NOS Nieuws Binnenland Buitenland Aangepast

Von der Leyen overhandigt Zelensky vragenlijst EU-lidmaatschap • Dodental Kramatorsk loopt op tot 50

  • Dit is het liveblog van vrijdag 8 april over de oorlog in Oekraïne.
  • Von der Leyen overhandigt Zelensky vragenlijst EU-lidmaatschap
  • EU-buitenlandchef: diplomaten weer naar Kiev, lidstaten zullen volgen
  • Dodental Kramatorsk loopt op tot 50
  • Rutte: kapot van aanval Kramatorsk, nieuw dieptepunt
Liveblog gesloten
  • Blog gesloten

    Dit blog is gesloten. Zaterdag starten we een nieuw blog.

  • 'Russen verkrachten Oekraïense kinderen'

    Russische militairen hebben Oekraïense kinderen verkracht, zegt de Oekraïense ombudsvrouw. In een bericht op sociale media noemt Ljoedmila Denisova twee voorbeelden uit Boetsja. Een meisje van 14 zou door vijf bezetters verkracht zijn en is nu zwanger. Een jongen van 11 werd volgens Denisova verkracht terwijl zijn moeder aan een stoel was vastgebonden en toe moest kijken.

    "Er is geen plaats op aarde of in de hel waar racistische criminelen zich kunnen verbergen voor vergelding!", schrijft Denisova. Ze roept de Mensenrechtencommissie van de VN op om de oorlogsmisdaden te onderzoeken.

  • Abramovitsj-jacht in Nederland, veranderde van eigenaar

    Een jacht dat de Russische oligarch Roman Abramovitsj op de dag van de invasie in Oekraïne verkocht, is nu voor onderhoud in Vlissingen, meldt The Guardian. Abramovitsj verkocht de 50-meter-lange Aquamarine op 24 februari aan de Russische zakenman en miljardair David Davidovich, een goede bekende van Abramovitsj.

    Mogelijk wilde Abramovitsj met de stap sancties tegen hem omzeilen. Het schip ligt bij de loods van Damen en is gebouwd door Heesen, die het vorig jaar opleverde. Een bron zegt tegen de Britse krant dat er na 10 maart, toen het Verenigd Koninkrijk sancties tegen Abramovitsj oplegde, niet meer aan is gewerkt. "Alleen de crew mag aan boord van de boot werken."

    Woensdag werd bekend dat de Nederlandse douane bij jachtbouwers veertien jachten van Russische eigenaren onder verscherpt toezicht heeft gesteld. Volgens The Guardian wijst niets erop dat Aquamarine een van die veertien is.

  • Finland geeft in beslag genomen kunst terug aan Rusland

    Finland geeft Russische kunst die in beslag was genomen terug aan Rusland, meldt het Finse ministerie van Buitenlandse Zaken.

    De kunstwerken uit Russische musea waren uitgeleend aan Italië en Japan. Ze werden op 1 en 2 april in beslag genomen door de Finse douane omdat ze mogelijk vielen onder de EU-sancties tegen het land. De kunstwerken zijn in totaal zo'n 42 miljoen euro waard.

    De douane wilde bepalen of de kunstwerken als luxegoederen kunnen worden aangemerkt. Als dat het geval zou zijn geweest, zouden ze niet worden teruggegeven. Maar morgen gaan nieuwe EU-sancties in waarin een uitzondering wordt gemaakt voor 'culturele artefacten'. Hierdoor kunnen de kunstwerken toch worden teruggegeven.

  • 'Pentagon ziet Rusland als verantwoordelijke voor raketaanval Kramatorsk'

    Rusland is verantwoordelijk voor de aanval op het treinstation in Kramatorsk en heeft daarvoor gebruikgemaakt van een korteafstandsraket. Dat zeggen functionarissen van het Amerikaanse ministerie van Defensie tegen Amerikaanse media. "We geloven niks van de bewering van de Russen dat ze niet verantwoordelijk zijn", citeert Reuters de functionaris.

    Een medewerker van het Pentagon zegt tegen Reuters dat Rusland vermoedelijk een SS-21-Scarab-raket heeft ingezet. Dat is de naam die de NAVO gebruikt voor dit soort ballistische raketten. In veel voormalige Sovjet-staten staan ze bekend als Totsjka-Oe-raketten.

    Zowel de Russen als de Oekraïners zeggen dat deze Totsjka-Oe-raketten zijn gebruikt bij de aanval op het station. Het Russische ministerie van Defensie beweerde vandaag bovendien dat alleen Oekraïne die raketten heeft. De NOS heeft echter onder meer op basis van beelden van TV Zvezda - dat eigendom is van het Russische ministerie van Defensie - overtuigend bewijs gevonden van het bestaan van Russische Totsjka-raketsystemen. Die waren bijvoorbeeld in februari van dit jaar te zien bij een Russische militaire oefening in Belarus.

  • EU-buitenlandchef: diplomaten weer naar Kiev, lidstaten zullen volgen

    Op de bijeenkomst met de Oekraïense president Zelensky en Europese Commissievoorzitter Von der Leyen heeft EU-buitenlandchef Borrell aangekondigd dat de EU zijn diplomatieke missie in Kiev weer opent. Een dag na de Russische invasie van Oekraïne had de EU besloten de volledige delegatie terug te trekken.

    Veel lidstaten, waaronder Nederland, hebben hun diplomaten en consulaire afdeling na de invasie ook verplaatst, in veel gevallen naar het westelijke Lviv. Kort na de verplaatsing naar Lviv heeft Nederland zijn delegatie nog verder teruggetrokken, naar Polen.

    Borrell verwacht dat veel Europese lidstaten het voorbeeld van de EU zullen volgen en hun ambassades in Kiev zullen heropenen.

  • Rusland trekt vergunningen Amnesty en HRW in

    Rusland heeft de vergunningen ingetrokken van vijftien internationale mensenrechten- en non-profitorganisaties, waaronder Amnesty International en Human Rights Watch (HRW). Ze zouden de wet hebben overtreden, al wordt niet duidelijk hoe dat is gebeurd. De organisaties delen details over de oorlog in Oekraïne, die op basis van een nieuwe wet zijn aangemerkt als "valse informatie". Het verspreiden daarvan is in Rusland strafbaar.

    HRW meldde een paar dagen geleden nog dat Rusland het oorlogsrecht meerdere keren heeft geschonden in Oekraïne. Rusland wijst alle beschuldigingen van oorlogsmisdaden van de hand. De Nederlandse afdeling van HRW heeft gereageerd op de bekendmaking. "Het ministerie kwam met een vage verklaring, maar het lijdt geen twijfel dat dit besluit verband houdt met ons onderzoek naar oorlogsmisdaden in Oekraïne", schrijft de organisatie op Twitter.

  • Zelensky grapt na ontvangen EU-vragenlijst: 'We zijn over een week klaar'

    De Oekraïense president kreeg van voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie het aanmeldformulier voor de EU. "Het zal geen jaren duren, zoals gebruikelijk", zei ze. Zelensky reageerde met een grap: "We hebben onze antwoorden over een week klaar."

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Zelensky grapt na ontvangen EU-vragenlijst: 'We zijn over een week klaar'
  • Frankrijk: aanval treinstation is misdaad tegen menselijkheid

    De raketaanval op het treinstation in Kramatorsk, waarbij zeker 50 mensen om het leven zijn gekomen, is een misdaad tegen de menselijkheid, zegt de Franse minister van Europese en Buitenlandse Zaken, Le Drian. Bij de televisiezender France 5 brengt hij in herinnering dat de Oekraïense autoriteiten voorafgaand aan de aanval opriepen om uit de regio te vertrekken per trein. Dat de Russen daarop uitgerekend een treinstation aanvielen, veroordeelt hij zeer.

    "Het is smerig, weer een bloedbad", zegt Le Drian. "Deze misdaden kunnen niet onbestraft blijven", vindt hij, ook verwijzend naar de moorden op burgers in buitenwijken van Kiev. "We hebben daar deskundigen nodig, want we moeten snel zien wat er gebeurt. We moeten dringend zaken documenteren om misdaden tegen de menselijkheid te kunnen bewijzen."

    Frankrijk wil experts naar het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag sturen en ook ondersteuning bieden aan justitie in Oekraïne.

  • Von der Leyen overhandigt Zelensky vragenlijst EU-lidmaatschap

    Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, heeft in Kiev de eerste documenten overhandigd aan de Oekraïense president Zelensky, waarmee zijn land kandidaat-lid kan worden van de Europese Unie. Dat is een langgekoesterde wens van Oekraïne. Ze sprak van "een eerste positieve stap richting EU-lidmaatschap", waarop ze Zelensky voor het oog van de camera een vragenlijst overhandigde op basis waarvan de commissie een advies geeft over kandidaat-lidmaatschap van een land.

    Deze procedure duurt normaal gesproken vele jaren. Een kandidaat-lid moet voldoen aan allerlei voorwaarden en een aanvraag doen bij de Europese Raad (waar de regeringsleiders in zitten). Die vraagt dan weer aan de Europese Commissie om na te gaan of het land aan alle zogeheten Criteria van Kopenhagen voldoet, wat nodig is voor kandidaat-lidmaatschap. Alleen dat al kost jaren, maar wat Von der Leyen betreft kan het nu in weken worden geregeld.

    Ze zegt dat de commissie 24 uur per dag klaarstaat om Oekraïne te helpen met het invullen van de lijst. Zelensky verzekerde dat het invullen van de vragenlijst binnen een week rond zal zijn. Von der Leyen is ervan overtuigd dat Oekraïne en de democratie de winnaar zullen blijken in deze oorlog. "Mijn boodschap aan het Oekraïense volk is dat de verantwoordelijken voor de gruwelijkheden berecht zullen worden. Jullie gevecht is ons gevecht. Ik ben vandaag in Kiev om jullie te vertellen dat Europa aan jullie kant staat." In het associatieverdrag dat Oekraïne sinds 2017 met de Europese Unie heeft, zijn juist bepalingen opgenomen die erop neerkomen dat het land voorlopig niet aanmerking komt om aspirant-lid van de EU te worden.

    Het moment van de overhandiging AP
  • Rutte: kapot van aanval Kramatorsk, nieuw dieptepunt

    Ook premier Rutte heeft gereageerd op de aanval op het station in Kramatorsk, waarbij zeker 50 doden zijn gevallen. "Geschokt door het onvoorstelbare leed dat is veroorzaakt door de Russische raketaanval op het treinstation van Kramatorsk in Oekraïne, een plek waarvan duizenden het geweld probeerden te ontvluchten", schrijft hij op Twitter. "Na de verschrikkelijke berichten uit Boetsja is dit een nieuw dieptepunt."

    Op zijn persconferentie na afloop van de ministerraad stond hij nader stil bij de aanval. "Gisteren hebben we nog beelden gezien van tienduizenden mensen die proberen vanaf dat treinstation zichzelf in veiligheid te brengen. Dat nou juist op dat treinstation zo'n aanval plaatsvindt, laat wel zien tot welke cynische daden de Russen bereid zijn te gaan."

    Rutte zegt dat Nederland alles zal doen om bewijsmateriaal te verzamelen zodat de verantwoordelijken voor de aanval voor het gerecht gebracht kunnen worden. "Het is echt verschrikkelijk, ik ben er echt kapot van."

  • Von der Leyen bezoekt Boetsja, brandt kaarsjes voor de slachtoffers

    De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft als eerste westerse leider een bezoek gebracht aan Boetsja, waar al dagen gruwelijke beelden en ooggetuigenverslagen vandaan komen over Oekraïense burgers die zijn vermoord. Von der Leyen, die in het verleden minister van Defensie was in twee kabinetten-Merkel, was onder meer op een plek waar de lichamen lagen van mensen die waren geborgen uit een massagraf. Ook brandde ze een kaars voor de slachtoffers.

    "We hebben hier het wrede gezicht gezien van het leger van Poetin", reageerde Von der Leyen. "We hebben de meedogenloosheid en koelbloedigheid gezien waarmee ze een stad bezetten. Hier in Boetsja zagen we onze menselijkheid verbrijzeld worden, en de hele wereld rouwt mee met de mensen in Boetsja."

    1/3 Ursula von der Leyen brengt een bezoek aan Boetsja Reuters
    2/3 Ursula von der Leyen brengt een bezoek aan Boetsja Reuters
    3/3 Ursula von der Leyen in gesprek met de burgemeester van Boetsja Reuters

    Von der Leyen kwam vanmiddag met de trein aan in Kiev, waar ze samen met EU-buitenlandchef Borrell en de Slowaakse premier Heger de Oekraïense president Zelensky zal bezoekt. Als onderdeel van die ontmoeting blijkt ze nu de westelijke voorstad van Kiev te hebben bezocht. Haar bezoek aan Boetsja moet volgens Von der Leyen "een duidelijk teken zijn" voor de Oekraïners, dat ze er niet alleen voor staan. Ze zegt dat de Oekraïners in de plaats hebben gevochten voor de democratie, tegen autocratie.

    De Eurocommissaris stond verder nog stil bij de grote wens van Oekraïne om snel lid te worden van de EU. "We zullen er alles aan doen om Oekraïne te ondersteunen bij het nemen van de nodige stappen", aldus Von der Leyen.

    Deze browser wordt niet ondersteund voor het spelen van video. Update uw browser naar Internet Explorer 10 of hoger om video af te kunnen spelen.

    Von der Leyen bezoekt Boetsja: 'De hele wereld rouwt mee'
  • Dodental Kramatorsk loopt op tot 50

    Het dodental als gevolg van de raketaanval op het treinstation in Kramatorsk, vanochtend, is opgelopen tot 50. Dat zegt de gouverneur van de regio Donetsk, in het oosten van Oekraïne. Onder de doden zijn zeker vijf kinderen. "De Russische bezetters moeten gestraft worden voor al hun misdaden in ons land", schrijft gouverneur Kyrylenko van Donetsk op Telegram.

    Volgens Kyrylenko zijn er direct na de aanval 98 mensen naar ziekenhuizen gebracht, onder wie zestien kinderen. Twaalf slachtoffers zijn tot nu toe in het ziekenhuis aan hun verwondingen bezweken. De 38 anderen zijn op het station omgekomen.

    De gouverneur verwacht dat het dodental de komende dagen nog oploopt.

    Hier ligt Kramatorsk NOS
  • Tsjechië heeft "voor honderden miljoenen" aan wapens geleverd aan Oekraïne

    Tsjechië heeft tanks, raketwerpers, houwitsers en infanterievoertuigen geleverd aan Oekraïne, meldt persbureau Reuters op basis van twee bronnen in Praag. De waarde van de Tsjechische leveringen loopt inmiddels in de honderden miljoenen dollars, zeggen die bronnen. Hoeveel Tsjechische wapens er precies in Oekraïne zijn, is niet bekend.

    Tsjechië heeft veel wapentuig waarmee de Oekraïense troepen bekend zijn. Sinds het begin van de invasie hoort Tsjechië bij de groep Europese lidstaten die relatief veel steun geven aan Oekraïne.

  • Von der Leyen in Kiev: aanval Kramatorsk verachtelijk

    Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, die op dit moment in Kiev is, veroordeelt de aanval op het treinstation in Kramatorsk. "De raketaanval van vanochtend op een treinstation dat werd gebruikt voor de evacuaties van burgers in Oekraïne is verachtelijk", schrijft ze. "Ik ben geschokt door de levens die hierbij verloren zijn en ik zal persoonlijk mijn condoleances aanbieden aan president Zelensky."

    Behalve Von der Leyen is vandaag ook de EU-buitenlandchef, Josep Borrell, in Kiev. Ze zijn daar met premier Heger van Slowakije. Volgens Heger zullen ze met Zelensky onder meer praten over handel en humanitaire steun aan Oekraïne.