst van de Oekraïense openbaar aanklager dat ruim 12.000 Oekraïense kinderen sinds 24 februari gedeporteerd waren. De VN kondigde half oktober een onderzoek aan naar Russische mensenrechtenschendingen, waaronder de "vermeende versnelde adoptie van kinderen".

Lees in onderstaand artikel meer over het verplaatsen van kinderen uit Oekraïne naar Rusland:

Polen stuurt nog meer tanks naar Oekraïne

Polen gaat in de nabije toekomst nog eens 60 tanks aan Oekraïne leveren, waaronder PT-91 Twardy-modellen van Poolse makelij. De tanks worden geleverd bovenop de veertien in Duitsland gebouwde Leopard 2-tanks die Warschau al eerder heeft toegezegd en waarvan de overdracht onlangs is goedgekeurd door Duitsland.

De Poolse premier Mateusz Morawiecki heeft tegen de Canadese televisiezender CTV News gezegd dat de helft van de 60 tanks PT-91 Twardy-modellen gaan zijn. Opgewaardeerde T-72-tanks uit de Sovjet-Unie vormen de rest van de extra levering.

De afgelopen tijd hebben meerdere landen leveringen van gevechtstanks aan Oekraïne aangekondigd, waaronder tientallen Leopard 2-tanks van een coalitie van Europese partners, evenals 31 Abrams-tanks van de VS. De Poolse Twardy-tanks hebben het voordeel dat er weinig tijd geïnvesteerd hoeft te worden in transport en training, waardoor ze snel ingezet kunnen worden.

Tsjechische tv-ploeg filmt beschietingen bij Bachmoet

Een Tsjechische televisieploeg zag in de auto onderweg naar een begraafplaats in Bachmoet de beschietingen erg dichtbij komen.

Bekijk de beelden hier:

Tsjechische tv-ploeg filmt beschietingen bij Bachmoet

Bachmoet ligt al sinds de zomer voortdurend onder vuur. Op recente TikTokbeelden was te zien dat de plaats, ooit goed voor ruim 80.000 inwoners, is veranderd in een verwoeste spookstad. Aan Oekraïense zijde vechten duizenden tot mogelijk tienduizenden militairen, aan Russische zijde maakt het privéleger van de Wagnergroep de dienst uit.

Hongarije zal veto uitspreken tegen sancties Russische kernenergie

Hongarije zal zijn veto uitspreken over sancties van de Europese Unie tegen Russische kernenergie. Dat heeft de Hongaarse premier Viktor Orbán vandaag gezegd tegen staatsmedia.

Oekraïne heeft de 27 EU-landen opgeroepen om het Russische staatsbedrijf voor kernenergie Rosatom op te nemen in sancties. Hongarije, dat een door Rusland gebouwde kerncentrale heeft en van plan is die uit te breiden, heeft dat geblokkeerd. Reuters meldt dat Orbán in een interview op de radio herhaalde dat op sancties tegen kernenergie "uiteraard een veto moet worden uitgesproken".

"We zullen niet toestaan dat het plan om kernenergie op te nemen in de sancties wordt uitgevoerd", zei de Hongaarse premier. "Dit is uitgesloten."

Britten: Russische media verspreiden valse informatie over terreinwinst

Het Britse ministerie van Defensie zegt in een dagelijkse update dat het zeer goed mogelijk is dat Russische militaire bronnen opzettelijk onjuiste informatie verspreiden. Die informatie wordt dan weer door online commentatoren overgenomen. Hiermee zouden ze willen volhouden dat het Russische leger op verschillende plekken vooruitgang boekt.

Russische troepen zouden op twee plekken in Zaporizja en Donetsk door de Oekraïense verdedigingslinies zijn gebroken. Dat is volgens de Britten zeer onwaarschijnlijk. Russische eenheden hebben waarschijnlijk lokale, aanvallen uitgevoerd, zo zegt het Britse ministerie, maar zonder noemenswaardig resultaat. De Britten hebben geen ondersteunend bewijs aangeleverd.

Een Franse tv-ploeg maakte onlangs opnamen van een Oekraïense eenheid in de loopgraven in de regio Donetsk, die in de frontlinie vecht tegen de Russen. De Oekraïense militairen hier liggen continu onder vuur en strijden in hun loopgraven tegen de Russen iets verderop.

Bekijk de video:

'Het engste is een tank die recht op je af komt'

Vader Djokovic blijft thuis na rel met Russische vlag

De vader van tennisser Novak Djokovic is vandaag niet aanwezig bij de halve finale van zijn zoon op de Australian Open in Melbourne. Na Djokovic' overwinning in de kwartfinale tegen de Rus Andrey Roeblev kwamen beelden van vader Srdjan naar buiten die met Russische fans poseerde en een Russische vlag vasthield met het hoofd van Poetin erop. Dat leidde tot kritiek van de Oekraïense ambassadeur in Australië die de toernooiorganisatie had gevraagd om Srdjan Djokovic niet naar de Rod Laver Arena te laten gaan.

De beelden van het incident:

Srdjan Djokoviv heeft nu dus zelf besloten om thuis te blijven. "Ik ben hier alleen om mijn zoon te steunen. Ik was niet van plan om krantenkoppen of verstoringen te veroorzaken", zei Djokovic in een verklaring per e-mail.

Oekraïne dreigt met boycot Olympische Spelen

Oekraïne is niet te spreken over het plan van het Internationaal Olympisch Comité om sporters uit Rusland en Belarus weer te laten meedoen aan sportevenementen. Minister Hoettsajt overweegt naar eigen zeggen een boycot van Oekraïense sporters op de Olympische Spelen van volgend jaar in Parijs.

Russische en Belarussische sporters worden sinds het begin van de oorlog in Oekraïne geweerd bij internationale wedstrijden. Het IOC maakte woensdag bekend naar mogelijkheden te zoeken om hen weer welkom te heten. Zo zouden ze onder neutrale vlag kunnen deelnemen.

Minister Hoettsajt noemt dat onacceptabel. "Ons standpunt blijft ongewijzigd: zolang de oorlog in Oekraïne voortduurt, mogen Russische en Belarussische atleten niet deelnemen aan internationale wedstrijden. Als we niet worden gehoord, sluit ik niet uit dat we weigeren deel te nemen aan de Olympische Spelen."

Minister Koeleba van Buitenlandse Zaken reageerde eerder ook al fel. Volgens hem negeert het IOC met het plan de Russische oorlogsmisdaden. "Ze voeren aan dat geen enkele sporter alleen vanwege zijn paspoort mag worden geweerd van wedstrijden", schreef hij gisteren op Twitter. "Terwijl Oekraïense sporters, ook alleen vanwege hun paspoort, worden gedood door Rusland."

Emotionele reacties van Russen op besluit levering tanks

Twee dagen lang ging het in Nederland over de levering van tanks voor Oekraïne, door westerse landen. Maar hoe landde dat nieuws eigenlijk in Rusland? Correspondent Iris de Graaf vroeg op straat in Moskou naar reacties:

Emotionele reacties van Russen op besluit levering tanks

Rusland doet nieuwssite Meduza in de ban, onteigent Sacharov-centrum voor mensenrechten

In Rusland is vandaag het onafhankelijke nieuwsmedium Meduza tot 'ongewenste organisatie' bestempeld, waardoor het bedrijf zijn activiteiten in Rusland moet staken. Volgens de Russische openbaar aanklager vormt de site "een bedreiging van de Russische constitutionele orde en de nationale veiligheid", door zijn berichtgeving over de oorlog in Oekraïne.

In 2021 werd het bedrijf al bestempeld tot "buitenlandse agent", een titel die het medium ook boven zijn artikelen moest zetten. Na de invasie vorig jaar werd de site van Meduza ook geblokkeerd in Rusland. Door sociale media en software waarmee de blokkade werd omzeild, behield het medium toch een miljoenenpubliek in Rusland.

"We zullen een manier vinden om ons werk te blijven doen", zegt de redactie in een reactie vandaag. "We blijven verslag doen voor onze miljoenen lezers in Rusland, en gaan ons niet onderwerpen aan de Russische censuur." Wel waarschuwt de redactie: wie geld aan ons doneert, ons te woord staat, of zelfs maar een link naar onze berichtgeving deelt op sociale media, kan vanaf nu vervolgd worden.

Sacharov-centrum

Vandaag werd ook het Sacharov-centrum in Moskou opgedoekt. Het bekende mensenrechteninstituut, vernoemd naar atoomgeleerde en mensenrechtenactivist Andrej Sacharov, was al in 2014 bestempeld tot 'buitenlands agent'. Daardoor kan de organisatie nu onteigend worden: de huisvesting werd betaald door het Moskouse stadsbestuur. Het centrum gold als een verzamelplek voor vrijdenkende Russen die vrijheid van meningsuiting en mensenrechten hoog in het vaandel hebben staan. Het centrum sprak zich kort na de inval in Oekraïne uit tegen die oorlog.

Volgens de autoriteiten had het centrum de wet overtreden door zich tegen de regels in bezig te houden met mensenrechtenkwesties die buiten Moskou spelen, en werd de organisatie daarom in de ban gedaan. Het instituut zelf noemt die rechtvaardiging "absurd en pietluttig".

Met deze simulator in Amersfoort krijg je snel de Leopard-tank onder de knie

Een Leopard-tank is veel geavanceerder en vooral ook digitaler dan de Sovjet-tanks die Oekraïne nu gebruikt. Maar met een simulator, zoals die in de onderstaande video in Amersfoort, kan het Oekraïense leger vrij snel de techniek onder de knie krijgen. Het is nog niet zeker of dat ook gaat gebeuren: de Nederlandse regering heeft nog niet het verzoek gekregen ook daadwerkelijk Oekraïense militairen te gaan trainen.

In deze simulator kun je in een paar weken een Leopard-tank leren besturen

Satirisch liedje van Russische zanger leidt tot protest in Rusland

Een nieuw liedje van de populaire Russische komiek en zanger Semjon Slepakov (43) leidt tot controverse in Rusland. In zijn Slaapliedje zet de zanger zijn geboorteland neer als een moeder die haar driejarige zoontje toezingt dat "er niets beters is dan te sterven in de strijd", en die het betreurt dat hij nog te jong is om te vechten. Ook bewierookt zij in het lied haar oudere zoon, die wél ging vechten in Oekraïne en daar een heldendood stierf.

Het liedje waarom het gaat:

Volgens meerdere parlementsleden, tv-presentatoren en de organisatie Stichting voor de Bescherming van het Nationale Historische Erfgoed, bespot Slepakov met zijn liedje het Russische leger en de mensen in Rusland die zich voluit achter de 'speciale militaire operatie' hebben geschaard. Zij willen nu dat de zanger wordt aangeklaagd voor belediging van het Russische leger, iets waarop een straf van maximaal vijf jaar cel staat.

Slepakov woont en werkt in Israël, sinds Rusland in februari vorig jaar begon met de invasie. Hij heeft nu zo'n 1,4 miljoen volgers op YouTube. De video van Slaapliedje is na twee dagen al ruim 800.000 keer bekeken. De Russischtalige reacties lopen uiteen: veel kijkers noemen hem een verrader omdat hij Rusland heeft verlaten, en nu de mensen belachelijk zou maken die hun leven geven voor hun moederland. Er zijn ook veel steunbetuigingen, bijvoorbeeld: "Dankjewel dat je je uitspreekt."

VS bestempelt Wagner tot 'criminele organisatie', stelt sancties in

De Amerikaanse regering heeft het Russische huurlingenbedrijf Wagner bestempeld tot 'transnationale criminele organisatie', en sancties ingesteld tegen het bedrijf. Wagner staat formeel los van het Russische leger, maar speelt in de praktijk een steeds grotere rol bij de Russische invasie in Oekraïne, vooral rondom de stad Bachmoet.

Daarnaast "is personeel van Wagner betrokken bij massa-executies, verkrachting, ontvoering van kinderen en mishandeling in Mali en de Centraal-Afrikaanse Republiek", aldus een verklaring van het Amerikaanse ministerie van Financiën.

De sancties houden in dat Amerikaanse bedrijven geen zaken meer mogen doen met het bedrijf, en dat eventuele tegoeden van het bedrijf of zijn personeelsleden in de VS bevroren worden. Daarnaast worden buitenlandse bedrijven die zaken doen met Wagner gesanctioneerd, zoals het Chinese satellietbedrijf Spacety. Hoeveel financiële impact deze sancties hebben is niet duidelijk, maar volgens minister van Financiën Janet Yellen "zullen ze het vermogen van president Poetin om zijn oorlogsmachine te bewapenen en uit te rusten aantasten".

Wagner leunt in zijn strijd in Oekraïne steeds meer op veroordeelde misdadigers, die geronseld zijn vanuit Russische gevangenissen. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis is het bedrijf nu met zo'n 50.000 strijders actief in Oekraïne, onder wie 40.000 veroordeelde misdadigers.

Canada stuurt vier Leopard-tanks naar Oekraïne, 'mogelijk meer'

Ook Canada gaat Leopard-tanks aan Oekraïne leveren, zo meldt defensieminister Anita Anand in een verklaring. Het gaat vooralsnog om vier tanks, maar volgens de minister kunnen dat er nog meer worden, in overleg met de andere landen die Oekraïne militair steunen. Canada heeft op dit moment 82 Leopards, maar die zijn niet allemaal direct inzetbaar.

Gisteren bevestigde de Duitse regering dat het geen bewaar heeft tegen de levering van de Leopards aan Oekraïne, iets waar dat land en veel bondgenoten al lange tijd om vragen. Omdat de tanks van Duitse makelij zijn, moest dat land eerst toestemming geven. Duitsland levert zelf ook veertien van de Leopard 2-tanks aan Oekraïne, en veel Europese landen leveren vergelijkbare aantallen of moeten het aantal nog vaststellen.

Turks bedrijf gaat met 'powerships' miljoen Oekraïense huishoudens aan stroom helpen

Het Turkse energiebedrijf Karpowership heeft een contract gesloten met het Oekraïense staatsenergiebedrijf, om ruim een miljoen huishoudens van stroom te gaan voorzien. Dat moet gaan gebeuren via powerships, drijvende energiecentrales die fossiele brandstoffen zoals olie in elektriciteit omzetten. In dit geval moeten die voor de kust van Moldavië en Roemenië komen te liggen, waardoor ze - zo is het idee - geen doelwit vormen voor Russische raketten. De opgewekte energie, in totaal 500 megawatt, wordt via kabels aan het Oekraïense stroomnet geleverd.

"Powerships zijn een snelle, betrouwbare en flexibele oplossing voor de stroomtekorten van Oekraïne, en we doen er alles aan om het land zo snel als mogelijk te helpen", zo meldt bestuursvoorzitter Harezi van het bedrijf in een persbericht. Wanneer de schepen in bedrijf zijn, is nog niet bekend.

Oekraïne kampt met een aanhoudend tekort aan elektriciteit, doordat Rusland de afgelopen maanden herhaaldelijk met raketten en drones energiecentrales in het land heeft aangevallen.

Oekraïne: 11 doden door Russische raketaanval, 11 gewonden

Door de Russische raketaanval van vandaag zijn in heel Oekraïne 11 doden gevallen, en 11 mensen gewond geraakt. Dat heeft een woordvoerder van de nationale reddingsdienst gezegd op de publieke omroep. De slachtoffers vielen in 11 verschillende provincies. Volgens burgemeester Klytsjko van Kiev viel er ten minste één dode in de hoofdstad, de eerste in het nieuwe jaar. Die persoon werd geraakt door de resten van een raket, die door luchtafweer was neergeschoten.

Generaal Zaloezjnyj, de opperbevelhebber van het Oekraïense leger, zei vandaag dat Rusland in totaal 55 raketten heeft afgevuurd op het land, waarvan er 47 door luchtafweer zijn onderschept. Het was de eerste grote raketaanval op Oekraïne sinds 14 januari. De aanvallen lijken inmiddels een patroon te volgen: ze worden ongeveer eens in de twee weken uitgevoerd.